{"id":41552,"ganjoorPageType":3,"title":"حکمت شمارهٔ ۷۷","fullTitle":"سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۷۷","urlSlug":"sh77","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab8/sh77","htmlText":"

خلعت سلطان اگر چه عزیز است، جامهٔ خُلقانِ خود به عزت تر، و خوانِ بزرگان اگر چه لذیذ است، خردهٔ انبانِ خود به لذت تر.

\r\n

سرکه از دسترنج خویش و تره

\r\n

بهتر از نان دهخدا و بره

","noIndex":false,"redirectFromFullUrl":null,"poetOrCat":null,"poem":{"id":41552,"title":"حکمت شمارهٔ ۷۷","fullTitle":"سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۷۷","urlSlug":"sh77","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab8/sh77","plainText":"خلعت سلطان اگر چه عزیز است جامه خلقان خود به عزت تر و خوان بزرگان اگر چه لذیذ است خرده انبان خود به لذت تر\r\nسرکه از دسترنج خویش و تره\r\nبهتر از نان دهخدا و بره","htmlText":"

خلعت سلطان اگر چه عزیز است، جامهٔ خُلقانِ خود به عزت تر، و خوانِ بزرگان اگر چه لذیذ است، خردهٔ انبانِ خود به لذت تر.

\r\n

سرکه از دسترنج خویش و تره

\r\n

بهتر از نان دهخدا و بره

","sourceName":"ویکی‌نبشته","sourceUrlSlug":"wikisource","oldTag":null,"oldTagPageUrl":null,"mixedModeOrder":0,"published":false,"language":null,"poemSummary":"هوش مصنوعی: شاعر به مقایسهٔ ارزش اشیاء و نعمت‌ها می‌پردازد. او بیان می‌کند که لباس‌ها و نعمت‌های سلطنتی هرچند با ارزش هستند، اما ارزش واقعی در چیزهای ساده و دست‌ساختهٔ خود فرد نهفته است. همچنین، خوراکی‌های تهیه‌شده از زحمت خود انسان، از غذاهای شاهانه نیز دلپذیرتر و باارزش‌تر هستند. در نهایت، او بر اهمیت کار و تلاش فردی تأکید می‌کند.","category":{"poet":{"id":7,"name":"سعدی شیرازی","description":"مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی سراینده نامی و نویسندهٔ بزرگ سده هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجل» و حتی به گونه مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او شاید میان سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به فراگیری ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به نگارش شاهکارهای خود پرداخت. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال دیگر (۶۵۶ ه.ق) گلستان را نوشت. افزون بر این‌ها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی گردآوری \u00A0کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی برگردان شده است. او میان سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همان جا که اکنون به «سعدیه» شناخته می‌شود، به خاک سپرده شد.","fullUrl":"/saadi","rootCatId":118,"nickname":"سعدی","published":true,"imageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/saadi.gif","birthYearInLHijri":615,"validBirthDate":false,"deathYearInLHijri":694,"validDeathDate":false,"pinOrder":2,"birthPlace":"شیراز","birthPlaceLatitude":29.5926,"birthPlaceLongitude":52.5836,"deathPlace":"شیراز","deathPlaceLatitude":29.5926,"deathPlaceLongitude":52.5836},"cat":{"id":1673,"title":"باب هشتم در آداب صحبت","urlSlug":"gbab8","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab8","tableOfContentsStyle":2,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":{"id":1672,"title":"باب هفتم در تأثیر تربیت","urlSlug":"gbab7","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab7","tableOfContentsStyle":2,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},"ancestors":[{"id":118,"title":"سعدی","urlSlug":"saadi","fullUrl":"/saadi","tableOfContentsStyle":1,"catType":0,"description":"مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی سراینده نامی و نویسندهٔ بزرگ سده هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجل» و حتی به گونه مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او شاید میان سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به فراگیری ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به نگارش شاهکارهای خود پرداخت. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال دیگر (۶۵۶ ه.ق) گلستان را نوشت. افزون بر این‌ها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی گردآوری \u00A0کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی برگردان شده است. او میان سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همان جا که اکنون به «سعدیه» شناخته می‌شود، به خاک سپرده شد.","descriptionHtml":"

مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی سراینده نامی و نویسندهٔ بزرگ سده هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجل» و حتی به گونه مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او شاید میان سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به فراگیری ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به نگارش شاهکارهای خود پرداخت. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال دیگر (۶۵۶ ه.ق) گلستان را نوشت. افزون بر این‌ها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی گردآوری  کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی برگردان شده است. او میان سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همان جا که اکنون به «سعدیه» شناخته می‌شود، به خاک سپرده شد.

","mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":"کلیات سعدی","rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":"","next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},{"id":1665,"title":"گلستان","urlSlug":"golestan","fullUrl":"/saadi/golestan","tableOfContentsStyle":1,"catType":1,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null}],"children":[],"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null}},"next":{"id":41553,"title":"حکمت شمارهٔ ۷۸","urlSlug":"sh78","excerpt":"خلاف راه صواب است و عکس رای اولوالالباب، دارو به گمان خوردن و راه نادیده بی کاروان رفتن.","mainSections":null},"previous":{"id":41551,"title":"حکمت شمارهٔ ۷۶","urlSlug":"sh76","excerpt":"دو کس را حسرت از دل نرود و پای تغابن از گل بر نیاید: تاجر کشتی شکسته و وارث با قلندران نشسته.","mainSections":null},"verses":[{"id":2263283,"vOrder":1,"coupletIndex":0,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"خلعت سلطان اگر چه عزیز است، جامهٔ خُلقانِ خود به عزت تر، و خوانِ بزرگان اگر چه لذیذ است، خردهٔ انبانِ خود به لذت تر.","languageId":null,"coupletSummary":"هوش مصنوعی: چندین مفهوم در این جمله نهفته است. نخست اینکه، هرچند که لباس و زرق و برق سلطانی ارزش و اهمیت خاصی دارد، اما لباس مردم عادی معمولاً از نظر احترام و منزلت حتی بالاتر از آن است. همچنین، هرچند که سفرهٔ بزرگان پر از لذت و غذاهای متنوع است، اما غذای خود آدمی می‌تواند از نظر طعم و لذت به مراتب بهتر و خوشمزه‌تر باشد. در واقع این جمله به اهمیت و ارزش مقام‌های کمتر و چیزهای ساده زندگی اشاره دارد.","originalText":null},{"id":2263284,"vOrder":2,"coupletIndex":1,"versePosition":0,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"سرکه از دسترنج خویش و تره","languageId":null,"coupletSummary":"هوش مصنوعی: سرویس بهتر از نتیجه کار خود فرد به همراه یک وعده غذای ساده می‌باشد.","originalText":null},{"id":2263285,"vOrder":3,"coupletIndex":1,"versePosition":1,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بهتر از نان دهخدا و بره","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null}],"recitations":[{"id":4468,"poemId":41552,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۷۷","poemFullUrl":"/saadi/golestan/gbab8/sh77","audioTitle":"بخش ۷۷","audioArtist":"حمیدرضا محمدی","audioArtistUrl":"https://t.me/hrmoh","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"4ca9fc9f-7164-4ec0-8bd8-137ea51a6f29","mp3FileCheckSum":"b7a1b24b6aa46f69f93876575b4621b4","mp3SizeInBytes":195018,"publishDate":"2020-05-13T22:05:53","fileLastUpdated":"2020-05-13T22:05:53","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/a2/41552.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/a2/x/41552.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/4468","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":1,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":4968,"poemId":41552,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۷۷","poemFullUrl":"/saadi/golestan/gbab8/sh77","audioTitle":"حکمت شمارهٔ ۷۷","audioArtist":"سهیل قاسمی","audioArtistUrl":"https://setiq.com","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"76c3497c-735a-4a3e-a839-983f54929360","mp3FileCheckSum":"9713d1f0f8a81cdae4d134a1922a0d90","mp3SizeInBytes":224136,"publishDate":"2020-07-04T10:11:13","fileLastUpdated":"2020-07-04T10:11:13","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/a2/41552-sgh.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/a2/x/41552-sgh.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/4968","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":2,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":23462,"poemId":41552,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۷۷","poemFullUrl":"/saadi/golestan/gbab8/sh77","audioTitle":"حکمت شمارهٔ ۷۷","audioArtist":"ابوالفضل حسن زاده","audioArtistUrl":"https://t.me/safar_be_adabiyat","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"d7eac757-1abf-4d35-a53c-f7752f378e52","mp3FileCheckSum":"e5b2de03dfb8c1fd9fb37f1d412db53b","mp3SizeInBytes":197805,"publishDate":"2023-12-11T21:24:32.7930568","fileLastUpdated":"2023-12-11T21:21:33.2575487","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/ag/41552-ahz-459136639.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/ag/x/41552-ahz-459136639.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/23462","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":3,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":35614,"poemId":41552,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۷۷","poemFullUrl":"/saadi/golestan/gbab8/sh77","audioTitle":"حکمت شمارهٔ ۷۷","audioArtist":"فاطمه زندی","audioArtistUrl":"","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"3442e3c2-0fab-4ac9-a1a3-0bbf5717d2ed","mp3FileCheckSum":"685baeb18c9d432290d850cd2376b301","mp3SizeInBytes":801604,"publishDate":"2026-01-04T05:01:27.9995697","fileLastUpdated":"2026-01-04T04:59:38.7604993","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/al/41552-fz-785.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/al/x/41552-fz-785.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/35614","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":4,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false}],"images":[{"id":"3c28d58c-fff3-463f-42c1-08d8d1dc4d53","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/saadi-forooghi/thumb/0312.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/saadi-forooghi/p0312","altText":"کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 312","isTextOriginalSource":true},{"id":"e576185b-5b39-43ea-b110-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-cambridge/thumb/0249.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-cambridge/p0249","altText":"گلستان سعدی به خط محمدحسین کشمیری و نقاشی مانوهار داس نسخهٔ کتابخانهٔ دیجیتال دانشگاه کمبریج » تصویر 249","isTextOriginalSource":false},{"id":"d48a9fd3-efc0-4ba3-b1a0-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006813667-hathitrust/thumb/0287.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan1271-hathitrust/p0287","altText":"گلستان سعدی به خط خوانا و زیبای میرزا محمدحسین شیرازی سال ۱۲۷۱ هجری قمری » تصویر 287","isTextOriginalSource":false},{"id":"0ab0582d-bbf7-4d3a-b216-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006813673-hathitrust/thumb/0117.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-19th-hathitrust/p0117","altText":"گلستان به خط شکستهٔ خوانا و زیبا تحریر شده در دارالخلافهٔ طهران » تصویر 117","isTextOriginalSource":false},{"id":"d948ae30-9624-4ced-b28c-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/loc-m082-saadi-koliyat/thumb/0125.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/loc-m082-saadi-koliyat/p0125","altText":"کلیات شیخ سعدی علیه الرحمه به خط محمد حسینی اصفهانی - گلستان مورخ ۱۲۵۹ هجری قمری » تصویر 125","isTextOriginalSource":false},{"id":"68b1743b-1c32-4b9b-b30c-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-bl/thumb/0253.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-bl/p0253","altText":"گلستان سعدی به خط کاتب سلطانی میر علی حسینی به سال ۹۷۵ هجری قمری در بخارا » تصویر 253","isTextOriginalSource":false},{"id":"fe2a5bc1-4c82-417f-b384-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/kolliyat-e-saadi-bl/thumb/0187.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/kolliyat-e-saadi-bl/p0187","altText":"کلیات سعدی نسخهٔ ۱۰۳۴ هجری قمری » تصویر 187","isTextOriginalSource":false},{"id":"d903ce78-4ba8-4ebf-b400-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-hathitrust/thumb/0223.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-boostan-hathitrust/p0223","altText":"گلستان به همراه بوستان در حاشیه » تصویر 223","isTextOriginalSource":false},{"id":"442c9290-cf84-4c99-b493-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-harvard/thumb/0318.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-harvard/p0318","altText":"گلستان سعدی خوشنویسی شده و مذهب مورخ بیستم شوال ۱۱۳۵ هجری قمری » تصویر 318","isTextOriginalSource":false},{"id":"0f0e4288-36ae-45a2-b520-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006813664-hathitrust/thumb/0266.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-shervani/p0266","altText":"گلستان به خط توسط عبداللطیف شروانى سال ۹۷۱ هجری قمری » تصویر 266","isTextOriginalSource":false},{"id":"cac4bee9-f155-4cf7-b5af-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-boostan-walters/thumb/0298.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-boostan-walters/p0298","altText":"گلستان با بوستان در حاشیه به خط محمدرضا تبریزی سنهٔ ۹۸۰ هجری قمری » تصویر 298","isTextOriginalSource":false},{"id":"a778f4ca-825c-4d03-b638-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/saadi-w618/thumb/0243.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/saadi-w618/p0243","altText":"کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده توسط عبدالله بن شیخ مرشد الکاتب در قرن دهم هجری » تصویر 243","isTextOriginalSource":false},{"id":"badbf895-58cb-4baf-b788-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-baysonghori/thumb/0098.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-baysonghori/p0098","altText":"گلستان بایسنقری موزهٔ چستر بیتی کتابت به سال ۸۳۰ هجری قمری در هرات » تصویر 98","isTextOriginalSource":false},{"id":"4091fcb0-e8ab-4a53-7b2c-08da6be216f1","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/sharhegolestan/thumb/0728.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/sharhegolestan/p0728","altText":"شرح گلستان دکتر محمد خزائلی » تصویر 728","isTextOriginalSource":false}],"songs":[],"comments":[{"id":105886,"authorName":"محمدحسین ایراندوست","authorUrl":null,"commentDate":"2023-01-12T21:51:56.7558269","htmlComment":"

خدایا به نامت که رمز بقاست 

\n

 

\n

سعدی در این حکمت به قَناعت و اعتماد بر داشته ها و دارایی خود توصیه کرده است. می گوید خلعت و هدیه سلطان خیلی خوب است ولی آنها دارایی سلطان است نه داراییِ ما. پس لباس کهنه ما که داشته و دارایی خودماست از آن خلعت بهتر است. غذای اندک و ناچیزی که از دارایی و دسترنج خودمان بدست آمده، بهتر است از طعام لذیذی که دارایی دیگران است.

\n

1- خَلعت :

\n

با تلفظ خَلعت و خِلعت. پوشش  و لباسی است که بزرگی به کسی بپوشاند.  تن پوش که پادشاه و یا امیری به نوکر خود بپوشاند. و با کسر خِلعت بیشتر به معنای لباسی است که  از تن کنده و به کسی می دهند.

\n

2- خلقان :

\n

جمع «خَلَق» به معنای کهنه  و فرسوده . و با اینکه جمع است اما در نظم و نثر فارسی بصورت مفرد بکار رفته است . بقول رودکی : « کهن کند بزمانی همان کجا نو بود- و نو کند بزمانی همان که خلقان بود.

\n

3- خرده انبان:

\n

توشه های اندک و کوچک ، انبان اسم است به معنایِ ظرف چرمی که در آن زاد و توشه  نگه دارند. توشه دان

\n

4- بَره :  مخفف بره است

\n

5- سرکه از دسترنجِ خویش و تره - بهتر از نان دهخدا و بَره :

\n

اگر با دسترنج خودمان سرکه و تره بخوریم بهتر است که از سفرة کدخدا و ارباب دِه ف نان و کباب بره بخوریم.

\n

به داشته ها و دسترنجِ خود قانع باشیم

\n

 

\n

عمر بسیار ارزشمند و گران است. و با از دست دادن این گوهر ارزنده، داشته ها و دسترنجی بدست می آوریم. پس ، به داشته هامون قانع باشیم ، مگه چندبار زندگی میکنیم که با غم و تنهایی زندگی کنیم. از پیری سوال کردند چرا ناراحتی؟ گفت سُفالی را که ساخته بودم و عمری در آن غذا می خوردم شکست. گفتند مگر چقدر ارزش داشت. گفت قیمتش مهم نیست. عمرم را با آن گذرانده بودم.

\n

سعدی در این حکمت برای اینکه ما را به داشته ها و دسترنج خود قانع کند . دو مثال زده است. یکی مقایسه هدیه و خَلعت سلطان با لباس کهنه خود و دیگری طعام لذیذ و شاهانة دیگران با غذای اندک خود. با این مثالها می خواهد بگوید نباید داشته های خودمان را با دیگران مقایسه کنیم و رنج ببریم. مقایسه کردن داشته ها و دارایی خودمان با دیگران باعث احساس سرخوردگی میشود. سعی کنید روی اهداف و دستاوردهای خودمان متمرکز شوید نه اینکه آنها را با فرد دیگری مقایسه کنیم. هیچ فردی به این فشارها نیاز ندارد.

\n

انسان قانع به داشته های خود راضی است و لذا به مال دیگران چشم نمی دوزد و خود را بی نیاز از آن ها می داند و به همین دلیل است که بی نیازی از غیر،  فقط با قناعت حاصل می شود و بر همین اساس در برخی احادیث قناعت به گنجی تشبیه شده که تمامی ندارد.

\n

در حدیث معروفی که ملاصالح مازندرانی در شرح اصول کافی آورده است، می خوانیم: «عَزَّ مَنْ قَنَعَ وَ ذَلَّ مَنْ طَمَعَ; کسی که قناعت پیشه کند (یعنی به داشته ها و دارایی خود قانع باشد)عزیز می شود، و کسی که طمع بورزد ذلیل خواهد شد[1]».

\n

اساساً پیامبر خدا صلی الله علیه و آله بهترین امت خود را کسی می داند که بر داشته های خود قانع باشد. و عملا به این دانش و فهم رسیده باشد که بقول سعدی در این حکمت :

\n

« سرکه از دسترنجِ خویش و تره      بهتر از نان دهخدا و بَره » 

\n

خِیارُ اُمَّتی ، القانِـعُ  و شِرارُهُمُ  ، الطامِعُ [2].  بهترینان امّت من، قناعت کنندگان و بدترینان آنها، طمعکاران هستند.   

\n

و حضرت علی علیه السلام می فرماید خوشا به حال کسانی که به اندازه دارایی خود بقدر کَفاف راضی هستند. : طوبی لِمَن ذَکَرَ المَعادَ و عَمِلَ للحِسابِ و قَنِعَ بالکَفافِ [3] .

\n

خوشا به حال کسی که به یاد قیامت باشد و برای روز حساب کار کند و به قدر و اندازه کفاف زندگی قانع باشد . قدر کفاف همان است که سعدی آن را با «خرده انبان» بیان کرده و می گوید: « خوانِ بزرگان اگر چه لذیذ است، خردة انبانِ خود، به لذت تر.»

\n

---------------------------

\n

پی نوشت ها : 

\n

[1] - شرح اصول کافی، ج 8، ص 181.

\n

[2] - ( کنز العمّال : ۷۰۹۵ )

\n

[3] - ( نهج البلاغة : الحکمة ۴۴ )

","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"2a61008e-54ae-4537-52d0-08d89ec13ff9","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"sections":[{"id":248008,"poemId":41552,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":0,"number":1,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":9,"ganjoorMetre":{"id":9,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)","name":null,"description":null,"verseCount":118006},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ره","plainText":"سرکه از دسترنج خویش و تره\r\nبهتر از نان دهخدا و بره","htmlText":"

سرکه از دسترنج خویش و تره

\r\n

بهتر از نان دهخدا و بره

","poemFormat":7,"cachedFirstCoupletIndex":0,"language":null,"coupletsCount":1,"top6RelatedSections":[{"id":22251122,"poemId":41552,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":62,"relationOrder":1,"poetName":"عنصری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/onsori.gif","fullUrl":"/onsori/omas/okhaf/sh59","fullTitle":"عنصری » ابیات پراکندهٔ مثنویها » بحر خفیف » شمارهٔ ۵۹","htmlExcerpt":"

با غلامان و آلت شکره

\r\n

کرد کار شکار و کار سره

","targetPoemId":69230,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":22251123,"poemId":41552,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":17,"relationOrder":2,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/masnavimk/sh21#bn12","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ ۲۱ - صفت بانوی قوال","htmlExcerpt":"

چون شتر بر گرفت راه دره

\r\n

خویشتن خفته سازد اینت سره

","targetPoemId":64029,"targetSectionIndex":13,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":22251124,"poemId":41552,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":10,"relationOrder":3,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/hadighe/hdgh03/sh46#bn13","fullTitle":"سنایی » حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه » الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران » بخش ۴۶ - الجهل داءٌ بلا دواءٍ والحمقُ حفرةٌ بلا عُمقٍ","htmlExcerpt":"

از پی کسب صدره و صرّه

\r\n

صدق‌اللّٰه گوی بومرّه

","targetPoemId":49482,"targetSectionIndex":14,"poetMorePoemsLikeThisCount":6},{"id":22251125,"poemId":41552,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":6,"relationOrder":4,"poetName":"نظامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nezami.gif","fullUrl":"/nezami/5ganj/7peykar/sh20#bn100","fullTitle":"نظامی » خمسه » هفت پیکر » بخش ۲۰ - داستان بهرام با کنیزک خویش","htmlExcerpt":"

خوردهای ملوک‌وار سره

\r\n

مرغ و ماهی و گوسپند و بره

","targetPoemId":9068,"targetSectionIndex":101,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":22251126,"poemId":41552,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":91,"relationOrder":5,"poetName":"سلطان ولد","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/valad.gif","fullUrl":"/valad/valadname/sh4#bn21","fullTitle":"سلطان ولد » ولدنامه » بخش ۴ - در بیان آنکه ظاهر آدم محسوس است و مجسم، مقامش هم لایق او باشد محسوس و مجسم و روح را که معنوی است و بیچون مقامش هم معنوی و بیچون باشد. آسمان و زمین خانۀ اجسام است و عالم بیچون که اصل هستیهاست مقام ارواح است پس این عالم آخر باشد و عالم آخرت سرا از آن جهت پیغامبر علیه السلام جسم را مرکب خواند که نفسک مطیتک فارفق بها پس عیسی علیه السلام بر این صورت نرفته باشد بر آسمانی رفته باشد که آن بر این حاکم است و آن آسمان انوار و صفات خداست. و در تقریر آنکه شرط است دوبار زائیدن آدمی را یکی از مادر و بار دیگر از تن و هستی خود. تن مثال بیضه است گوهر آدمی باید که در این بیضه مرغی شود از گرمی عشق و از تن بیرون آید و در جهان جاویدان جان که عالم لامکان است پران شود که اگر مرغ ایمان او از هستی او نزاید حکم سقط گرفته باشد از او کاری نیاید و ابداً محجوب ماند که و من کان فی هذه اعمی فهو فی الاخرة اعمی.","htmlExcerpt":"

چون برآید زخاک کان نقره

\r\n

ماند از خاک خوار و بی بهره

","targetPoemId":87136,"targetSectionIndex":22,"poetMorePoemsLikeThisCount":11},{"id":22251127,"poemId":41552,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":19,"relationOrder":6,"poetName":"اوحدی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ouhadi.gif","fullUrl":"/ouhadi/jaamejam/sh36#bn43","fullTitle":"اوحدی » جام جم » بخش ۳۶ - در باب ظلمه و ظلم","htmlExcerpt":"

دو سه درویش رفته در دره

\r\n

پی گوساله و بز و بره

","targetPoemId":18183,"targetSectionIndex":44,"poetMorePoemsLikeThisCount":2}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null}],"geoDateTags":[],"top6QuotedPoems":[],"sectionIndex":null,"claimedByMultiplePoets":false,"coupletsCount":null},"secondPoet":null,"next":null,"previous":null}