فقیهی پدر را گفت: هیچ از این سخنانِ رنگینِ دلاویزِ متکلّمان در من اثر نمی‌کند، به حکمِ آن که نمی‌بینم مر ایشان را فعلی موافقِ گفتار.
ترکِ دنیا به مردم آموزند
خویشتن سیم و غَلّه اندوزند
عالِمی را که گفت باشد و بس
هر چه گوید نگیرد اندر کس
عالم آن کس بود که بد نکند
نه بگوید به خلق و خَود نکند
اَتَأمُروُنَ النّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ اَنْفُسَکُمْ؟
عالِم که کامرانی و تن‌پروری کند
او خویشتن گم است، که را رهبری کند؟
پدر گفت: ای پسر! به مجرّدِ خیالِ باطل نشاید روی از تربیتِ ناصحان بگردانیدن و علما را به ضَلالت منسوب کردن و در طلبِ عالمِ معصوم از فوایدِ علم محروم ماندن، همچو نابینایی که شبی در وَحَل افتاده بود و می‌گفت: آخِر، یکی از مسلمانان چراغی فرا راهِ من دارید. زنی مازحه بشنید و گفت: تو که چراغ نبینی به چراغ چه بینی؟! همچنین مجلسِ وعظ چو کلبهٔ بزّاز است؛ آنجا تا نقدی ندهی، بِضاعتی نستانی و اینجا تا ارادتی نیاری، سعادتی نبری.
گفتِ عالِم به گوشِ جان بشنو
ور نماند به گفتنش کردار
باطل است آنچه مدّعی گوید:
«خفته را خفته کی کند بیدار»
مرد باید که گیرد اندر گوش
ور نوشته است پند بر دیوار
صاحبدلی به مدرسه آمد ز خانقاه
بشکست عهدِ صحبتِ اهلِ طریق را
گفتم میانِ عالم و عابد چه فرق بود
تا اختیار کردی از آن این فریق را؟
گفت: آن گلیمِ خویش به در می‌برد ز موج
وین جهد میکند که بگیرد غَریق را
فقیهی پدر را گفت: هیچ از این سخنانِ رنگینِ دلاویزِ متکلّمان در من اثر نمی‌کند، به حکمِ آن که نمی‌بینم مر ایشان را فعلی موافقِ گفتار.
ترکِ دنیا به مردم آموزند
خویشتن سیم و غَلّه اندوزند
عالِمی را که گفت باشد و بس
هر چه گوید نگیرد اندر کس
عالم آن کس بود که بد نکند
نه بگوید به خلق و خَود نکند
اَتَأمُروُنَ النّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ اَنْفُسَکُمْ؟
عالِم که کامرانی و تن‌پروری کند
او خویشتن گم است، که را رهبری کند؟
پدر گفت: ای پسر! به مجرّدِ خیالِ باطل نشاید روی از تربیتِ ناصحان بگردانیدن و علما را به ضَلالت منسوب کردن و در طلبِ عالمِ معصوم از فوایدِ علم محروم ماندن، همچو نابینایی که شبی در وَحَل افتاده بود و می‌گفت: آخِر، یکی از مسلمانان چراغی فرا راهِ من دارید. زنی مازحه بشنید و گفت: تو که چراغ نبینی به چراغ چه بینی؟! همچنین مجلسِ وعظ چو کلبهٔ بزّاز است؛ آنجا تا نقدی ندهی، بِضاعتی نستانی و اینجا تا ارادتی نیاری، سعادتی نبری.
گفتِ عالِم به گوشِ جان بشنو
ور نماند به گفتنش کردار
باطل است آنچه مدّعی گوید:
«خفته را خفته کی کند بیدار»
مرد باید که گیرد اندر گوش
ور نوشته است پند بر دیوار
صاحبدلی به مدرسه آمد ز خانقاه
بشکست عهدِ صحبتِ اهلِ طریق را
گفتم میانِ عالم و عابد چه فرق بود
تا اختیار کردی از آن این فریق را؟
گفت: آن گلیمِ خویش به در می‌برد ز موج
وین جهد میکند که بگیرد غَریق را
مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی سراینده نامی و نویسندهٔ بزرگ سده هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجل» و حتی به گونه مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او شاید میان سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به فراگیری ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به نگارش شاهکارهای خود پرداخت. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال دیگر (۶۵۶ ه.ق) گلستان را نوشت. افزون بر این‌ها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی گردآوری کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی برگردان شده است. او میان سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همان جا که اکنون به «سعدیه» شناخته می‌شود، به خاک سپرده شد.
","mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":"کلیات سعدی","rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":"","next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},{"id":1665,"title":"گلستان","urlSlug":"golestan","fullUrl":"/saadi/golestan","tableOfContentsStyle":1,"catType":1,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null}],"children":[],"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null}},"next":{"id":41373,"title":"حکایت شمارهٔ ۳۹","urlSlug":"sh39","excerpt":"یکی بر سرِ راهی مستْ خفته بود و زمامِ اختیار از دست رفته.","mainSections":null},"previous":{"id":41371,"title":"حکایت شمارهٔ ۳۷","urlSlug":"sh37","excerpt":"مریدی گفت پیر را: چه کنم کز خَلایق به رنج اندرم، از بس که به زیارتِ من همی‌آیند و اوقاتِ مرا از تردّدِ ایشان تشویش می‌باشد؟","mainSections":null},"verses":[{"id":2261435,"vOrder":1,"coupletIndex":0,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"فقیهی پدر را گفت: هیچ از این سخنانِ رنگینِ دلاویزِ متکلّمان در من اثر نمی‌کند، به حکمِ آن که نمی‌بینم مر ایشان را فعلی موافقِ گفتار.","languageId":null,"coupletSummary":"دانشمندی به پدر گفت: هیچیک از این گفتارهای به ظاهر آراسته [و به باطن کاستهٔ] واعظان در من کارگر نمی‌افتد، چه سخنشان را با کردار سازگار و یکسان نمی‌یابم.","originalText":null},{"id":2261436,"vOrder":2,"coupletIndex":1,"versePosition":0,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":2,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ترکِ دنیا به مردم آموزند","languageId":null,"coupletSummary":"به دیگران درسِ پارسایی می‌دهند و خود به گردآوری پول و حاصلِ زمین و کرایهٔ مستغلات می‌پردازند.","originalText":null},{"id":2261450,"vOrder":3,"coupletIndex":1,"versePosition":1,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":2,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"خویشتن سیم و غَلّه اندوزند","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":2261449,"vOrder":4,"coupletIndex":2,"versePosition":0,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":3,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"عالِمی را که گفت باشد و بس","languageId":null,"coupletSummary":"دانشمندی را که تنها گفتارِ بی‌کردار (علمِ بی‌عمل) باشد، هر سخنی که گوید در کس اثر نکند.","originalText":null},{"id":2261448,"vOrder":5,"coupletIndex":2,"versePosition":1,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":3,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"هر چه گوید نگیرد اندر کس","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":2261447,"vOrder":6,"coupletIndex":3,"versePosition":0,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":4,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"عالم آن کس بود که بد نکند","languageId":null,"coupletSummary":"دانشمند راستین کسی است که هرگز کار ناصواب نکند، نه آنکه به دیگران اندرز دهد ولی خود همان دستور را به کار نبندد.","originalText":null},{"id":2261446,"vOrder":7,"coupletIndex":3,"versePosition":1,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":4,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"نه بگوید به خلق و خَود نکند","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":2261445,"vOrder":8,"coupletIndex":4,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"اَتَأمُروُنَ النّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ اَنْفُسَکُمْ؟","languageId":null,"coupletSummary":"آیا مردم را به کردارِ نیک فرمان می‌دهید و خود را فراموش می‌کنید؟","originalText":null},{"id":2261451,"vOrder":9,"coupletIndex":5,"versePosition":0,"sectionIndex1":1,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"عالِم که کامرانی و تن‌پروری کند","languageId":null,"coupletSummary":"دانشمندی که شهوت‌رانی و تن‌آسانی پیشه کند خود گمراه است؛ چگونه راهنمون و هادیِ دیگران تواند بود؟","originalText":null},{"id":2261444,"vOrder":10,"coupletIndex":5,"versePosition":1,"sectionIndex1":1,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"او خویشتن گم است، که را رهبری کند؟","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":2261442,"vOrder":11,"coupletIndex":6,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"پدر گفت: ای پسر! به مجرّدِ خیالِ باطل نشاید روی از تربیتِ ناصحان بگردانیدن و علما را به ضَلالت منسوب کردن و در طلبِ عالمِ معصوم از فوایدِ علم محروم ماندن، همچو نابینایی که شبی در وَحَل افتاده بود و می‌گفت: آخِر، یکی از مسلمانان چراغی فرا راهِ من دارید. زنی مازحه بشنید و گفت: تو که چراغ نبینی به چراغ چه بینی؟! همچنین مجلسِ وعظ چو کلبهٔ بزّاز است؛ آنجا تا نقدی ندهی، بِضاعتی نستانی و اینجا تا ارادتی نیاری، سعادتی نبری.","languageId":null,"coupletSummary":"پدر گفت: ای فرزند، به صِرفِ این پندارِ نادرست سزاوار نیست از آموزش خیراندیشان روی بر‌تافتن و دانایان را گمراه شمردن و در جستجوی عالِمِ پاکدامن خود را از سودهای دانشْ بی‌بهره گذاشتن. مانند کوری که در گِل گرفتار آمده بود، می‌گفت: باری، یکی از شما مؤمنان چراغی پیشِ پای من نگاه دارید؛ زنی شوخ‌طبع شنُفت و گفت: تو که چراغ نتوانی دید. با چراغ چه توانی نگریست؟ انجمنِ اندرز و موعظه هم مانند دکّان جامه‌فروش است؛ اگر آنجا پولی نپردازی کالایی به عوض نمی‌گیری و اینجا هم اگر اخلاصی نشان ندهی، نیکبختی و برکتی نمی‌یابی. ارادتی بنما، تا سعادتی ببری.","originalText":null},{"id":2261441,"vOrder":12,"coupletIndex":7,"versePosition":0,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":4,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گفتِ عالِم به گوشِ جان بشنو","languageId":null,"coupletSummary":"سخنِ‌دانا را به گوشِ دل بنیوش، چه اگر عملش همانند گفتارش نباشد.","originalText":null},{"id":2261440,"vOrder":13,"coupletIndex":7,"versePosition":1,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":4,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ور نماند به گفتنش کردار","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":2261439,"vOrder":14,"coupletIndex":8,"versePosition":0,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":5,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باطل است آنچه مدّعی گوید:","languageId":null,"coupletSummary":"این سخن که یکی از مدّعیانِ ارشاد میگوید: «خواب‌ربوده را خواب‌ربودهٔ دیگر از خواب نمیتواند بیدار کند» نادرست است.","originalText":null},{"id":2261438,"vOrder":15,"coupletIndex":8,"versePosition":1,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":5,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"«خفته را خفته کی کند بیدار»","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":2261437,"vOrder":16,"coupletIndex":9,"versePosition":0,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":6,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"مرد باید که گیرد اندر گوش","languageId":null,"coupletSummary":"انسان باید به نصیحت‌ها و پندهایی که در زندگی‌اش وجود دارد، گوش دهد و از آنها بهره‌برداری کند، حتی اگر این نصیحت‌ها بر دیوار نوشته شده باشند.","originalText":null},{"id":2261419,"vOrder":17,"coupletIndex":9,"versePosition":1,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":6,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ور نوشته است پند بر دیوار","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":2261443,"vOrder":18,"coupletIndex":10,"versePosition":0,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":7,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"صاحبدلی به مدرسه آمد ز خانقاه","languageId":null,"coupletSummary":"عارفی از مقام درویشان به مدرسه روی آورد و پیمانِ دوستی و همنشینی با سالکان را نقض کرد.","originalText":null},{"id":2261418,"vOrder":19,"coupletIndex":10,"versePosition":1,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":7,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بشکست عهدِ صحبتِ اهلِ طریق را","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":2261408,"vOrder":20,"coupletIndex":11,"versePosition":0,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":8,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گفتم میانِ عالم و عابد چه فرق بود","languageId":null,"coupletSummary":"باری گفتم: دانشمند را بر پارسا (درویش) چه برتری دیدی که از آن سبب به گروهِ عالمان پیوستی؟","originalText":null},{"id":2261385,"vOrder":21,"coupletIndex":11,"versePosition":1,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":8,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"تا اختیار کردی از آن این فریق را؟","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":2261386,"vOrder":22,"coupletIndex":12,"versePosition":0,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":9,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گفت: آن گلیمِ خویش به در می‌برد ز موج","languageId":null,"coupletSummary":"به پاسخ گفت: عارف تنها در اندیشهٔ بر آوردن رخت خود (نجات خویشتن) از گردابِ وسوسهٔ نفس است ولی عالم بر آن است که غرقه‌شدگانِ موج‌خیز جهل را برهاند.","originalText":null},{"id":2261387,"vOrder":23,"coupletIndex":12,"versePosition":1,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":9,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وین جهد میکند که بگیرد غَریق را","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null}],"recitations":[{"id":3326,"poemId":41372,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۳۸","poemFullUrl":"/saadi/golestan/gbab2/sh38","audioTitle":"حکایت شمارهٔ ۳۸","audioArtist":"حمیدرضا محمدی","audioArtistUrl":"https://t.me/hrmoh","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"beaee23a-3df8-47a2-8f1f-6c3fd7e61638","mp3FileCheckSum":"25f90cd11f9f5bf2b94fd44b5ae8af51","mp3SizeInBytes":1133568,"publishDate":"2020-01-06T19:46:15","fileLastUpdated":"2020-01-06T19:46:15","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/a2/41372.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/a2/x/41372.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/3326","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":1,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":17121,"poemId":41372,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۳۸","poemFullUrl":"/saadi/golestan/gbab2/sh38","audioTitle":"حکایت شمارهٔ ۳۸","audioArtist":"ابوالفضل حسن زاده","audioArtistUrl":"https://t.me/khatkhati_hayee_man","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"cc290e67-d1d9-4a4e-aecb-8526531daa8a","mp3FileCheckSum":"2e5f248ed41b04daaa02ed756523691a","mp3SizeInBytes":1327917,"publishDate":"2022-04-29T14:10:58.8443749","fileLastUpdated":"2022-04-29T13:36:42.9057538","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/a9/41372-ahz-86323836.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/a9/x/41372-ahz-86323836.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/17121","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":2,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":25322,"poemId":41372,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۳۸","poemFullUrl":"/saadi/golestan/gbab2/sh38","audioTitle":"حکایت شمارهٔ ۳۸","audioArtist":"فاطمه زندی","audioArtistUrl":"","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"659e50b2-2271-4221-9273-ddf543ffb1b2","mp3FileCheckSum":"b42bc884a4dfe688a208f7eb1e78c1a2","mp3SizeInBytes":3215777,"publishDate":"2024-01-12T20:49:06.7808692","fileLastUpdated":"2024-01-12T20:48:54.0848345","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/ag/41372-fz-1411576093.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/ag/x/41372-fz-1411576093.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/25322","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":3,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false}],"images":[{"id":"824e0e99-0dc6-4afe-0e56-08d8cde3d3d7","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/saadi-forooghi/thumb/0194.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/saadi-forooghi/p0194","altText":"کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 194","isTextOriginalSource":true},{"id":"91d119ff-12d3-4dfd-d7ed-08dd1c47c388","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/ai/thumb/0002443.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/ai/p0002443","altText":"فانوس خیال » تصویر 2443 - سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۳۸","isTextOriginalSource":false},{"id":"cc1fd8c9-cf7c-4517-4680-08d79a9ba0e2","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006813673-hathitrust/thumb/0055.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-19th-hathitrust/p0055","altText":"گلستان به خط شکستهٔ خوانا و زیبا تحریر شده در دارالخلافهٔ طهران » تصویر 55","isTextOriginalSource":false},{"id":"f515b4de-d692-46cf-4691-08d79a9ba0e2","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/loc-m082-saadi-koliyat/thumb/0080.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/loc-m082-saadi-koliyat/p0080","altText":"کلیات شیخ سعدی علیه الرحمه به خط محمد حسینی اصفهانی - گلستان مورخ ۱۲۵۹ هجری قمری » تصویر 80","isTextOriginalSource":false},{"id":"98ac799c-2e2e-4665-46a4-08d79a9ba0e2","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/kolliyat-e-saadi-bl/thumb/0124.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/kolliyat-e-saadi-bl/p0124","altText":"کلیات سعدی نسخهٔ ۱۰۳۴ هجری قمری » تصویر 124","isTextOriginalSource":false},{"id":"528f0f39-baf5-49d4-46b9-08d79a9ba0e2","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006813667-hathitrust/thumb/0123.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan1271-hathitrust/p0123","altText":"گلستان سعدی به خط خوانا و زیبای میرزا محمدحسین شیرازی سال ۱۲۷۱ هجری قمری » تصویر 123","isTextOriginalSource":false},{"id":"96e6ca7b-236b-42d1-46d3-08d79a9ba0e2","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-bl/thumb/0112.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-bl/p0112","altText":"گلستان سعدی به خط کاتب سلطانی میر علی حسینی به سال ۹۷۵ هجری قمری در بخارا » تصویر 112","isTextOriginalSource":false},{"id":"c7222b53-a371-4da1-46ea-08d79a9ba0e2","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-cambridge/thumb/0111.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-cambridge/p0111","altText":"گلستان سعدی به خط محمدحسین کشمیری و نقاشی مانوهار داس نسخهٔ کتابخانهٔ دیجیتال دانشگاه کمبریج » تصویر 111","isTextOriginalSource":false},{"id":"e7bfaade-1fc9-4acf-3f41-08d7cf3d0cf7","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-hathitrust/thumb/0100.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-boostan-hathitrust/p0100","altText":"گلستان به همراه بوستان در حاشیه » تصویر 100","isTextOriginalSource":false},{"id":"2683a7e5-67a1-4d08-37ff-08d7d2e2ac9d","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-harvard/thumb/0136.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-harvard/p0136","altText":"گلستان سعدی خوشنویسی شده و مذهب مورخ بیستم شوال ۱۱۳۵ هجری قمری » تصویر 136","isTextOriginalSource":false},{"id":"b5fd87f2-f95d-49ca-931a-08d7d4c86ccc","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006813664-hathitrust/thumb/0117.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-shervani/p0117","altText":"گلستان به خط توسط عبداللطیف شروانى سال ۹۷۱ هجری قمری » تصویر 117","isTextOriginalSource":false},{"id":"6f4d8ab0-3c85-4330-1f62-08d7e683cf41","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-boostan-walters/thumb/0139.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-boostan-walters/p0139","altText":"گلستان با بوستان در حاشیه به خط محمدرضا تبریزی سنهٔ ۹۸۰ هجری قمری » تصویر 139","isTextOriginalSource":false},{"id":"7a75dcb4-6c78-4a07-839a-08d7e83b1565","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/saadi-w618/thumb/0107.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/saadi-w618/p0107","altText":"کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده توسط عبدالله بن شیخ مرشد الکاتب در قرن دهم هجری » تصویر 107","isTextOriginalSource":false},{"id":"7ee34b8a-f356-491b-b6b7-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-baysonghori/thumb/0043.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-baysonghori/p0043","altText":"گلستان بایسنقری موزهٔ چستر بیتی کتابت به سال ۸۳۰ هجری قمری در هرات » تصویر 43","isTextOriginalSource":false},{"id":"48600510-3240-4b95-ea76-08da6babc5af","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/sharhegolestan/thumb/0398.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/sharhegolestan/p0398","altText":"شرح گلستان دکتر محمد خزائلی » تصویر 398","isTextOriginalSource":false}],"songs":[],"comments":[{"id":29111,"authorName":"همیرضا","authorUrl":"http://hrmoh.ir","commentDate":"2011-01-12T20:34:53","htmlComment":"احتمالاً حافظ در این بیت:
طفیل هستی عشقند آدمیّ و پری
ارادتی بنما تا سعادتی ببری
به جمهٔ پایانی متن منثور این حکایت (اینجا تا ارادتی نیاری سعادتی نبری) نظر داشته است.
سوره مبارکه بقره آیه 44
أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَکُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْکِتَابَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ
آیا مردم را به نیکی فرمان می‌دهید و خود را فراموش می‌کنید، با اینکه شما کتاب [خدا] را میخوانید؟ آیا [هیچ] نمیاندیشید؟
من در کتاب تصحیح استاد فروغی دیده ام که فقیه زاده ای پدر را گفت ....
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"fa974d62-9091-4b49-e1b7-08d964893063","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":20927,"authorName":"سید علی انجو","authorUrl":"http://www.alienjoo1.blogfa.com","commentDate":"2012-07-01T11:07:57","htmlComment":"در پاسخ به جناب آقای امید رضا محبی :
در هنگامی که سعدی به عنوان یک استاد اخلاق مردم را پند می دهد ساحت بحث اهمیت دارد
اگر سعدی این سخنان را به فقیهان بی عمل گفته بود سخنی بود خلاف آیه ی قرآن که شما آورده اید
اما در این حکایت دارد به غیرفقیهانی که با فقهای بی عمل مواجهند پند می دهد
و می گوید حرف حق را گوش کن حتی اگر از عالم بی عمل صادر شود حتی اگر روی دیوار نوشته شده باشد
هرچند حافظ می فرماید :
..... که وعظ بی عملان واجبست نشنیدن
«ناصحان بگردانیدن» که دو واژه ی جداگانه اند در متن به هم چسبیده اند . اصلاح آن به خوانندگان ناآشنا کمک می کند که بهتر متن را بخوانند
با سپاس
در سه بیت انتهایی متن توضیحات ذیل ارائه می گردد:
\"عهد صحبت اهل طریق را\" منظور عهدی است در همنشینی با صوفیان در خانقاه، جهت طی طریق بسته اند.
\"فریق\" در بیت دوم به معنای فرقه می باشد.
\"گلیم خویش بدر می برد ز موج\" به معنای به فکر خود بودن است و به دیگران کاری نداشتن است.
سعدی بیت باطلست آن چه مدّعی گوید
خفته را خفته کی کند بیدار
را در پاسخ به بیت زیر از سنایی نوشته و منظور نظر او از مدعی، سنایی می باشد.
عالمت غافلست و تو غافل
خفته را خفته کی کند بیدار
با سلام
به نطر می رسد در بیت :
گفتم میان عالم وعابد چه فرق بود
تا اختیار کردی از ان این فریق را
باید به این صورت تصحیح شود :
گفتم میان عابد و عالم چه فرق بود
تا اختیار کردی از ان این فریق را
زیرا (ان )ضمیر شاره به دور است و مر جع آن می شود
(عابد ) و(این ) ضمیر اشاره به نزدیک است ومرجع ان می شود (این)
تا اختیار کردی از ان این فریق را یعنی علم را برگزیدی
خفته را خفته کی کند بیدار برخلاف منظور سعدی فهم و مثل شده و نقش مفعولی برای فعل گوید دارد.
یعنی این ادعا که خفته نمی تواند خفته را بیدار کند، باطل است
مفهوم موافق آن این است که خفته هم می تواند باعث بیداری خفته شود مشروط به این که خفته دوم اراده و قصد بیدارشدن داشته باشد
کمااین که نوشته روی دیوار هم می تواند راهنما باشد
همین طور عالم بی عمل هم می تواند بیداری بخش باشد ضمنا می گوید بین علما هم همه یکسان نیستند. این درواقع دو مشکل را در رفتار فرد نشان می دهد یکی سو ظن کلی که ظبعا مانع فهم است دوم تردید در خود علم .
لذا فرد در جستجوی فهم باید با محک عقل خودش از غث و ثمین آنچه را به درد می خورد بردارد و کاری به گوینده نداشته باشد
یعنی قصد اشکالگیری و ایراد بر درست و نادرست نداشته باشد تا او را از قصد فهم بازندارد
عجب!سعدی زنده میشد یخه خودش رو جر میداد این رو میخوند.چقدر خوب بد فهمیدی از سر تا ته سر و ته
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":11201,"authorName":"سعید","authorUrl":"","commentDate":"2016-09-19T13:03:06","htmlComment":"«ناصحانبگردانیدن» به هم چسبیده شده است
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":63622,"authorName":"سبحان آقااسماعیلی","authorUrl":"","commentDate":"2017-09-15T14:41:22","htmlComment":"با سلام به همه دوستان هنر دوست و علاقه مند به شعر و ادبیات پارسی
به نظر میرسد در بیت یکی به اخر
\"گفتم میان عالم و عابد چه فرق بود
تا اختیار کردی از آن این فریق را\"
جای عالم و عابد عوض شده باشد
با توجه به بیت زیر که میفرماید:
\"عابد و زاهد و صوفی همه طفلان رهند
مرد اگر هست بجز عالم ربانی نیست\"
سلام در پاسخ به جناب آقای منوچهر تلارمی :
در ادبیات دو جور لف و نشر داریم، یکی لف و نشر مرتب و دیگری لف و نشر مشوش، در این بیت که اشاره فرمودید سعدی از لف و نشر مشوش استفاده کرده و ضمیر نزدیک را به اسم دور و ضمیر دور را به اسم نزدیک نسبت داده.
سلام
در مصرع دوم بیت آخر،جایی دیدم که به جای \"بگیرد\"،\"رهاند\" نوشته شده بود که به نظرم بهتره جایگزین بشه
معنای رهاندن بسیار عمیق تر از گرفتنه
یک توضیح کوچولو به ویژه برای محمد:
سنایی میگوید:
عالمت غافلست و تو غافل
خفته را خفته کی کند بیدار
یعنی عالم که غافل باشد چگونه میتواند سرمشق من غافل باشد چون هر دو خوابیم پس هیجکدام نمیتواند دیگری را بیدار کند(اگر هر کدام بیدار گردید که دیگر بحث تمام است و سنایی هم قبول ندارد بیداری یک یا هر دو را
بماند از اینکه غافل کیست و غفلت چیست.
و اما وقتی سعدی میگوید:
گفت عالم به گوش جان بشنو
ور نماند بگفتنش کردار
باطلست آن چه مدّعی گوید
خفته را خفته کی کند بیدار
یعنی اینکه سخن را بسنج نه سخنران را، نه اینکه منظورش این است که خفته را خفته بیدار میکند و مردم نادرست این مثل را بکار میبرند.سعدی منطق و سخن سنایی را از بیخ رد میکند و خود بهتر از ما میدانست که انسان خفته نمیتواند انسان خفته دیگری را بیدار کند و بحثش بر سر انسان است و نه دیوار بیجان
خفته در صورتی خفته را بیدار میکند که خرناس مهیبی داشته باشد و یا هر صدای دیگری هنگام خواب که دیوار صوتی را بشکند.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":82784,"authorName":"علی اصغر","authorUrl":"","commentDate":"2018-06-01T11:06:37","htmlComment":"معنای فارجه را پیدا نکردم.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[{"id":117479,"authorName":"ali barani","authorUrl":null,"commentDate":"2024-03-19T12:10:27.3541146","htmlComment":"منظور سعدی معنی مجازی خفته هم می تواند باشد یعنی فرد غافل و گمراه ( خواب غفلت)
","publishStatus":"","inReplyToId":82784,"userId":"daf4cc3a-f08c-4885-f28c-08da219c87c7","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":82796,"authorName":"۷","authorUrl":"","commentDate":"2018-06-01T18:44:44","htmlComment":"فاجره هست نه فارجه
فاجره: بدکاره
در نسخهٔ تصحیح دکتر غلامحسین یوسفی، کلمهٔ \"مازحه\" ضبط شده، زنی مازحه یعنی: یک زن شوخ‌طبع و مزاح‌کننده
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":46765,"authorName":"مهدی","authorUrl":"","commentDate":"2020-03-31T22:54:39","htmlComment":"سلام دوستان
دونکته:
1. برای فهم مرجع آن و این در بیت اخیر شیخ اجل باید مرجع \"آن و این\"بیت قبل را بفهمیم. در آنجا می گوید \"ازآن،این فریق\" را برگزیده است . از محتوای بیت ها بر می آید که منظور از \"این\"،\" فریق عالم\" است. روشن است که \"این\" در بیت آخر به \"این\" در بیت قبل برمی گردد و \"این\" در بیت قبل به \"عالم\" در مصرع اول همان بیت ؛ مرجع \"این\"که مشخص شد خود به خود مرجع \"آن\"- که عابد است- هم مشخص می شود.
2. شیخ اجل در مقام ترجیح علمایی که کرسی وعظ و ارشاد دارند بر عابدانی که که به تهذیب اخلاق فردی می پردازند، دونکته را روشن می کند اول این که علمایی که دنبال ارشاد خلق هستند از عابدانی که انزوا اختیار کرده اند برای اجتماع مفیدترند چراکه آن ها به فکر نجات خودشان هستند و این ها به دستگیری دیگران می اندیشند و دیگر این که اگر عالمان خودعامل به علم باشند خیلی خوب و ایده آل است ولی اگر عامل به علم خود نباشند هم دانش دوستان می توانند از آن منتفع شوند. دانش جو باید به دانش ارزش و اهمیت بدهد نه به عالم . باید به ماقال اهمیت بدهد نه به من قال.
حاصل این که عالمان مدرسی از عابدان منزوی بهترند و برای مردم مفیدتر حتی از عالمان بی عمل می توان منتفع شد ولی از عابدان انزواطلب خیر.
با درود و عرض ادب و سپاس از زحمات شما. در مطلب زیر زن مازحه (شوخ طبع) را فارجه نگاشته اید.
“آخر یکی از مسلمانان چراغی فرا راه من دارید. زنی فارجه (مازحه)بشنید و گفت: تو که چراغ نبینی به چراغ چه بینی؟!
@سعید:
متن گلستان گنجور با متن چاپ شادروان فروغی تطبیق داده شده.
در این متن (کلیات سعدی، انتشارات امیر کبیر، 1386) این کلمه «فارجه» نقل شده و در حاشیهٔ این کلمه این بدلها ذکر شده: «قارحه، فاجره، گ: مازحه». از آنجا که «فاجره» در پاورقی آمده به نظر نمی‌رسد «فارجه» متن اشتباه تایپی بوده باشد و احتمالا متن تصحیح فروغی همین است.
در هر شکل با توجه به ارجحیت «مازحه» و وجود آن در نسخه بدل ذکر شده در تصحیح فروغی این کلمه را جایگزین کردیم.
در بیت
گفتم میان عالم و عابدچه فرق بود بی شک بایستی عابد و عالم باشد چراکه عابد مشکل خود حلکند و عالم مشکل دوستان و نیازمندان
سلام و عرض ادب و احترام
عالِم = دانا است. می داند. دانش دارد. اما بینش ندارد. با زاهد فرقی ندارد حتی اگر فقیه هم باشد. برای نجات خودش می کوشد. (عرفای ما، فقه ها را هم به باد ناسزا گرفته اند. مولانا در داستان دقوقی می گوید: در شریعت هست مکروه ای کیا، در جماعت پیش کردن کور را، گر چه باشد حافظ و چست و فقیه...
و همچنین در داستان آن سه مرد که برای غارت وارد باغی شدند یکی از آن سه، فقیه بود. فقیه، فقیه است. علم و دانش دارد. همان علم و دانش او وبال گردنش می شود. )
عابِد = تسبیح می کند. بندگی می کند. پرستش گر است. دنبال ثواب و عقاب است. دنبال نتیجه و پاداش است. او هم برای نجات و منفعت شخصی خودش می کوشد.
عارف = اهل معرفت است. نجات خود را در گرو نجات دیگران می داند. او تکرو نیست.
گفتم چه فرق است میان عالم و عابد؟؟؟
باور کنید هیچ فرقی بینشون نیست!
اگر تفاوت و فرقی در بین باشه اون فرق میان عالم و عارف است، یا عابد و عارف! وگرنه عالم و عابد و زاهد همه گی سر و ته یه کرباسند. عارف است که با همه فرق دارد. عارف کسی ست که به معنا رسیده باشد. عارف بعد از رسیدن به فنا به الله بر می گردد به کمک خلق خدا و به فناء به خلق می رسد.او در میان مردم گم می شود. عارف است که نجات غریق است.
گفتم میان\" عالم و عابد\" چه فرق بود
(گفتم میان عابد و عارف چه فرق بود)
تا اختیار کردی از آن این فریق را
گفت آن گلیم خویش بدر می‌برد ز موج
وین جهد میکند که بگیرد غریق را
درودها
مصراع:
صاحبدلی \"به\" مدرسه آمد \"ز\" خانگاه
درستش :صاحبدلی\"ز\" مدرسه آمد \"به\" خانگاه
چراکه حضرت سعدی میخواهدفرق واون ارجحیت عالم به عابد را برساند ودربیت بعدی:
گفتم میان عالم وعابد چه فرق بود
تا اختیار کردی از ان این فریق را
و درجواب دوستانی هم که برحسب ضمیر:\"آن\" و \"این\" نوشتند :جای عابد وعالم عوض شده باید عرض کنم که نه اون \"آن\" برمیگردد به خود (فرق) وتفاوت،یعنی اون تفاوت بینشون چی بودکه علم رو برگزیدی و ارایه لف ونشر نیست
دقیقا موافقم. طبق معنی از مدرسه به خانقاه رفته است.
","publishStatus":"","inReplyToId":90180,"userId":"0ee9a8c0-4a87-4156-8059-08db5ecd39a3","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":117975,"authorName":"سفید","authorUrl":null,"commentDate":"2024-04-08T00:41:03.9536433","htmlComment":"\r\n
از زیباترین حکایات گلستان...
\r\n","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"bece5c7f-b80a-467f-8620-08d91a81db89","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":117976,"authorName":"سفید","authorUrl":null,"commentDate":"2024-04-08T00:41:24.8859323","htmlComment":"
\r\n
گفت آن گلیم خویش بدر می‌برد ز موج
\r\nوین جهد میکند که بگیرد غریق را...
\r\n","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"bece5c7f-b80a-467f-8620-08d91a81db89","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"sections":[{"id":247505,"poemId":41372,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":0,"number":1,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":9,"ganjoorMetre":{"id":9,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)","name":null,"description":null,"verseCount":118006},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"","plainText":"ترک دنیا به مردم آموزند\r\nخویشتن سیم و غله اندوزند\r\nعالمی را که گفت باشد و بس\r\nهر چه گوید نگیرد اندر کس\r\nعالم آن کس بود که بد نکند\r\nنه بگوید به خلق و خود نکند","htmlText":"
ترکِ دنیا به مردم آموزند
خویشتن سیم و غَلّه اندوزند
عالِمی را که گفت باشد و بس
هر چه گوید نگیرد اندر کس
عالم آن کس بود که بد نکند
نه بگوید به خلق و خَود نکند
چون بیامد بوعده بر سامند
\r\nآن کنیزک سبک زبام بلند
\r\nبرسن سوی او فرود آمد
\r\nگفتی از جنبشش درود آمد
\r\nجان سامند را بلوس گرفت
\r\n[...]
","targetPoemId":69188,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":51538751,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":17,"relationOrder":2,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/ghasidemk/sh19","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۹ - هم در مدح سلطان محمود","htmlExcerpt":"چیست آن کاتشش زدوده چو آب
\r\nچو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
\r\nنیست سیماب و آب و هست درو
\r\nصفوت آب و گونه سیماب
\r\nنه سطرلاب و خوبی و زشتی
\r\n[...]
","targetPoemId":63569,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":27},{"id":51538752,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":110,"relationOrder":3,"poetName":"ابوالفرج رونی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/rooni.gif","fullUrl":"/rooni/divan/ghaside/sh85","fullTitle":"ابوالفرج رونی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۸۵ - در مدح ثقة الملک طاهر بن علی","htmlExcerpt":"ثقة الملک خاص و خازن شاه
\r\nخواجه طاهر علیک عین الله
\r\nبه قدوم عزیز لوهاور
\r\nمصر کرد و ز مصر بیش به جاه
\r\nنور او نور یوسف چاهی است
\r\n[...]
","targetPoemId":95563,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":51538753,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":10,"relationOrder":4,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/tariq/sh1","fullTitle":"سنایی » طریق التحقیق » بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم","htmlExcerpt":"ابتدای سخن به نام خداست
\r\nآنکه بی‌مثل و شبه و بی‌همتاست
\r\nخالق الخلق و باعث الاموات
\r\nعالم الغیب سامع الاصوات
\r\nذات بیچونش را بدایت نیست
\r\n[...]
","targetPoemId":39322,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":520},{"id":51538754,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":58,"relationOrder":5,"poetName":"وطواط","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/vatvat.gif","fullUrl":"/vatvat/ghasv/sh90#bn2","fullTitle":"وطواط » قصاید » شمارهٔ ۹۰ - قصیدۀ مصنوعه در مدح قزل ارسلان (۱)","htmlExcerpt":"الترصیع مع التجنیس
\r\nتجنیس تام
\r\nتجنیس تاقص
\r\nتجنیس الزاید و المزید
\r\nتجنیس المرکب
\r\n[...]
","targetPoemId":65182,"targetSectionIndex":84,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":51538755,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":179,"relationOrder":6,"poetName":"قوامی رازی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ghavami.gif","fullUrl":"/ghavami/divan/sh5","fullTitle":"قوامی رازی » دیوان اشعار » شمارهٔ ۵ - در مدح شاه بطور عام و عرض تسلیت بدو شاه خاص","htmlExcerpt":"تا زمین زیر گنبد خضراست
\r\nبی جهانیان جهان نیاید راست
\r\nتاز گردش فلک نیاساید
\r\nبر زمین شاه داد گر باید
\r\nشاه خورشید جان فزای بود
\r\n[...]
","targetPoemId":133931,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247509,"poemId":41372,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":1,"number":2,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":1,"ganjoorMetre":{"id":1,"urlSlug":null,"rhythm":"مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":126416},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ریکند","plainText":"عالم که کامرانی و تن پروری کند\r\nاو خویشتن گم است که را رهبری کند","htmlText":"عالِم که کامرانی و تن‌پروری کند
او خویشتن گم است، که را رهبری کند؟
صدر جهان که شعله از نور رای تو
\r\nبر نور آفتاب فلک برتری کند
\r\nسرمایه شرف الدین علی که چرخ
\r\nبا همتش نزیبد اگر سروری کند
\r\nآز شکم گرسنه شود ممتلی ز حرص
\r\n[...]
","targetPoemId":95576,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":22290674,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":1,"poetId":156,"relationOrder":2,"poetName":"ادیب صابر","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/saber.gif","fullUrl":"/saber/divan/tarkib/sh7#bn57","fullTitle":"ادیب صابر » دیوان اشعار » ترکیبات » شمارهٔ ۷","htmlExcerpt":"بشنو مدیح من که شنیدن کری کند
\r\nمدحی که با فلک به مثابت مری کند
\r\nاقبال تو مدیح من از جان من سرشت
\r\nجان را قبول کن که قبولش کری کند
\r\nبا جان من لطافت الفاظ مدح تو
\r\n[...]
","targetPoemId":122604,"targetSectionIndex":8,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":22290675,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":1,"poetId":172,"relationOrder":3,"poetName":"فیاض لاهیجی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/fayyaz.gif","fullUrl":"/fayyaz/divan/ghete/sh6","fullTitle":"فیاض لاهیجی » قطعات » شمارهٔ ۶ - شاید خطاب به میرزا حبیب‌الله صدر باشد","htmlExcerpt":"صدر جهان و عالم جان و سپهر فضل
\r\nای آنکه آسمانت به جان چاکری کند
\r\nاطفال فضل را به جهان بهر تربیت
\r\nشد وقت آنکه طبع خوشت مادری کند
\r\nشاید اگر طبیعت معجزنمای تو
\r\n[...]
","targetPoemId":133331,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":22290676,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":1,"poetId":74,"relationOrder":4,"poetName":"صامت بروجردی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/samet.gif","fullUrl":"/samet/ghasayedsmt/sh14","fullTitle":"صامت بروجردی » قصاید » شمارهٔ ۱۴ - در مدح صدیقه صغرا زینب کبرا(ع)","htmlExcerpt":"چون چشم نیم مست تو غارتگری کند
\r\nتاراج عقل و هوش ز جن و پری کند
\r\nنبود دلی که تا برد از دلبری و ناز
\r\nهر لحظه عشوه ز پی دلبری کند
\r\nدارم امید وصل تو بسیار و عاقبت
\r\n[...]
","targetPoemId":76600,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247510,"poemId":41372,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":2,"number":3,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":9,"ganjoorMetre":{"id":9,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)","name":null,"description":null,"verseCount":118006},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ار","plainText":"گفت عالم به گوش جان بشنو\r\nور نماند به گفتنش کردار\r\nباطل است آنچه مدعی گوید\r\nخفته را خفته کی کند بیدار\r\nمرد باید که گیرد اندر گوش\r\nور نوشته است پند بر دیوار","htmlText":"گفتِ عالِم به گوشِ جان بشنو
ور نماند به گفتنش کردار
باطل است آنچه مدّعی گوید:
«خفته را خفته کی کند بیدار»
مرد باید که گیرد اندر گوش
ور نوشته است پند بر دیوار
بر رُخَش زلف عاشق است چو من
\r\nلاجرم همچو منش نیست قرار
\r\nمن و زلفین او نگونساریم
\r\nاو چرا بر گل است و من بر خار؟
\r\nهمچو چشمم توانگر است لبم
\r\n[...]
","targetPoemId":25239,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":98870343,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":112,"relationOrder":2,"poetName":"دقیقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/daghighi.gif","fullUrl":"/daghighi/parakande/sh15","fullTitle":"دقیقی » ابیات پراکنده » شمارهٔ ۱۵","htmlExcerpt":"زان مرکّب که کالبد از نور
\r\nلیکن او را روان و جان ازنار
\r\nزان ستاره که مغربش دهنست
\r\nمشرق او را همیشه بر رخسار
","targetPoemId":95907,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98870344,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":62,"relationOrder":3,"poetName":"عنصری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/onsori.gif","fullUrl":"/onsori/omas/okhaf/sh34","fullTitle":"عنصری » ابیات پراکندهٔ مثنویها » بحر خفیف » شمارهٔ ۳۴","htmlExcerpt":"بارگی خواست شاد بهر شکار
\r\nبر نشست و بشد بدیدن شار
","targetPoemId":69205,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98870345,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":15,"relationOrder":4,"poetName":"فرخی سیستانی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/farrokhi.gif","fullUrl":"/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh58","fullTitle":"فرخی سیستانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۵۸ - در مدح امیرابواحمد محمد بن محمود غزنوی گوید","htmlExcerpt":"ای دل نا شکیب مژده بیار
\r\nکامد آن شمسه بتان تتار
\r\nآمد آن سرو جلوه کرده به ناز
\r\nآمد آن گلبن خمیده ز بار
\r\nآمد آن بلبل چمیده به باغ
\r\n[...]
","targetPoemId":62637,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98870346,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":14,"relationOrder":5,"poetName":"منوچهری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/manoochehri.gif","fullUrl":"/manoochehri/divanm/robaeem/sh7","fullTitle":"منوچهری » دیوان اشعار » رباعیات » قطعه دوبیتی","htmlExcerpt":"هست ایام عید و فصل بهار
\r\nجشن جمشید و گردش گلزار
\r\nای نگار بدیع وقت صبوح
\r\nزود برخیز و راح روح بیار
","targetPoemId":14276,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98870347,"poemId":41372,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":180,"relationOrder":6,"poetName":"لبیبی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/labibi.gif","fullUrl":"/labibi/abyat/sh41","fullTitle":"لبیبی » ابیات پراکنده در لغت نامه اسدی و مجمع الفرس سروری و فرهنگ جهانگیری و رشیدی » شمارهٔ ۴۱ - به شاهد لغت لنجه، بمعنی رفتار بناز لیکن جاهلانه","htmlExcerpt":"کفش صندوق محنت و . . . زنش
\r\nهر دو گردند و هر دو ناهموار
\r\nهیچکس را گناه نیست درین
\r\nکو برد جمله را همی از کار
\r\nاین یکی را بخنجه و خفتن
\r\n[...]
","targetPoemId":134097,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":563693,"poemId":41372,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":10,"number":10,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":1,"ganjoorMetre":{"id":1,"urlSlug":null,"rhythm":"مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":126416},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ریقرا","plainText":"صاحبدلی به مدرسه آمد ز خانقاه\r\nبشکست عهد صحبت اهل طریق را\r\nگفتم میان عالم و عابد چه فرق بود\r\nتا اختیار کردی از آن این فریق را\r\nگفت آن گلیم خویش به در می برد ز موج\r\nوین جهد می کند که بگیرد غریق را","htmlText":"صاحبدلی به مدرسه آمد ز خانقاه
بشکست عهدِ صحبتِ اهلِ طریق را
گفتم میانِ عالم و عابد چه فرق بود
تا اختیار کردی از آن این فریق را؟
گفت: آن گلیمِ خویش به در می‌برد ز موج
وین جهد میکند که بگیرد غَریق را