بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم
مِنّت خدای را عَزَّ وَ جَلَّ که طاعتش موجبِ قُربَت است و به شُکر اندرش مَزیدِ نعمت. هر نفسی که فرو میرود مُمدِّ حیات است و چون بر میآید مُفَرِّحِ ذات. پس در هر نفسی دو نعمت موجود است و بر هر نعمتی شکری واجب.
از دست و زبان که برآید
کز عُهدهٔ شکرش به درآید؟
اِعمَلوا آلَ داودَ شُکراً وَ قَلیلٌ مِن عبادیَ الشَّکور
بنده همان به که ز تقصیرِ خویش
عُذر به درگاهِ خدای آورد
وَر نه سِزاوار خداوندی‌اش
کس نتواند که به جای آورد
بارانِ رحمتِ بی‌حسابش همه را رسیده و خوانِ نعمتِ بی‌دَریغَش همه جا کشیده. پردهٔ ناموسِ بندگان به گناهِ فاحش نَدَرَد و وظیفهٔ روزی به خطایِ مُنکَر، نَبُرَد.
ای کریمی که از خزانهٔ غیب
گَبر و تَرسا وظیفه‌خور داری
دوستان را کجا کنی محروم؟
تو که با دشمن این نظر داری
فرّاشِ بادِ صبا را گفته تا فرشِ زُمُرُّدی بِگُستَرد و دایهٔ ابرِ بهاری را فرموده تا بَناتِ نَبات در مَهدِ زمین بپرورد. درختان را به خَلعَتِ نوروزی، قبایِ سبزِ ورق در بر گرفته و اَطفالِ شاخ را به قدومِ موسمِ ربیع، کلاهِ شکوفه بر سر نهاده. عصارهٔ نالی به قدرت او شهدِ فایق شده و تخم خرمایی به تربیتش نخلِ باسق گشته.
ابر و باد و مَه و خورشید و فلک در کارند
تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
همه از بَهرِ تو سرگشته و فرمانبُردار
شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری
در خبر است از سَرور کائنات و مَفْخَرِ موجودات و رحمتِ عالَمیان و صَفوتِ آدمیان و تتمهٔ دورِ زمان، محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم،
شفیعٌ مطاعٌ نَبیٌ کریم
قسیمٌ جسیمٌ نسیمٌ وسیم
چه غم دیوارِ امّت را که دارد چون تو پشتیبان؟
چه باک از موجِ بحر آن را که باشد نوح، کَشتی‌بان؟
بَلَغَ الْعُلیٰ بِکمالِهِ، کَشَفَ الدُّجیٰ بِجَمالِهِ
حَسُنتْ جَمیعُ خِصالِه، صَلُّوا علیه و آلِهِ
هر گاه که یکی از بندگان گنهکارِ پریشان‌روزگار، دست اِنابت به امید اِجابت به درگاه حق جلَّ و علا بردارد، ایزد تعالی در وی نظر نکند. بازش بخواند باز اِعراض کند. بازش به تضرّع و زاری بخواند؛ حق سبحانه و تعالی فرماید:
«یا ملائکتی قَد استَحْیَیتُ مِن عبدی و لَیس لَهُ غَیری فَقد غَفَرتُ لَهُ»
دعوتش را اجابت کردم و حاجتش برآوردم که از بسیاریِ دعا و زاریِ بنده همی شرم دارم.
کَرَم بین و لطف خداوندْگار
گُنه بنده کرده‌ست و او شرمسار
عاکفانِ کعبهٔ جلالش به تقصیرِ عبادت معترف که «ما عَبَدْناکَ حقّ عبادتِک» و واصفانِ حلیهٔ جمالش به تحیّر منسوب که «ما عَرَفناکَ حقَّ مَعرِفتِک».
گر کسی وصف او ز من پرسد
بیدل از بی‌نشان چه گوید باز؟
عاشقان، کشتگان معشوقند
بَر نیاید ز کشتگان آواز
یکی از صاحبدلان سر به جَیبِ مراقبت فرو برده بود و در بحرِ مکاشفت مستغرَق شده. حالی که از این معامله باز آمد یکی از دوستان گفت: «از این بُستان که بودی ما را چه تحفه کرامت کردی؟» گفت: «به خاطر داشتم که چون به درخت گل رسم دامنی پر کنم هدیهٔ اصحاب را، چون برسیدم بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت».
ای مرغ سحر! عشق ز پروانه بیاموز
کآن سوخته را جان شد و آواز نیامد
این مدعیان در طلبش بی‌خبرانند
کآن را که خبر شد، خبری باز نیامد
ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم
وز هر چه گفته‌اند و شنیدیم و خوانده‌ایم
مجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر
ما همچنان در اوّلِ وصفِ تو مانده‌ایم
ذکر جمیل سعدی که در افواه عوام افتاده است و صِیت سخنش که در بسیط زمین رفته و قَصْبُ الْجَیبِ حدیثش که همچون شکر می‌خورند و رُقعهٔ مُنشئاتش که چون کاغذ زر می‌برند بر کمال فضل و بلاغت او حمل نتوان کرد؛ بلکه خداوند جهان و قطب دایرهٔ زمان و قائم‌مقام سلیمان و ناصر اهل ایمان اتابک اعظم مظفر الدنیا و الدین ابوبکر بن سعد بن زنگی ظِلُّ اللهِ تَعالیٰ في أَرضِهِ؛ رَبِّ ارْضَ عَنهُ و أَرْضِه، به عین عنایت نظر کرده است و تحسین بلیغ فرموده و ارادت صادق نموده، لاجرم کافّهٔ اَنام از خواص و عوام به محبت او گراییده‌اند که الناسُ عَلیٰ دینِ مُلُوکِهم.
زآن گه که تو را بر من مسکین نظر است
آثارم از آفتاب مشهورتر است
گر خود همه عیب‌ها بدین بنده در است
هر عیب که سلطان بپسندد، هنر است
گِلی خوشبوی در حمام روزی
رسید از دست محبوبی به دستم
بدو گفتم که «مشکی یا عبیری؟
که از بوی دلاویز تو مستم؟»
بگفتا: «من گِلی ناچیز بودم
و لیکن مدّتی با گُل نشستم
کمال همنشین در من اثر کرد
وگرنه من همان خاکم که هستم»
اللّهمَ مَتِّعِ المسلمینَ بطولِ حیاتِه و ضاعِفْ جمیلَ حَسَناتِه و ارْفَعْ دَرَجةَ أَوِدّائه و وُلاتِه وَ دَمِّرْ عَلیٰ أَعْدائه و شُناتِه بما تُلِيَ في القرآنِ مِنْ آیاتِهِ اللّهُم آمِنْ بَلَدَه و احْفَظْ وَلَدَه
لَقَد سَعِدَ الدُنیا بهِ دامَ سَعدُه
وَ أَیَّدَهُ الْمَولیٰ بِأَلوِیَةِ النَّصرِ
کذلکَ یَنْشَأُ لینةٌ هو عِرقُها
و حُسنُ نباتِ الْأَرضِ من کَرمِ الْبَذرِ
ایزدِ تعالی و تقدّس، خطهٔ پاک شیراز را به هیبت حاکمان عادل و همت عالمان عامل تا زمان قیامت در امان سلامت نگه داراد.
اقلیم پارس را غم از آسیب دهر نیست
تا بر سرش بُوَد چو تویی سایهٔ خدا
امروز کس نشان ندهد در بسیط خاک
مانند آستان درت مأمن رضا
بر توست پاس خاطر بیچارگان و شکر
بر ما و بر خدای جهان‌آفرین جزا
یا رب! ز باد فتنه نگهدار خاک پارس
چندان که خاک را بُوَد و باد را بقا
یک شب تأمل ایام گذشته می‌کردم و بر عمرِ تلف کرده تأسف می‌خوردم و سنگِ سراچهٔ دل به الماسِ آب‌ِ دیده می‌سُفتم و این بیتها مناسبِ حالِ خود می‌گفتم:
هر دم از عمر میرود نفسی
چون نگه میکنم نمانده بسی
ای که پنجاه رفت و در خوابی
مگر این پنج روز دریابی
خجل آن کس که رفت و کار نساخت
کوسِ رحلت زدند و بار نساخت
خوابِ نوشینِ بامدادِ رحیل
باز دارد پیاده را ز سبیل
هر که آمد عمارتی نو ساخت
رفت و منزل به دیگری پرداخت
وآن دگر پخت همچنین هوسی
وین عمارت به سر نبرد کسی
یارِ ناپایدار، دوست مدار
دوستی را نشاید این غدّار
نیک و بد چون همی بباید مُرد
خُنُک آن کس که گویِ نیکی بُرد
برگِ عیشی به گور خویش فرست
کس نیارد ز پس، ز پیش فرست
عمر برف است و آفتابِ تموز
اندکی ماند و خواجه غَرِّه هنوز
ای تهی‌دستْ رفته در بازار
ترسمت پُر نیاوری دستار
هر که مزروع خود بخورد به خوید
وقت خرمنش خوشه باید چید
بعد از تأمل این معنی، مصلحت چنان دیدم که در نشیمنِ عزلت نشینم و دامنِ صحبت فراهم چینم و دفتر از گفت‌های پریشان بشویم و مِن‌بعد پریشان نگویم.
زبان‌بریده به کنجی نشسته صُمٌّ بُکمْ
به از کسی که نباشد زبانش اندر حُکم
تا یکی از دوستان که در کجاوه انیس من بود و در حجره جلیس، به رسم قدیم از در درآمد. چندان که نشاطِ ملاعبت کرد و بساطِ مداعبت گسترد، جوابش نگفتم و سر از زانوی تعبّد بر نگرفتم. رنجیده نگه کرد و گفت:
کنونت که امکان گفتار هست
بگو ای برادر به لطف و خَوشی
که فردا چو پیک اجل در رسید
به حکم ضرورت زبان در کَشی
کسی از متعلّقانِ مَنَش بر حَسَب واقعه مطلّع گردانید که «فلان عزم کرده است و نیّت جزم، که بقیَّتِ عمر معتکف نشیند و خاموشی گزیند. تو نیز اگر توانی سرِ خویش گیر و راه مُجانبت پیش». گفتا: «به عزّتِ عظیم و صحبت قدیم که دم بر نیارم و قدم بر ندارم مگر آن گه که سخن گفته شود به عادتِ مألوف و طریقِ معروف که آزردن دوستان جهل است و کفّارتِ یمین سهل و خِلافِ راه صواب است و نقص رای اولوالالباب؛ ذوالفِقار علی در نیام و زبان سعدی در کام».
زبان در دهان ای خردمند چیست؟
کلیدِ درِ گنجِ صاحب هنر
چو در بسته باشد چه داند کسی
که جوهرفروش است یا پیله‌ور؟
اگر چه پیشِ خردمند خامُشی ادب است
به وقتِ مصلحت آن به، که در سخن کوشی
دو چیز طَیرهٔ عقل است، دم فرو بستن
به وقتِ گفتن و گفتن به وقتِ خاموشی
فی الجمله زبان از مکالمهٔ او در کشیدن قوّت نداشتم و روی از محاورهٔ او گردانیدن مروّت ندانستم که یارْ موافق بود و ارادتْ صادق.
چو جنگ آوری با کسی بر ستیز
که از وی گزیرت بُوَد یا گریز
به حکم ضرورت سخن گفتم و تفرج‌کنان بیرون رفتیم در فصل ربیع که صولتِ بَرد آرمیده بود و ایام دولتِ وَردْ رسیده.
پیراهنِ برگ، بر درختان
چون جامهٔ عیدِ نیکبختان
اوّلِ اردیبهشت ماهِ جلالی
بلبلْ گوینده بر منابرِ قُضبان
بر گل سرخ از نم اوفتاده لَآلی
همچو عرق بر عُذارِ شاهدِ غَضْبان
شب را به بوستان با یکی از دوستان اتفاقِ مبیت افتاد، موضعی خوش و خرّم و درختان درهم. گفتی که خردهٔ مینا بر خاکش ریخته و عِقدِ ثریا از تارِکَش آویخته.
روضةٌ ماءُ نهرِها سَلسال
دَوحةٌ سَجعُ طَیرِها موزون
آن پر از لاله‌های رنگارنگ
وین پر از میوه‌های گوناگون
باد در سایهٔ درختانش
گسترانیده فرشِ بوقلمون
بامدادان که خاطرِ باز آمدن بر رایِ نشستن غالب آمد، دیدمش دامنی گل و ریحان و سنبل و ضَیْمران فراهم آورده و رغبت شهر کرده. گفتم: «گل بُستان را چنان که دانی بقایی و عهد گلستان را وفایی نباشد» و حکما گفته‌اند: «هر چه نپاید دلبستگی را نشاید». گفتا: «طریق چیست»؟ گفتم: «برای نُزهت ناظران و فُسحت حاضران، کتاب گلستان توانم تصنیف کردن که باد خزان را بر ورق او دست تطاول نباشد و گردشِ زمانْ عَیش ربیعش را به طَیش خریف مبدَّل نکند».
به چه کار آیدت ز گل طبقی؟
از گلستان من بِبَر ورقی
گل همین پنج روز و شَش باشد
وین گلستان همیشه خوش باشد
حالی که من این بگفتم، دامنِ گل بریخت و در دامنم آویخت که «اَلْکریمُ إِذا وَعَدَ وَفا». فصلی در همان روزْ اتفاقِ بَیاض افتاد، در حسن معاشرت و آداب محاورت در لباسی که متکلمان را به کار آید و مترسِّلان را بَلاغت بیفزاید. فی‌الجمله هنوز از گلِ بُستان بقیّتی موجود بود که «کتاب گلستان» تمام شد.
و تمام آن گه شود به حقیقت که پسندیده آید در بارگاه شاهِ جهان‌پناه، سایهٔ کردگار و پرتو لطف پروردگار ذخر زمان و کهف امان، اَلمؤیِّدُ مِنَ السَّماء المنصورُ عَلَی الْأَعْداء، عَضُدُ الدَّولةِ الْقاهرة، سِراجُ الْمِلّةِ الْباهرةِ، جَمالُ الْأَنام، مَفخرُ الإِسلام، سَعدُ بنُ الاتابکِ الْاَعظم، شاهنشاه المعظم، مَولیٰ ملوکِ العربِ و العجم، سلطانُ الْبَرِّ وَ الْبَحر، وارثُ مُلْکِ سلیمان، مظفرالدین أَبی بکرِ بنِ سعدِ بنِ زنگی أَدامَ اللّهُ إِقبالَهُما و ضاعَفَ جَلالَهُما وَ جَعَلَ إِلیٰ کُلِّ خِیرٍ مَآلَهُما و به کرشمهٔ لطف خداوندی مطالعه فرماید.
گر التفات خداوندی‌اش بیاراید
نگارخانهٔ چینی و نقش اَرتَنگی‌ست
امید هست که روی ملال در نکشد
از این سخن که گلستان نه جای دلتنگی‌ست
علی الخصوص که دیباچهٔ همایونش
به نام سعدِ ابوبکرِ سعدِ بِنْ زنگیست
دیگر عروسِ فکرِ من از بی جمالی سر بر نیارد و دیدهٔ یأس از پشتْ پایِ خجالت بر ندارد و در زمرهٔ صاحبدلان مُتَجَلِّی نشود مگر آنگه که مُتَحَلّي گردد به زیور قبول امیر کبیر، عالِم عادل، مؤیّد مظفّر منصور، ظهیر سریر سلطنت و مشیر تدبیر مملکت، کَهفُ الفقرا، مَلاذُ الغُرَبا، مُربِّی الفُضَلا، مُحِبُّ الأتقیا، افتخار آل فارس، یَمینُ الْمُلْک، مَلِکُ الْخَواص، فَخرُ الدّولةِ وَ الدّین، غیاثُ الْإِسلامِ و المسلمین، عُمْدةُ الْمُلوکِ و السَّلاطین، ابوبکرِ بنِ أَبي نَصر، أَطالَ اللّهُ عُمرَهُ و أَجَلَّ قَدرَهُ و شَرَحَ صَدرَهُ و ضاعَفَ أَجْرَهُ که ممدوحِ اکابر آفاق است و مجموع مکارم اخلاق.
هر که در سایهٔ عنایت اوست
گنهش طاعت است و دشمن، دوست
به هر یک از سایر بندگان حواشی، خدمتی مُتِعَیِّن است که اگر در ادای برخی از آن تهاوُن و تکاسُل روا دارند در معرضِ خطاب آیند و در محلِّ عتاب، مگر بر این طایفهٔ درویشان که شکرِ نعمت بزرگان واجب است و ذکرِ جمیل و دعایِ خیر و اداءِ چنین خدمتی در غیبت اوُلی‌ٰتر است که در حضور، که آن به تصنّع نزدیک است و این از تکلّف دور.
پشتِ دوتایِ فلک، راست شد از خرّمی
تا چو تو فرزند زاد، مادر ایّام را
حکمتِ محض است اگر لطفِ جهان‌آفرین
خاص کند بنده‌ای مصلحتِ عام را
دولت جاوید یافت هر که نکونام زیست
کز عقبش ذکر خیر، زنده کند نام را
وصف تو را گر کنند، ور نکنند اهل فضل
حاجت مَشّاطه نیست، رویِ دلارام را
تقصیر و تَقاعدی که در مواظبتِ خدمتِ بارگاهِ خداوندی میرود، بنا بر آن است که طایفه‌ای حکماءِ هندوستان در فضایل بُزَرْجُمِهر سخن می‌گفتند. به آخِر جز این عیبش ندانستند که در سخن گفتن بَطیْ است، یعنی درنگ بسیار میکند و مُستمِع را بسی منتظِر باید بودن تا تقریرِ سخنی کند.\u00A0بزرجمهر\u00A0بشنید و گفت: «اندیشه کردن که چه گویم، به از پشیمانی خوردن که چرا گفتم».
سخندانِ پرورده پیرِ کهن
بیندیشد، آنگه بگوید سخن
مزن تا توانی به گفتار، دم
نکو گوی، گر دیر گویی چه غم؟
بیندیش، وآنگه بر آور نفس
وز آن پیش بس کن، که گویند «بس»
به نطقْ آدمی بهتر است از دَواب
دَواب از تو به، گر نگویی صواب
فکَیف در نظرِ اعیانِ حضرتِ خداوندی عَزَّ نصرُهْ، که مجمعِ اهلِ دل است و مرکزِ علمای متبحِّر؟ اگر در سیاقتِ سخن دلیری کنم، شوخی کرده باشم و بضاعتِ مُزجاة به حضرت عزیز آورده و شَبَه در جوهریان جُوْیٖ نیارد و چراغْ پیش آفتاب پرتوی ندارد و منارهٔ\u00A0بلند بر دامن کوه الوند پست نماید.
هر که گردن به دعوی افرازد
خویشتن را به گردن اندازد
سعدی افتاده‌ای‌ست آزاده
کس نیاید به جنگ افتاده
اول اندیشه وآن‌گهی گفتار
پای‌بست آمده‌ست و پس دیوار
نخل‌بندی دانم، ولی نه در بستان و شاهدی فروشم، ولیکن نه در کنعان.
لقمان را گفتند: «حکمت از که آموختی»؟ گفت: «از نابینایان که تا جای نبینند، پای ننهند».
قَدِّمِ الْخروجَ قبلَ الْوُلوج، مردیت بیازمای وآنگه زن کن.
گر چه شاطر بود خروس به جنگ
چه زند پیش باز رویین چنگ؟
گربه شیر است در گرفتن موش
لیک موش است در مصاف پلنگ
اما به اعتماد سِعت اخلاق بزرگان که چشم از عوایب زیردستان بپوشند و در افشای جرائم کهتران نکوشند، کلمه‌ای چند به طریق اختصار از نوادر و امثال و شعر و حکایات و سیر ملوک ماضی رحمهم اللّه در این کتاب درج کردیم و برخی از عمر گرانمایه بر او خرج، موجب تصنیف کتاب این بود و بِاللّهِ التَّوفیق.
بمانَد سالها این نظم و ترتیب
ز ما هر ذرّه خاک افتاده جایی
غرض نقشیست کز ما باز ماند
که هستی را نمیبینم بقایی
مگر صاحب‌دلی روزی به رحمت
کند در کار درویشان دعایی
امعان نظر در ترتیب کتاب و تهذیب ابواب، ایجاز سخن مصلحت دید تا بر این روضهٔ غَنّا و حدیقهٔ غَلبا چون بهشت، هشت باب اتفاق افتاد از آن مختصر آمد تا به ملال نینجامد.
باب اوّل: در سیرت پادشاهان
باب دوم: در اخلاق درویشان
باب سوم: در فضیلت قناعت
باب چهارم: در فواید خاموشی
باب پنجم: در عشق و جوانی
باب ششم: در ضعف و پیری
باب هفتم: در تأثیر تربیت
باب هشتم: در آداب صحبت
در این مدت که ما را وقت خوش بود
ز هجرت ششصد و پنجاه و شش بود
مراد ما نصیحت بود و گفتیم
حوالت با خدا کردیم و رفتیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم
مِنّت خدای را عَزَّ وَ جَلَّ که طاعتش موجبِ قُربَت است و به شُکر اندرش مَزیدِ نعمت. هر نفسی که فرو میرود مُمدِّ حیات است و چون بر میآید مُفَرِّحِ ذات. پس در هر نفسی دو نعمت موجود است و بر هر نعمتی شکری واجب.
از دست و زبان که برآید
کز عُهدهٔ شکرش به درآید؟
اِعمَلوا آلَ داودَ شُکراً وَ قَلیلٌ مِن عبادیَ الشَّکور
بنده همان به که ز تقصیرِ خویش
عُذر به درگاهِ خدای آورد
وَر نه سِزاوار خداوندی‌اش
کس نتواند که به جای آورد
بارانِ رحمتِ بی‌حسابش همه را رسیده و خوانِ نعمتِ بی‌دَریغَش همه جا کشیده. پردهٔ ناموسِ بندگان به گناهِ فاحش نَدَرَد و وظیفهٔ روزی به خطایِ مُنکَر، نَبُرَد.
ای کریمی که از خزانهٔ غیب
گَبر و تَرسا وظیفه‌خور داری
دوستان را کجا کنی محروم؟
تو که با دشمن این نظر داری
فرّاشِ بادِ صبا را گفته تا فرشِ زُمُرُّدی بِگُستَرد و دایهٔ ابرِ بهاری را فرموده تا بَناتِ نَبات در مَهدِ زمین بپرورد. درختان را به خَلعَتِ نوروزی، قبایِ سبزِ ورق در بر گرفته و اَطفالِ شاخ را به قدومِ موسمِ ربیع، کلاهِ شکوفه بر سر نهاده. عصارهٔ نالی به قدرت او شهدِ فایق شده و تخم خرمایی به تربیتش نخلِ باسق گشته.
ابر و باد و مَه و خورشید و فلک در کارند
تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
همه از بَهرِ تو سرگشته و فرمانبُردار
شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری
در خبر است از سَرور کائنات و مَفْخَرِ موجودات و رحمتِ عالَمیان و صَفوتِ آدمیان و تتمهٔ دورِ زمان، محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم،
شفیعٌ مطاعٌ نَبیٌ کریم
قسیمٌ جسیمٌ نسیمٌ وسیم
چه غم دیوارِ امّت را که دارد چون تو پشتیبان؟
چه باک از موجِ بحر آن را که باشد نوح، کَشتی‌بان؟
بَلَغَ الْعُلیٰ بِکمالِهِ، کَشَفَ الدُّجیٰ بِجَمالِهِ
حَسُنتْ جَمیعُ خِصالِه، صَلُّوا علیه و آلِهِ
هر گاه که یکی از بندگان گنهکارِ پریشان‌روزگار، دست اِنابت به امید اِجابت به درگاه حق جلَّ و علا بردارد، ایزد تعالی در وی نظر نکند. بازش بخواند باز اِعراض کند. بازش به تضرّع و زاری بخواند؛ حق سبحانه و تعالی فرماید:
«یا ملائکتی قَد استَحْیَیتُ مِن عبدی و لَیس لَهُ غَیری فَقد غَفَرتُ لَهُ»
دعوتش را اجابت کردم و حاجتش برآوردم که از بسیاریِ دعا و زاریِ بنده همی شرم دارم.
کَرَم بین و لطف خداوندْگار
گُنه بنده کرده‌ست و او شرمسار
عاکفانِ کعبهٔ جلالش به تقصیرِ عبادت معترف که «ما عَبَدْناکَ حقّ عبادتِک» و واصفانِ حلیهٔ جمالش به تحیّر منسوب که «ما عَرَفناکَ حقَّ مَعرِفتِک».
گر کسی وصف او ز من پرسد
بیدل از بی‌نشان چه گوید باز؟
عاشقان، کشتگان معشوقند
بَر نیاید ز کشتگان آواز
یکی از صاحبدلان سر به جَیبِ مراقبت فرو برده بود و در بحرِ مکاشفت مستغرَق شده. حالی که از این معامله باز آمد یکی از دوستان گفت: «از این بُستان که بودی ما را چه تحفه کرامت کردی؟» گفت: «به خاطر داشتم که چون به درخت گل رسم دامنی پر کنم هدیهٔ اصحاب را، چون برسیدم بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت».
ای مرغ سحر! عشق ز پروانه بیاموز
کآن سوخته را جان شد و آواز نیامد
این مدعیان در طلبش بی‌خبرانند
کآن را که خبر شد، خبری باز نیامد
ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم
وز هر چه گفته‌اند و شنیدیم و خوانده‌ایم
مجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر
ما همچنان در اوّلِ وصفِ تو مانده‌ایم
ذکر جمیل سعدی که در افواه عوام افتاده است و صِیت سخنش که در بسیط زمین رفته و قَصْبُ الْجَیبِ حدیثش که همچون شکر می‌خورند و رُقعهٔ مُنشئاتش که چون کاغذ زر می‌برند بر کمال فضل و بلاغت او حمل نتوان کرد؛ بلکه خداوند جهان و قطب دایرهٔ زمان و قائم‌مقام سلیمان و ناصر اهل ایمان اتابک اعظم مظفر الدنیا و الدین ابوبکر بن سعد بن زنگی ظِلُّ اللهِ تَعالیٰ في أَرضِهِ؛ رَبِّ ارْضَ عَنهُ و أَرْضِه، به عین عنایت نظر کرده است و تحسین بلیغ فرموده و ارادت صادق نموده، لاجرم کافّهٔ اَنام از خواص و عوام به محبت او گراییده‌اند که الناسُ عَلیٰ دینِ مُلُوکِهم.
زآن گه که تو را بر من مسکین نظر است
آثارم از آفتاب مشهورتر است
گر خود همه عیب‌ها بدین بنده در است
هر عیب که سلطان بپسندد، هنر است
گِلی خوشبوی در حمام روزی
رسید از دست محبوبی به دستم
بدو گفتم که «مشکی یا عبیری؟
که از بوی دلاویز تو مستم؟»
بگفتا: «من گِلی ناچیز بودم
و لیکن مدّتی با گُل نشستم
کمال همنشین در من اثر کرد
وگرنه من همان خاکم که هستم»
اللّهمَ مَتِّعِ المسلمینَ بطولِ حیاتِه و ضاعِفْ جمیلَ حَسَناتِه و ارْفَعْ دَرَجةَ أَوِدّائه و وُلاتِه وَ دَمِّرْ عَلیٰ أَعْدائه و شُناتِه بما تُلِيَ في القرآنِ مِنْ آیاتِهِ اللّهُم آمِنْ بَلَدَه و احْفَظْ وَلَدَه
لَقَد سَعِدَ الدُنیا بهِ دامَ سَعدُه
وَ أَیَّدَهُ الْمَولیٰ بِأَلوِیَةِ النَّصرِ
کذلکَ یَنْشَأُ لینةٌ هو عِرقُها
و حُسنُ نباتِ الْأَرضِ من کَرمِ الْبَذرِ
ایزدِ تعالی و تقدّس، خطهٔ پاک شیراز را به هیبت حاکمان عادل و همت عالمان عامل تا زمان قیامت در امان سلامت نگه داراد.
اقلیم پارس را غم از آسیب دهر نیست
تا بر سرش بُوَد چو تویی سایهٔ خدا
امروز کس نشان ندهد در بسیط خاک
مانند آستان درت مأمن رضا
بر توست پاس خاطر بیچارگان و شکر
بر ما و بر خدای جهان‌آفرین جزا
یا رب! ز باد فتنه نگهدار خاک پارس
چندان که خاک را بُوَد و باد را بقا
یک شب تأمل ایام گذشته می‌کردم و بر عمرِ تلف کرده تأسف می‌خوردم و سنگِ سراچهٔ دل به الماسِ آب‌ِ دیده می‌سُفتم و این بیتها مناسبِ حالِ خود می‌گفتم:
هر دم از عمر میرود نفسی
چون نگه میکنم نمانده بسی
ای که پنجاه رفت و در خوابی
مگر این پنج روز دریابی
خجل آن کس که رفت و کار نساخت
کوسِ رحلت زدند و بار نساخت
خوابِ نوشینِ بامدادِ رحیل
باز دارد پیاده را ز سبیل
هر که آمد عمارتی نو ساخت
رفت و منزل به دیگری پرداخت
وآن دگر پخت همچنین هوسی
وین عمارت به سر نبرد کسی
یارِ ناپایدار، دوست مدار
دوستی را نشاید این غدّار
نیک و بد چون همی بباید مُرد
خُنُک آن کس که گویِ نیکی بُرد
برگِ عیشی به گور خویش فرست
کس نیارد ز پس، ز پیش فرست
عمر برف است و آفتابِ تموز
اندکی ماند و خواجه غَرِّه هنوز
ای تهی‌دستْ رفته در بازار
ترسمت پُر نیاوری دستار
هر که مزروع خود بخورد به خوید
وقت خرمنش خوشه باید چید
بعد از تأمل این معنی، مصلحت چنان دیدم که در نشیمنِ عزلت نشینم و دامنِ صحبت فراهم چینم و دفتر از گفت‌های پریشان بشویم و مِن‌بعد پریشان نگویم.
زبان‌بریده به کنجی نشسته صُمٌّ بُکمْ
به از کسی که نباشد زبانش اندر حُکم
تا یکی از دوستان که در کجاوه انیس من بود و در حجره جلیس، به رسم قدیم از در درآمد. چندان که نشاطِ ملاعبت کرد و بساطِ مداعبت گسترد، جوابش نگفتم و سر از زانوی تعبّد بر نگرفتم. رنجیده نگه کرد و گفت:
کنونت که امکان گفتار هست
بگو ای برادر به لطف و خَوشی
که فردا چو پیک اجل در رسید
به حکم ضرورت زبان در کَشی
کسی از متعلّقانِ مَنَش بر حَسَب واقعه مطلّع گردانید که «فلان عزم کرده است و نیّت جزم، که بقیَّتِ عمر معتکف نشیند و خاموشی گزیند. تو نیز اگر توانی سرِ خویش گیر و راه مُجانبت پیش». گفتا: «به عزّتِ عظیم و صحبت قدیم که دم بر نیارم و قدم بر ندارم مگر آن گه که سخن گفته شود به عادتِ مألوف و طریقِ معروف که آزردن دوستان جهل است و کفّارتِ یمین سهل و خِلافِ راه صواب است و نقص رای اولوالالباب؛ ذوالفِقار علی در نیام و زبان سعدی در کام».
زبان در دهان ای خردمند چیست؟
کلیدِ درِ گنجِ صاحب هنر
چو در بسته باشد چه داند کسی
که جوهرفروش است یا پیله‌ور؟
اگر چه پیشِ خردمند خامُشی ادب است
به وقتِ مصلحت آن به، که در سخن کوشی
دو چیز طَیرهٔ عقل است، دم فرو بستن
به وقتِ گفتن و گفتن به وقتِ خاموشی
فی الجمله زبان از مکالمهٔ او در کشیدن قوّت نداشتم و روی از محاورهٔ او گردانیدن مروّت ندانستم که یارْ موافق بود و ارادتْ صادق.
چو جنگ آوری با کسی بر ستیز
که از وی گزیرت بُوَد یا گریز
به حکم ضرورت سخن گفتم و تفرج‌کنان بیرون رفتیم در فصل ربیع که صولتِ بَرد آرمیده بود و ایام دولتِ وَردْ رسیده.
پیراهنِ برگ، بر درختان
چون جامهٔ عیدِ نیکبختان
اوّلِ اردیبهشت ماهِ جلالی
بلبلْ گوینده بر منابرِ قُضبان
بر گل سرخ از نم اوفتاده لَآلی
همچو عرق بر عُذارِ شاهدِ غَضْبان
شب را به بوستان با یکی از دوستان اتفاقِ مبیت افتاد، موضعی خوش و خرّم و درختان درهم. گفتی که خردهٔ مینا بر خاکش ریخته و عِقدِ ثریا از تارِکَش آویخته.
روضةٌ ماءُ نهرِها سَلسال
دَوحةٌ سَجعُ طَیرِها موزون
آن پر از لاله‌های رنگارنگ
وین پر از میوه‌های گوناگون
باد در سایهٔ درختانش
گسترانیده فرشِ بوقلمون
بامدادان که خاطرِ باز آمدن بر رایِ نشستن غالب آمد، دیدمش دامنی گل و ریحان و سنبل و ضَیْمران فراهم آورده و رغبت شهر کرده. گفتم: «گل بُستان را چنان که دانی بقایی و عهد گلستان را وفایی نباشد» و حکما گفته‌اند: «هر چه نپاید دلبستگی را نشاید». گفتا: «طریق چیست»؟ گفتم: «برای نُزهت ناظران و فُسحت حاضران، کتاب گلستان توانم تصنیف کردن که باد خزان را بر ورق او دست تطاول نباشد و گردشِ زمانْ عَیش ربیعش را به طَیش خریف مبدَّل نکند».
به چه کار آیدت ز گل طبقی؟
از گلستان من بِبَر ورقی
گل همین پنج روز و شَش باشد
وین گلستان همیشه خوش باشد
حالی که من این بگفتم، دامنِ گل بریخت و در دامنم آویخت که «اَلْکریمُ إِذا وَعَدَ وَفا». فصلی در همان روزْ اتفاقِ بَیاض افتاد، در حسن معاشرت و آداب محاورت در لباسی که متکلمان را به کار آید و مترسِّلان را بَلاغت بیفزاید. فی‌الجمله هنوز از گلِ بُستان بقیّتی موجود بود که «کتاب گلستان» تمام شد.
و تمام آن گه شود به حقیقت که پسندیده آید در بارگاه شاهِ جهان‌پناه، سایهٔ کردگار و پرتو لطف پروردگار ذخر زمان و کهف امان، اَلمؤیِّدُ مِنَ السَّماء المنصورُ عَلَی الْأَعْداء، عَضُدُ الدَّولةِ الْقاهرة، سِراجُ الْمِلّةِ الْباهرةِ، جَمالُ الْأَنام، مَفخرُ الإِسلام، سَعدُ بنُ الاتابکِ الْاَعظم، شاهنشاه المعظم، مَولیٰ ملوکِ العربِ و العجم، سلطانُ الْبَرِّ وَ الْبَحر، وارثُ مُلْکِ سلیمان، مظفرالدین أَبی بکرِ بنِ سعدِ بنِ زنگی أَدامَ اللّهُ إِقبالَهُما و ضاعَفَ جَلالَهُما وَ جَعَلَ إِلیٰ کُلِّ خِیرٍ مَآلَهُما و به کرشمهٔ لطف خداوندی مطالعه فرماید.
گر التفات خداوندی‌اش بیاراید
نگارخانهٔ چینی و نقش اَرتَنگی‌ست
امید هست که روی ملال در نکشد
از این سخن که گلستان نه جای دلتنگی‌ست
علی الخصوص که دیباچهٔ همایونش
به نام سعدِ ابوبکرِ سعدِ بِنْ زنگیست
دیگر عروسِ فکرِ من از بی جمالی سر بر نیارد و دیدهٔ یأس از پشتْ پایِ خجالت بر ندارد و در زمرهٔ صاحبدلان مُتَجَلِّی نشود مگر آنگه که مُتَحَلّي گردد به زیور قبول امیر کبیر، عالِم عادل، مؤیّد مظفّر منصور، ظهیر سریر سلطنت و مشیر تدبیر مملکت، کَهفُ الفقرا، مَلاذُ الغُرَبا، مُربِّی الفُضَلا، مُحِبُّ الأتقیا، افتخار آل فارس، یَمینُ الْمُلْک، مَلِکُ الْخَواص، فَخرُ الدّولةِ وَ الدّین، غیاثُ الْإِسلامِ و المسلمین، عُمْدةُ الْمُلوکِ و السَّلاطین، ابوبکرِ بنِ أَبي نَصر، أَطالَ اللّهُ عُمرَهُ و أَجَلَّ قَدرَهُ و شَرَحَ صَدرَهُ و ضاعَفَ أَجْرَهُ که ممدوحِ اکابر آفاق است و مجموع مکارم اخلاق.
هر که در سایهٔ عنایت اوست
گنهش طاعت است و دشمن، دوست
به هر یک از سایر بندگان حواشی، خدمتی مُتِعَیِّن است که اگر در ادای برخی از آن تهاوُن و تکاسُل روا دارند در معرضِ خطاب آیند و در محلِّ عتاب، مگر بر این طایفهٔ درویشان که شکرِ نعمت بزرگان واجب است و ذکرِ جمیل و دعایِ خیر و اداءِ چنین خدمتی در غیبت اوُلی‌ٰتر است که در حضور، که آن به تصنّع نزدیک است و این از تکلّف دور.
پشتِ دوتایِ فلک، راست شد از خرّمی
تا چو تو فرزند زاد، مادر ایّام را
حکمتِ محض است اگر لطفِ جهان‌آفرین
خاص کند بنده‌ای مصلحتِ عام را
دولت جاوید یافت هر که نکونام زیست
کز عقبش ذکر خیر، زنده کند نام را
وصف تو را گر کنند، ور نکنند اهل فضل
حاجت مَشّاطه نیست، رویِ دلارام را
تقصیر و تَقاعدی که در مواظبتِ خدمتِ بارگاهِ خداوندی میرود، بنا بر آن است که طایفه‌ای حکماءِ هندوستان در فضایل بُزَرْجُمِهر سخن می‌گفتند. به آخِر جز این عیبش ندانستند که در سخن گفتن بَطیْ است، یعنی درنگ بسیار میکند و مُستمِع را بسی منتظِر باید بودن تا تقریرِ سخنی کند.\u00A0بزرجمهر\u00A0بشنید و گفت: «اندیشه کردن که چه گویم، به از پشیمانی خوردن که چرا گفتم».
سخندانِ پرورده پیرِ کهن
بیندیشد، آنگه بگوید سخن
مزن تا توانی به گفتار، دم
نکو گوی، گر دیر گویی چه غم؟
بیندیش، وآنگه بر آور نفس
وز آن پیش بس کن، که گویند «بس»
به نطقْ آدمی بهتر است از دَواب
دَواب از تو به، گر نگویی صواب
فکَیف در نظرِ اعیانِ حضرتِ خداوندی عَزَّ نصرُهْ، که مجمعِ اهلِ دل است و مرکزِ علمای متبحِّر؟ اگر در سیاقتِ سخن دلیری کنم، شوخی کرده باشم و بضاعتِ مُزجاة به حضرت عزیز آورده و شَبَه در جوهریان جُوْیٖ نیارد و چراغْ پیش آفتاب پرتوی ندارد و منارهٔ\u00A0بلند بر دامن کوه الوند پست نماید.
هر که گردن به دعوی افرازد
خویشتن را به گردن اندازد
سعدی افتاده‌ای‌ست آزاده
کس نیاید به جنگ افتاده
اول اندیشه وآن‌گهی گفتار
پای‌بست آمده‌ست و پس دیوار
نخل‌بندی دانم، ولی نه در بستان و شاهدی فروشم، ولیکن نه در کنعان.
لقمان را گفتند: «حکمت از که آموختی»؟ گفت: «از نابینایان که تا جای نبینند، پای ننهند».
قَدِّمِ الْخروجَ قبلَ الْوُلوج، مردیت بیازمای وآنگه زن کن.
گر چه شاطر بود خروس به جنگ
چه زند پیش باز رویین چنگ؟
گربه شیر است در گرفتن موش
لیک موش است در مصاف پلنگ
اما به اعتماد سِعت اخلاق بزرگان که چشم از عوایب زیردستان بپوشند و در افشای جرائم کهتران نکوشند، کلمه‌ای چند به طریق اختصار از نوادر و امثال و شعر و حکایات و سیر ملوک ماضی رحمهم اللّه در این کتاب درج کردیم و برخی از عمر گرانمایه بر او خرج، موجب تصنیف کتاب این بود و بِاللّهِ التَّوفیق.
بمانَد سالها این نظم و ترتیب
ز ما هر ذرّه خاک افتاده جایی
غرض نقشیست کز ما باز ماند
که هستی را نمیبینم بقایی
مگر صاحب‌دلی روزی به رحمت
کند در کار درویشان دعایی
امعان نظر در ترتیب کتاب و تهذیب ابواب، ایجاز سخن مصلحت دید تا بر این روضهٔ غَنّا و حدیقهٔ غَلبا چون بهشت، هشت باب اتفاق افتاد از آن مختصر آمد تا به ملال نینجامد.
باب اوّل: در سیرت پادشاهان
باب دوم: در اخلاق درویشان
باب سوم: در فضیلت قناعت
باب چهارم: در فواید خاموشی
باب پنجم: در عشق و جوانی
باب ششم: در ضعف و پیری
باب هفتم: در تأثیر تربیت
باب هشتم: در آداب صحبت
در این مدت که ما را وقت خوش بود
ز هجرت ششصد و پنجاه و شش بود
مراد ما نصیحت بود و گفتیم
حوالت با خدا کردیم و رفتیم
مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی سراینده نامی و نویسندهٔ بزرگ سده هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجل» و حتی به گونه مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او شاید میان سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به فراگیری ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به نگارش شاهکارهای خود پرداخت. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال دیگر (۶۵۶ ه.ق) گلستان را نوشت. افزون بر اینها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی گردآوری کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبانهای اروپایی برگردان شده است. او میان سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همان جا که اکنون به «سعدیه» شناخته میشود، به خاک سپرده شد.
","mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":"کلیات سعدی","rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":"","next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null}],"children":[{"id":1666,"title":"باب اول در سیرت پادشاهان","urlSlug":"gbab1","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab1","tableOfContentsStyle":0,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},{"id":1667,"title":"باب دوم در اخلاق درویشان","urlSlug":"gbab2","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab2","tableOfContentsStyle":0,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},{"id":1668,"title":"باب سوم در فضیلت قناعت","urlSlug":"gbab3","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab3","tableOfContentsStyle":0,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},{"id":1669,"title":"باب چهارم در فواید خاموشی","urlSlug":"gbab4","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab4","tableOfContentsStyle":0,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},{"id":1670,"title":"باب پنجم در عشق و جوانی","urlSlug":"gbab5","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab5","tableOfContentsStyle":0,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},{"id":1671,"title":"باب ششم در ضعف و پیری","urlSlug":"gbab6","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab6","tableOfContentsStyle":0,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},{"id":1672,"title":"باب هفتم در تأثیر تربیت","urlSlug":"gbab7","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab7","tableOfContentsStyle":0,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null},{"id":1673,"title":"باب هشتم در آداب صحبت","urlSlug":"gbab8","fullUrl":"/saadi/golestan/gbab8","tableOfContentsStyle":0,"catType":0,"description":null,"descriptionHtml":null,"mixedModeOrder":0,"published":true,"bookName":null,"rImageId":null,"sumUpSubsGeoLocations":false,"mapName":null,"next":null,"previous":null,"ancestors":null,"children":null,"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null}],"poems":null,"paperSources":null,"newImage":null}},"next":null,"previous":null,"verses":[{"id":3796738,"vOrder":1,"coupletIndex":0,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم","languageId":null,"coupletSummary":"","originalText":null},{"id":3796611,"vOrder":2,"coupletIndex":1,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"مِنّت خدای را عَزَّ وَ جَلَّ که طاعتش موجبِ قُربَت است و به شُکر اندرش مَزیدِ نعمت. هر نفسی که فرو میرود مُمدِّ حیات است و چون بر میآید مُفَرِّحِ ذات. پس در هر نفسی دو نعمت موجود است و بر هر نعمتی شکری واجب.","languageId":null,"coupletSummary":"سپاسگزاریم از خداوند -که عزیز و جلیل است- که فرمانبرداری از او باعث نزدیکی به اوست و شکرگزاری او سبب افزایش نعمتها میشود. هر نفسی که به درون می‌کشیم، ادامه‌دهندهٔ حیات است و وقتی که نفس را بیرون می‌دهیم، شادی‌آفرین است. بنابراین، در هر نفسی دو نعمت وجود دارد و بر هر نعمتی شکرگزاری لازم است.","originalText":null},{"id":3796609,"vOrder":3,"coupletIndex":2,"versePosition":0,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"از دست و زبان که برآید","languageId":null,"coupletSummary":"چه کسی میتواند از عهدهٔ شکرگزاری او بربیاید؟ (هیچکس)\u00A0","originalText":null},{"id":3796610,"vOrder":4,"coupletIndex":2,"versePosition":1,"sectionIndex1":0,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کز عُهدهٔ شکرش به درآید؟","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796608,"vOrder":5,"coupletIndex":3,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"اِعمَلوا آلَ داودَ شُکراً وَ قَلیلٌ مِن عبادیَ الشَّکور","languageId":null,"coupletSummary":"ای آل داوود، شکرگزاری کنید و کم هستند کسانی از بندگان من که شکرگزاری میکنند.","originalText":null},{"id":3796606,"vOrder":6,"coupletIndex":4,"versePosition":0,"sectionIndex1":1,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بنده همان به که ز تقصیرِ خویش","languageId":null,"coupletSummary":"بهتر است بنده و مخلوق به خاطر کوتاهی خود از خداوند عذرخواهی کند و به درگاه او متوسل شود.","originalText":null},{"id":3796607,"vOrder":7,"coupletIndex":4,"versePosition":1,"sectionIndex1":1,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"عُذر به درگاهِ خدای آورد","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796604,"vOrder":8,"coupletIndex":5,"versePosition":0,"sectionIndex1":1,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وَر نه سِزاوار خداوندی‌اش","languageId":null,"coupletSummary":"وگرنه که هیچکسی نمیتواند آنگونه که سزاوار و شایستهٔ خداوند است، شکرگزار باشد و شکرگزاری را به‌جا بیاورد.\u00A0","originalText":null},{"id":3796605,"vOrder":9,"coupletIndex":5,"versePosition":1,"sectionIndex1":1,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کس نتواند که به جای آورد","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796603,"vOrder":10,"coupletIndex":6,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بارانِ رحمتِ بی‌حسابش همه را رسیده و خوانِ نعمتِ بی‌دَریغَش همه جا کشیده. پردهٔ ناموسِ بندگان به گناهِ فاحش نَدَرَد و وظیفهٔ روزی به خطایِ مُنکَر، نَبُرَد.","languageId":null,"coupletSummary":"باران رحمت الهی بی‌حساب او بر همه نازل شده و سفرهٔ لطف و نعمت همه‌شمول او در همه جا گسترده است. پردهٔ عفت بندگان را به خاطر گناهان بزرگ هم ندراند و مقرر شدهٔ روزی آنها را به دلیل خطاهای ناپسند قطع نخواهد کرد.","originalText":null},{"id":3796601,"vOrder":11,"coupletIndex":7,"versePosition":0,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ای کریمی که از خزانهٔ غیب","languageId":null,"coupletSummary":"ای بخشاینده، تو که از گنجینهٔ پنهان به همه، حتی آتش پرستان و مسیحیان، لطف و نعمت می‌رسانی.","originalText":null},{"id":3796602,"vOrder":12,"coupletIndex":7,"versePosition":1,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گَبر و تَرسا وظیفه‌خور داری","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796599,"vOrder":13,"coupletIndex":8,"versePosition":0,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"دوستان را کجا کنی محروم؟","languageId":null,"coupletSummary":"قطعا دوستانت را از خودت نمی‌رانی، تو که اینطور به دشمنان خودت لطف و نظر داری.","originalText":null},{"id":3796600,"vOrder":14,"coupletIndex":8,"versePosition":1,"sectionIndex1":2,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"تو که با دشمن این نظر داری","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796598,"vOrder":15,"coupletIndex":9,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"فرّاشِ بادِ صبا را گفته تا فرشِ زُمُرُّدی بِگُستَرد و دایهٔ ابرِ بهاری را فرموده تا بَناتِ نَبات در مَهدِ زمین بپرورد. درختان را به خَلعَتِ نوروزی، قبایِ سبزِ ورق در بر گرفته و اَطفالِ شاخ را به قدومِ موسمِ ربیع، کلاهِ شکوفه بر سر نهاده. عصارهٔ نالی به قدرت او شهدِ فایق شده و تخم خرمایی به تربیتش نخلِ باسق گشته.","languageId":null,"coupletSummary":"به باد صبا که مثل فرش‌گستری‌ست گفته تا بر روی زمین فرشی زمردین و سبز بگستراند و به ابرهای بهاری که مانند دایه‌های زمین هستند فرموده تا دخترکان گیاه را در گهوارهٔ زمین پرورش دهند. به درختان لباس پیشکش نوروزی بخشیده و انگار که عریانی درختان را با برگ‌های سبز پوشانده باشد و بر سر شاخه‌های جوان به میمنت رسیدن فصل بهار کلاهی از شکوفه گذاشته است. افشردهٔ نی‌های باریک به لطف او شهدی برتر و خالص شده و دانه‌های خرما زیر نظر او به درختان بلند تبدیل شده‌اند.","originalText":null},{"id":3796596,"vOrder":16,"coupletIndex":10,"versePosition":0,"sectionIndex1":3,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ابر و باد و مَه و خورشید و فلک در کارند","languageId":null,"coupletSummary":"همه‌ی عوامل مختلف طبیعت، از جمله ابر، باد، ماه، خورشید و حرکات آسمانی، همه تلاش میکنند تا تو بتوانی لقمه‌ای به دست بیاوری و به سادگی و بی‌توجهی از کنار آن گذر نکنی.","originalText":null},{"id":3796597,"vOrder":17,"coupletIndex":10,"versePosition":1,"sectionIndex1":3,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796594,"vOrder":18,"coupletIndex":11,"versePosition":0,"sectionIndex1":3,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"همه از بَهرِ تو سرگشته و فرمانبُردار","languageId":null,"coupletSummary":"همه به خاطر تو سرگردان و مطیع هستند و این انصاف نیست که تو اطاعت نکنی.","originalText":null},{"id":3796595,"vOrder":19,"coupletIndex":11,"versePosition":1,"sectionIndex1":3,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796593,"vOrder":20,"coupletIndex":12,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"در خبر است از سَرور کائنات و مَفْخَرِ موجودات و رحمتِ عالَمیان و صَفوتِ آدمیان و تتمهٔ دورِ زمان، محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم،","languageId":null,"coupletSummary":"در خبر است از آقا و والامنسب کائنات و افتخار موجودات و رحمت جهانیان و برگزیدهٔ آدمیان و نتیجهٔ زمان، محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم.","originalText":null},{"id":3796591,"vOrder":21,"coupletIndex":13,"versePosition":0,"sectionIndex1":4,"sectionIndex2":6,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"شفیعٌ مطاعٌ نَبیٌ کریم","languageId":null,"coupletSummary":"مردی شفاعت‌کننده، پیروی‌شونده، پیامبری بزرگوار و نیکو، زیبا، خوش‌اندام، گشاده‌رو و آراسته.","originalText":null},{"id":3796592,"vOrder":22,"coupletIndex":13,"versePosition":1,"sectionIndex1":4,"sectionIndex2":6,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"قسیمٌ جسیمٌ نسیمٌ وسیم","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796612,"vOrder":23,"coupletIndex":14,"versePosition":0,"sectionIndex1":28,"sectionIndex2":29,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"چه غم دیوارِ امّت را که دارد چون تو پشتیبان؟","languageId":null,"coupletSummary":"\u00A0غم و نگرانی برای مومنان نیست ، وقتی تو پشتیبان آن هستی. از طوفان و امواج دریا ترسی نیست وقتی نوح، کشتیبان کشتی باشد.","originalText":null},{"id":3796614,"vOrder":24,"coupletIndex":14,"versePosition":1,"sectionIndex1":28,"sectionIndex2":29,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"چه باک از موجِ بحر آن را که باشد نوح، کَشتی‌بان؟","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796615,"vOrder":25,"coupletIndex":15,"versePosition":0,"sectionIndex1":31,"sectionIndex2":30,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بَلَغَ الْعُلیٰ بِکمالِهِ، کَشَفَ الدُّجیٰ بِجَمالِهِ","languageId":2,"coupletSummary":"با پیمودن درجات کمال به اوج آن رسید، تاریکی‌ها را با زیبایی‌اش روشن کرد. ویژگی‌هایش همه زیبا و نیکو هستند، بر او و خاندانش درود بفرستید.","originalText":null},{"id":3796637,"vOrder":26,"coupletIndex":15,"versePosition":1,"sectionIndex1":31,"sectionIndex2":30,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"حَسُنتْ جَمیعُ خِصالِه، صَلُّوا علیه و آلِهِ","languageId":2,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796636,"vOrder":27,"coupletIndex":16,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"هر گاه که یکی از بندگان گنهکارِ پریشان‌روزگار، دست اِنابت به امید اِجابت به درگاه حق جلَّ و علا بردارد، ایزد تعالی در وی نظر نکند. بازش بخواند باز اِعراض کند. بازش به تضرّع و زاری بخواند؛ حق سبحانه و تعالی فرماید:","languageId":null,"coupletSummary":"هر زمان که یکی از بندگان گناهکار و دردمند، با امید به اجابت دعا، دست‌های خود را به قصد توبه به سوی خداوند-که جلیل و بلندمرتبه است- بلند کند، خداوند به او توجه نمی‌کند. اگر بار دیگر او دعا کند، باز هم خداوند روی برمی‌گرداند و اگر باز با زاری و التماس او را بخواند، خداوند -که پاک و برتر از توصیف است- میفرماید:","originalText":null},{"id":3796635,"vOrder":28,"coupletIndex":17,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"«یا ملائکتی قَد استَحْیَیتُ مِن عبدی و لَیس لَهُ غَیری فَقد غَفَرتُ لَهُ»","languageId":null,"coupletSummary":"ای فرشتگانم، من از بنده‌ام شرمنده شده‌ام و او جز من هیچکسی را ندارد، پس من او را بخشیدم.","originalText":null},{"id":3796634,"vOrder":29,"coupletIndex":18,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"دعوتش را اجابت کردم و حاجتش برآوردم که از بسیاریِ دعا و زاریِ بنده همی شرم دارم.","languageId":null,"coupletSummary":"دعوتش را پذیرفتم و خواسته‌اش را برآوردم، چرا که از دعا و درخواست زیاد بنده شرمنده شده‌ام.","originalText":null},{"id":3796632,"vOrder":30,"coupletIndex":19,"versePosition":0,"sectionIndex1":5,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کَرَم بین و لطف خداوندْگار","languageId":null,"coupletSummary":"لطف خداوند را ببین که گناه را بنده مرتکب شده است اما با این حال اوست که احساس شرمندگی می کند.","originalText":null},{"id":3796633,"vOrder":31,"coupletIndex":19,"versePosition":1,"sectionIndex1":5,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گُنه بنده کرده‌ست و او شرمسار","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796631,"vOrder":32,"coupletIndex":20,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"عاکفانِ کعبهٔ جلالش به تقصیرِ عبادت معترف که «ما عَبَدْناکَ حقّ عبادتِک» و واصفانِ حلیهٔ جمالش به تحیّر منسوب که «ما عَرَفناکَ حقَّ مَعرِفتِک».","languageId":null,"coupletSummary":"مقیمان کعبهٔ عظمتش به کوتاهی در عبادت اعتراف میکنند که ما نتوانسته‌ایم تو را به اندازهٔ شایسته‌ات بندگی کنیم و توصیف کنندگان زیبایی‌اش متحیر و شگفت‌زده‌اند که ما نتوانسته‌ایم تو را به درستی بشناسیم.","originalText":null},{"id":3796629,"vOrder":33,"coupletIndex":21,"versePosition":0,"sectionIndex1":6,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گر کسی وصف او ز من پرسد","languageId":null,"coupletSummary":"اگر کسی درباره‌ی او از من بپرسد، منِ دل‌باخته چیزی نمی‌توانم از او که بی‌نشان است بگویم.","originalText":null},{"id":3796630,"vOrder":34,"coupletIndex":21,"versePosition":1,"sectionIndex1":6,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بیدل از بی‌نشان چه گوید باز؟","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796627,"vOrder":35,"coupletIndex":22,"versePosition":0,"sectionIndex1":6,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"عاشقان، کشتگان معشوقند","languageId":null,"coupletSummary":"من مثل عاشقانی هستم که برای معشوق جان باخته‌اند و از کشته‌شدگان صدایی برنمی‌آید.","originalText":null},{"id":3796628,"vOrder":36,"coupletIndex":22,"versePosition":1,"sectionIndex1":6,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بَر نیاید ز کشتگان آواز","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796626,"vOrder":37,"coupletIndex":23,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"یکی از صاحبدلان سر به جَیبِ مراقبت فرو برده بود و در بحرِ مکاشفت مستغرَق شده. حالی که از این معامله باز آمد یکی از دوستان گفت: «از این بُستان که بودی ما را چه تحفه کرامت کردی؟» گفت: «به خاطر داشتم که چون به درخت گل رسم دامنی پر کنم هدیهٔ اصحاب را، چون برسیدم بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت».","languageId":null,"coupletSummary":"یکی از افراد فرزانه در حال مراقبه بود و در دنیای مکاشفه غرق شده بود. وقتی به حالت عادی برگشت، یکی از دوستانش از او پرسید: چه چیزی از آن بوستان (کتاب دیگر سعدی) برای ما آورده‌ای؟ او گفت: به یاد داشتم که وقتی به درخت گل رسیدم، دامنم را پر از گل‌های هدیه کنم، اما وقتی به آنجا رسیدم، بوی گل چنان مرا مسحور کرد که از خود بی‌خود شدم.","originalText":null},{"id":3796624,"vOrder":38,"coupletIndex":24,"versePosition":0,"sectionIndex1":7,"sectionIndex2":9,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ای مرغ سحر! عشق ز پروانه بیاموز","languageId":null,"coupletSummary":"ای پرنده صبح، عشق را از پروانه یاد بگیر که در راه رسیدن به معشوق سوخت، جانش را از دست داد اما صدایش درنیامد و اعتراضی نکرد.","originalText":null},{"id":3796625,"vOrder":39,"coupletIndex":24,"versePosition":1,"sectionIndex1":7,"sectionIndex2":9,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کآن سوخته را جان شد و آواز نیامد","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796622,"vOrder":40,"coupletIndex":25,"versePosition":0,"sectionIndex1":7,"sectionIndex2":10,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"این مدعیان در طلبش بی‌خبرانند","languageId":null,"coupletSummary":"این افرادی که ادعا میکنند و فریاد برمی‌دارند که در جستجوی او هستند، بی‌خبرند و لاف دروغ می‌زنند. چرا که کسی که به آگاهی رسیده، از آگاهی‌ای که دارد، چیزی نمی‌گوید.","originalText":null},{"id":3796623,"vOrder":41,"coupletIndex":25,"versePosition":1,"sectionIndex1":7,"sectionIndex2":10,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کآن را که خبر شد، خبری باز نیامد","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796620,"vOrder":42,"coupletIndex":26,"versePosition":0,"sectionIndex1":32,"sectionIndex2":34,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم","languageId":null,"coupletSummary":"ای که از هر نوع خیال، تصور، گمان، وهم، از هر آنچه که گفته‌اند، شنیده‌ایم یا خوانده‌ایم، برتر هستی...\u00A0","originalText":null},{"id":3796621,"vOrder":43,"coupletIndex":26,"versePosition":1,"sectionIndex1":32,"sectionIndex2":34,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وز هر چه گفته‌اند و شنیدیم و خوانده‌ایم","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796618,"vOrder":44,"coupletIndex":27,"versePosition":0,"sectionIndex1":32,"sectionIndex2":35,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"مجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر","languageId":null,"coupletSummary":"میهمانی تمام شد و عمر ما به پایان رسید، اما ما هنوز در شروع توصیف مانده و درمانده‌ایم.","originalText":null},{"id":3796619,"vOrder":45,"coupletIndex":27,"versePosition":1,"sectionIndex1":32,"sectionIndex2":35,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ما همچنان در اوّلِ وصفِ تو مانده‌ایم","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796617,"vOrder":46,"coupletIndex":28,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ذکر جمیل سعدی که در افواه عوام افتاده است و صِیت سخنش که در بسیط زمین رفته و قَصْبُ الْجَیبِ حدیثش که همچون شکر می‌خورند و رُقعهٔ مُنشئاتش که چون کاغذ زر می‌برند بر کمال فضل و بلاغت او حمل نتوان کرد؛ بلکه خداوند جهان و قطب دایرهٔ زمان و قائم‌مقام سلیمان و ناصر اهل ایمان اتابک اعظم مظفر الدنیا و الدین ابوبکر بن سعد بن زنگی ظِلُّ اللهِ تَعالیٰ في أَرضِهِ؛ رَبِّ ارْضَ عَنهُ و أَرْضِه، به عین عنایت نظر کرده است و تحسین بلیغ فرموده و ارادت صادق نموده، لاجرم کافّهٔ اَنام از خواص و عوام به محبت او گراییده‌اند که الناسُ عَلیٰ دینِ مُلُوکِهم.","languageId":null,"coupletSummary":"ذکر خیر سعدی که در دهان عامهٔ مردم رواج پیدا کرده و شهرت کلامش در سرتاسر زمین پخش شده است و نوشته‌های او (قصب الجیب لوله‌ای فلزی بوده از طلا یا نقره که مثل نی دارای بندها و گوه‌هایی بوده و در گذشته مطالب ضروری را در کاغذی نوشته، در آن لوله قرار داده و در گریبان می‌گذاشتند و به نوعی مانند دفترچهٔ همراه استفاده می‌شده. برای همین به آن قصب الجیب می‌گفتند که قَصب یعنی نی و جَیب یعنی گریبان) همچون شیرینی خورده میشود و برگهٔ نوشته‌هایش که مثل کاغذ زرین خرید و فروش میشود، نباید تنها عامل را سعدی در نظر گرفت. بلکه پادشاه عالم و مرکز دایرهٔ زمان و قائم مقام سلیمان و یاری دهندهٔ اهل ایمان، معلم بزرگ و کامیاب دنیا و دین، ابوبکر ابن سعد ابن زنگی، سایهٔ خداوند بر زمینش، خداوندا از او خشنود باش و خشنودش ساز، به چشم محبت و لطف به سعدی توجه داشته و او را بسیار تحسین کرده و دوستی صادق نموده. به همین دلیل، همه مردم، چه خاص و چه عام، به محبت او گرایش یافته‌اند؛ که مردم به دین پادشاهان خود عمل میکنند.","originalText":null},{"id":3796590,"vOrder":47,"coupletIndex":29,"versePosition":0,"sectionIndex1":8,"sectionIndex2":33,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"زآن گه که تو را بر من مسکین نظر است","languageId":null,"coupletSummary":"از زمانی که نگاه تو بر منِ مسکین نگاه میکنی، آثار من از آفتاب هم مشهورتر شده است.","originalText":null},{"id":3796616,"vOrder":48,"coupletIndex":29,"versePosition":1,"sectionIndex1":8,"sectionIndex2":33,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"آثارم از آفتاب مشهورتر است","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796589,"vOrder":49,"coupletIndex":30,"versePosition":0,"sectionIndex1":8,"sectionIndex2":34,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گر خود همه عیب‌ها بدین بنده در است","languageId":null,"coupletSummary":"حتی اگر تمام عیب‌ها در من وجود داشته باشد، چون آن عیب مورد پسند سلطان است، هنر محسوب میشود.","originalText":null},{"id":3796613,"vOrder":50,"coupletIndex":30,"versePosition":1,"sectionIndex1":8,"sectionIndex2":34,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"هر عیب که سلطان بپسندد، هنر است","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796561,"vOrder":51,"coupletIndex":31,"versePosition":0,"sectionIndex1":36,"sectionIndex2":35,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گِلی خوشبوی در حمام روزی","languageId":null,"coupletSummary":"روزی در حمام، گِلی خوشبو از دستان دوستی به دستم رسید.","originalText":null},{"id":3796563,"vOrder":52,"coupletIndex":31,"versePosition":1,"sectionIndex1":36,"sectionIndex2":35,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"رسید از دست محبوبی به دستم","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796559,"vOrder":53,"coupletIndex":32,"versePosition":0,"sectionIndex1":36,"sectionIndex2":37,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بدو گفتم که «مشکی یا عبیری؟","languageId":null,"coupletSummary":"از او پرسیدم آیا تو مُشک هستی یا عنبر؟ که بوی دل‌انگیز تو مرا شگفت‌زده کرده است.","originalText":null},{"id":3796560,"vOrder":54,"coupletIndex":32,"versePosition":1,"sectionIndex1":36,"sectionIndex2":37,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"که از بوی دلاویز تو مستم؟»","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796557,"vOrder":55,"coupletIndex":33,"versePosition":0,"sectionIndex1":36,"sectionIndex2":38,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بگفتا: «من گِلی ناچیز بودم","languageId":null,"coupletSummary":"او گفت که من در ابتدا یک تکه گِل بی‌ارزش بودم، اما چون مدتی کنار گل‌هایی خوشبو بودم و با آنها نشست و برخاست کردم، خوشبو شدم.","originalText":null},{"id":3796558,"vOrder":56,"coupletIndex":33,"versePosition":1,"sectionIndex1":36,"sectionIndex2":38,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"و لیکن مدّتی با گُل نشستم","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796555,"vOrder":57,"coupletIndex":34,"versePosition":0,"sectionIndex1":36,"sectionIndex2":39,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کمال همنشین در من اثر کرد","languageId":null,"coupletSummary":"دوستی و همراهی با هم‌نشینان باکمالات روی من اثر گذاشت و باعث شد که من هم باارزش بشوم، وگرنه من همان خاک و گِل ساده و بی‌ارزشی هستم که همیشه بوده‌ام.","originalText":null},{"id":3796556,"vOrder":58,"coupletIndex":34,"versePosition":1,"sectionIndex1":36,"sectionIndex2":39,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وگرنه من همان خاکم که هستم»","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796554,"vOrder":59,"coupletIndex":35,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"اللّهمَ مَتِّعِ المسلمینَ بطولِ حیاتِه و ضاعِفْ جمیلَ حَسَناتِه و ارْفَعْ دَرَجةَ أَوِدّائه و وُلاتِه وَ دَمِّرْ عَلیٰ أَعْدائه و شُناتِه بما تُلِيَ في القرآنِ مِنْ آیاتِهِ اللّهُم آمِنْ بَلَدَه و احْفَظْ وَلَدَه","languageId":2,"coupletSummary":"خداوندا، مسلمانان را از طول حیات او بهره‌مند کن و خوبی‌هایش را چندین برابر کن و مقام دوستان و حاکمانش را بالا ببر. دشمنان و بدخواهانش را نابود کن و به حقِ آنچه در قرآن خوانده میشود؛ خداوندا، کشورشان را در امان نگهدار و فرزندانش را حفظ کن.","originalText":null},{"id":3796552,"vOrder":60,"coupletIndex":36,"versePosition":0,"sectionIndex1":9,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"لَقَد سَعِدَ الدُنیا بهِ دامَ سَعدُه","languageId":2,"coupletSummary":"به راستی که دنیا به وجود او سعادت یافت. سعادت او پاینده باشد و خداوند با پرچم‌های پیروزی او را یاری کند.","originalText":null},{"id":3796553,"vOrder":61,"coupletIndex":36,"versePosition":1,"sectionIndex1":9,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وَ أَیَّدَهُ الْمَولیٰ بِأَلوِیَةِ النَّصرِ","languageId":2,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796550,"vOrder":62,"coupletIndex":37,"versePosition":0,"sectionIndex1":9,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کذلکَ یَنْشَأُ لینةٌ هو عِرقُها","languageId":2,"coupletSummary":"که اینچنین می‌رویَد ساقه‌ای که او ریشهٔ آن است. که خوبی و زیبایی گیاهِ زمین، بستگی به خوبی بذر آن دارد.","originalText":null},{"id":3796551,"vOrder":63,"coupletIndex":37,"versePosition":1,"sectionIndex1":9,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"و حُسنُ نباتِ الْأَرضِ من کَرمِ الْبَذرِ","languageId":2,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796549,"vOrder":64,"coupletIndex":38,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ایزدِ تعالی و تقدّس، خطهٔ پاک شیراز را به هیبت حاکمان عادل و همت عالمان عامل تا زمان قیامت در امان سلامت نگه داراد.","languageId":null,"coupletSummary":"انشاءالله خداوند -که بلندمرتبه و پاک است- سرزمین مقدس شیراز را به واسطهٔ وجود حاکمان عادل و تلاش علمای اهل عمل تا روز قیامت در امنیت و سلامت حفظ کند.\u00A0","originalText":null},{"id":3796547,"vOrder":65,"coupletIndex":39,"versePosition":0,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"اقلیم پارس را غم از آسیب دهر نیست","languageId":null,"coupletSummary":"سرزمین پارس از درد و مشکلات زمانه رنج نمی‌برد، تا زمانی که کسی مثل تو که سایهٔ خدا هستی بر بالای سر آن قرار داری.","originalText":null},{"id":3796548,"vOrder":66,"coupletIndex":39,"versePosition":1,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"تا بر سرش بُوَد چو تویی سایهٔ خدا","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796545,"vOrder":67,"coupletIndex":40,"versePosition":0,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"امروز کس نشان ندهد در بسیط خاک","languageId":null,"coupletSummary":"امروز هیچکس نمیتواند مانند آستان تو که پناهگاه امنیت و آرامش است، هیچ نشانی از خود در این دنیای وسیع باقی بگذارد.\u00A0","originalText":null},{"id":3796546,"vOrder":68,"coupletIndex":40,"versePosition":1,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"مانند آستان درت مأمن رضا","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796543,"vOrder":69,"coupletIndex":41,"versePosition":0,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بر توست پاس خاطر بیچارگان و شکر","languageId":null,"coupletSummary":"بر عهدهٔ تو است که به یاد بیچارگان باشی و شکر نعمتها بر عهدهٔ ما و جزا و پاداش نزد خداوند جهان آفرین است.","originalText":null},{"id":3796544,"vOrder":70,"coupletIndex":41,"versePosition":1,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بر ما و بر خدای جهان‌آفرین جزا","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796541,"vOrder":71,"coupletIndex":42,"versePosition":0,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"یا رب! ز باد فتنه نگهدار خاک پارس","languageId":null,"coupletSummary":"الهی، از تو میخواهم که خاک ایران را از آسیب فتنه و نابودی حفظ کنی، همان‌طور که خودِ خاک و باد همیشه باقی خواهند ماند.","originalText":null},{"id":3796542,"vOrder":72,"coupletIndex":42,"versePosition":1,"sectionIndex1":10,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"چندان که خاک را بُوَد و باد را بقا","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796562,"vOrder":73,"coupletIndex":43,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"یک شب تأمل ایام گذشته می‌کردم و بر عمرِ تلف کرده تأسف می‌خوردم و سنگِ سراچهٔ دل به الماسِ آب‌ِ دیده می‌سُفتم و این بیتها مناسبِ حالِ خود می‌گفتم:","languageId":null,"coupletSummary":"یک شب به یاد روزگار گذشته بودم و به‌خاطر عمری که بر باد دادم متأسف و ناراحت بودم و سنگ کوچک دلم را با اشک‌هایم که مانند الماس هستند، سوراخ می‌کردم و این بیتها را متناسب با احوال خودم می‌گفتم:","originalText":null},{"id":3796564,"vOrder":74,"coupletIndex":44,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":37,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"هر دم از عمر میرود نفسی","languageId":null,"coupletSummary":"به اندازهٔ هر لحظه و هر دم، یک نفس از عمر کم میشود و وقتی به وضعیت خودم نگاه میکنم، می‌بینم که مدت زیادی از عمرم باقی نمانده است.","originalText":null},{"id":3796587,"vOrder":75,"coupletIndex":44,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":37,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"چون نگه میکنم نمانده بسی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796565,"vOrder":76,"coupletIndex":45,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":38,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ای که پنجاه رفت و در خوابی","languageId":null,"coupletSummary":"ای کسی که پنجاه سال از عمرت گذشته و در خواب غفلت به سر می‌بری، مگر اینکه حواست به این پنج روز و مدت زمان بسیار بسیار کمِ باقیمانده باشد و از آن استفاده کنی.","originalText":null},{"id":3796586,"vOrder":77,"coupletIndex":45,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":38,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"مگر این پنج روز دریابی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796584,"vOrder":78,"coupletIndex":46,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":39,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"خجل آن کس که رفت و کار نساخت","languageId":null,"coupletSummary":"شرمنده است آن کسی که از دنیا رفت و کاری انجام نداد، اویی که طبل کوچ کردنش را زدند (زمان مرگش رسید) و توشه‌ای برای دنیای آخرت آماده نکرده بود.\u00A0","originalText":null},{"id":3796585,"vOrder":79,"coupletIndex":46,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":39,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کوسِ رحلت زدند و بار نساخت","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796582,"vOrder":80,"coupletIndex":47,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":16,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"خوابِ نوشینِ بامدادِ رحیل","languageId":null,"coupletSummary":"خواب دل‌انگیز صبح مسافر، مسافرِ پیاده را از مسیر و رفتن دور میکند.","originalText":null},{"id":3796583,"vOrder":81,"coupletIndex":47,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":16,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باز دارد پیاده را ز سبیل","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796580,"vOrder":82,"coupletIndex":48,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":17,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"هر که آمد عمارتی نو ساخت","languageId":null,"coupletSummary":"هرکسی که به دنیا آمد، خانه‌ای جدید بنا کرد، رفت (مُرد) و جای خودش را به دیگری داد.","originalText":null},{"id":3796581,"vOrder":83,"coupletIndex":48,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":17,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"رفت و منزل به دیگری پرداخت","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796578,"vOrder":84,"coupletIndex":49,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":18,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وآن دگر پخت همچنین هوسی","languageId":null,"coupletSummary":"و آن یکی هوس‌هایی در سر داشت و این به هیچ‌کجا نرسید.","originalText":null},{"id":3796579,"vOrder":85,"coupletIndex":49,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":18,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وین عمارت به سر نبرد کسی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796576,"vOrder":86,"coupletIndex":50,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":19,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"یارِ ناپایدار، دوست مدار","languageId":null,"coupletSummary":"دوستی که ناپایدار و باری به هر جهت است را دوست خود نگیر. چنین بی‌وفایی شایستهٔ دوستی نیست.","originalText":null},{"id":3796577,"vOrder":87,"coupletIndex":50,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":19,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"دوستی را نشاید این غدّار","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796574,"vOrder":88,"coupletIndex":51,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":20,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"نیک و بد چون همی بباید مُرد","languageId":null,"coupletSummary":"چون درنهایت چه نیک باشیم و چه بد بایست بمیریم، پس خوش به حال آن کسی که گوی نیکی و سعادت را با خود برد.","originalText":null},{"id":3796575,"vOrder":89,"coupletIndex":51,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":20,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"خُنُک آن کس که گویِ نیکی بُرد","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796572,"vOrder":90,"coupletIndex":52,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":21,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"برگِ عیشی به گور خویش فرست","languageId":null,"coupletSummary":"برگ و نامهٔ خوشی را برای آخرتت آماده کن. هیچکس بعد از مرگش دچار عافیت نخواهد شد. باید پیش از مرگ به فکر باشی.","originalText":null},{"id":3796573,"vOrder":91,"coupletIndex":52,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":21,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کس نیارد ز پس، ز پیش فرست","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796570,"vOrder":92,"coupletIndex":53,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":22,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"عمر برف است و آفتابِ تموز","languageId":null,"coupletSummary":"زندگی مانند برف است و آفتاب تابستان را می‌بینم... زمان کمی مانده اما این خواجه هنوز غرق در غرور و توهم خود است.","originalText":null},{"id":3796571,"vOrder":93,"coupletIndex":53,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":22,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"اندکی ماند و خواجه غَرِّه هنوز","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796568,"vOrder":94,"coupletIndex":54,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":23,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ای تهی‌دستْ رفته در بازار","languageId":null,"coupletSummary":"ای کسی که هیچ‌چیزی نداری و به بازار رفتی، می‌ترسم دستِ پُر برنگردی!","originalText":null},{"id":3796569,"vOrder":95,"coupletIndex":54,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":23,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ترسمت پُر نیاوری دستار","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796566,"vOrder":96,"coupletIndex":55,"versePosition":0,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":24,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"هر که مزروع خود بخورد به خوید","languageId":null,"coupletSummary":"هرکسی که کشت و محصول خود را در موقعی که کال و نارس بود خورد و استفاده کرد، در زمان جمع‌آوری به موقع و به جا، چیزی نخواهد داشت.","originalText":null},{"id":3796567,"vOrder":97,"coupletIndex":55,"versePosition":1,"sectionIndex1":11,"sectionIndex2":24,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وقت خرمنش خوشه باید چید","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796588,"vOrder":98,"coupletIndex":56,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بعد از تأمل این معنی، مصلحت چنان دیدم که در نشیمنِ عزلت نشینم و دامنِ صحبت فراهم چینم و دفتر از گفت‌های پریشان بشویم و مِن‌بعد پریشان نگویم.","languageId":null,"coupletSummary":"پس از این که به این موضوع فکر کردم، به این نتیجه رسیدم بهترین کار این است که که کنج عزلت بگیرم و از هم‌نشینی با دیگران کناره بگیرم. دفترم را از این گفته‌های پریشان پاک کنم و از این به بعد هم دیگر اینچنین ننویسم و نگویم.","originalText":null},{"id":3796639,"vOrder":99,"coupletIndex":57,"versePosition":0,"sectionIndex1":12,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"زبان‌بریده به کنجی نشسته صُمٌّ بُکمْ","languageId":null,"coupletSummary":"کسی که زبان بریده باشد و در گوشه‌ای بی‌هیچ صدایی نشسته باشد، بهتر از کسی‌ست که زبانش را به درستی استفاده نمی‌کند.","originalText":null},{"id":3796688,"vOrder":100,"coupletIndex":57,"versePosition":1,"sectionIndex1":12,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"به از کسی که نباشد زبانش اندر حُکم","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796640,"vOrder":101,"coupletIndex":58,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"تا یکی از دوستان که در کجاوه انیس من بود و در حجره جلیس، به رسم قدیم از در درآمد. چندان که نشاطِ ملاعبت کرد و بساطِ مداعبت گسترد، جوابش نگفتم و سر از زانوی تعبّد بر نگرفتم. رنجیده نگه کرد و گفت:","languageId":null,"coupletSummary":"تا روزی که یکی از دوستانم که در سفر با کاروان و کجاوه همراه من بود و در اتاق‌ها و سکون همنشین؛ به روال گذشته از در وارد شد. او هر چقدر سعی کرد که با من سر صحبت و شوخی را باز کند و فضای گفت‌وگو را ایجاد، من جوابش را ندادم و سر از گوشه‌نشینی بیرون نیاوردم. او ناراحت شد و به من نگاهی کرد و گفت:","originalText":null},{"id":3796710,"vOrder":102,"coupletIndex":59,"versePosition":0,"sectionIndex1":13,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کنونت که امکان گفتار هست","languageId":null,"coupletSummary":"ای برادر، اکنون که فرصت صحبت کردن داری، با نیکی و خوشحالی صحبت کن...","originalText":null},{"id":3796711,"vOrder":103,"coupletIndex":59,"versePosition":1,"sectionIndex1":13,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بگو ای برادر به لطف و خَوشی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796708,"vOrder":104,"coupletIndex":60,"versePosition":0,"sectionIndex1":13,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"که فردا چو پیک اجل در رسید","languageId":null,"coupletSummary":"چرا که وقتی فردا فرشتهٔ مرگ بیاید، به‌ناچار از سخن گفتن باز می‌مانی.","originalText":null},{"id":3796709,"vOrder":105,"coupletIndex":60,"versePosition":1,"sectionIndex1":13,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"به حکم ضرورت زبان در کَشی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796707,"vOrder":106,"coupletIndex":61,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کسی از متعلّقانِ مَنَش بر حَسَب واقعه مطلّع گردانید که «فلان عزم کرده است و نیّت جزم، که بقیَّتِ عمر معتکف نشیند و خاموشی گزیند. تو نیز اگر توانی سرِ خویش گیر و راه مُجانبت پیش». گفتا: «به عزّتِ عظیم و صحبت قدیم که دم بر نیارم و قدم بر ندارم مگر آن گه که سخن گفته شود به عادتِ مألوف و طریقِ معروف که آزردن دوستان جهل است و کفّارتِ یمین سهل و خِلافِ راه صواب است و نقص رای اولوالالباب؛ ذوالفِقار علی در نیام و زبان سعدی در کام».","languageId":null,"coupletSummary":"یکی از نزدیکان من او را از اتفاقی که افتاده آگاه کرد که سعدی تصمیمی قاطع گرفته تا باقی عمرش را در سکوت و انزوا بگذراند و تو هم اگر میتوانی بیخیال او شو، راه خودت را بگیر و برو. که او چنین جواب داد: به احترام بزرگواری و دوستی دیرینه‌ام قسم، نفسی نخواهم کشید و هیچ قدمی بر نخواهم داشت مگر زمانی که سعدی لب به سخن باز کند به رسمی که آشنا بود و شکلی که پسندیده و هشدار که آزار دادن دوستان نادانی است و جبران سوگند ساده است و راه درستی نیست و برخلاف نظر و رأی خردمندان است که شمشیر علی در غلاف باشد و زبان سعدی در سکوت.","originalText":null},{"id":3796705,"vOrder":107,"coupletIndex":62,"versePosition":0,"sectionIndex1":14,"sectionIndex2":16,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"زبان در دهان ای خردمند چیست؟","languageId":null,"coupletSummary":"ای خردمند، زبانِ در دهان چیست؟ زبانِ در دهان مانند کلیدِ درِ صندوقِ گنج کسی‌ست که هنری دارد.","originalText":null},{"id":3796706,"vOrder":108,"coupletIndex":62,"versePosition":1,"sectionIndex1":14,"sectionIndex2":16,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کلیدِ درِ گنجِ صاحب هنر","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796703,"vOrder":109,"coupletIndex":63,"versePosition":0,"sectionIndex1":14,"sectionIndex2":17,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"چو در بسته باشد چه داند کسی","languageId":null,"coupletSummary":"وقتی درِ دهان بسته باشد، چیزی از هنر او مشخص نیست و کسی چه میداند که آیا او فروشندهٔ جواهر و جوهری است یا کسی که پیله می‌سازد؟ (تقابل دو حرفهٔ پرارزش و کم‌ارزش)\u00A0","originalText":null},{"id":3796704,"vOrder":110,"coupletIndex":63,"versePosition":1,"sectionIndex1":14,"sectionIndex2":17,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"که جوهرفروش است یا پیله‌ور؟","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796701,"vOrder":111,"coupletIndex":64,"versePosition":0,"sectionIndex1":40,"sectionIndex2":41,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"اگر چه پیشِ خردمند خامُشی ادب است","languageId":null,"coupletSummary":"هرچند که در نظر افراد بافهم و آگاه، سکوت نشانهٔ ادب است و کار نیکویی است، اما در مواقع مصلحت و نیاز بهتر است که لب به سخن باز کنی.","originalText":null},{"id":3796702,"vOrder":112,"coupletIndex":64,"versePosition":1,"sectionIndex1":40,"sectionIndex2":41,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"به وقتِ مصلحت آن به، که در سخن کوشی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796699,"vOrder":113,"coupletIndex":65,"versePosition":0,"sectionIndex1":40,"sectionIndex2":42,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"دو چیز طَیرهٔ عقل است، دم فرو بستن","languageId":null,"coupletSummary":"دو چیز نشان کمبود خرد و عقل و فهم است. یکی اینکه در زمانِ مناسبِ حرف زدن سکوت کنی و دوم این که در موقعی که باید سکوت کرد، حرف بزنی.","originalText":null},{"id":3796700,"vOrder":114,"coupletIndex":65,"versePosition":1,"sectionIndex1":40,"sectionIndex2":42,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"به وقتِ گفتن و گفتن به وقتِ خاموشی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796698,"vOrder":115,"coupletIndex":66,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"فی الجمله زبان از مکالمهٔ او در کشیدن قوّت نداشتم و روی از محاورهٔ او گردانیدن مروّت ندانستم که یارْ موافق بود و ارادتْ صادق.","languageId":null,"coupletSummary":"درنهایت، برای گفت‌وگو کردن با او توان نداشتم و بی‌توجهی کردن به گفتگوی او را کار درستی ندیدم زیرا او همراه خوبی بود و دوستی راست و درست.","originalText":null},{"id":3796696,"vOrder":116,"coupletIndex":67,"versePosition":0,"sectionIndex1":15,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"چو جنگ آوری با کسی بر ستیز","languageId":null,"coupletSummary":"اگر می‌خواهی بجنگی، با کسی بجنگ که در جنگ با او یا راه چاره‌ای داری یا راه فرار.","originalText":null},{"id":3796697,"vOrder":117,"coupletIndex":67,"versePosition":1,"sectionIndex1":15,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"که از وی گزیرت بُوَد یا گریز","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796695,"vOrder":118,"coupletIndex":68,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"به حکم ضرورت سخن گفتم و تفرج‌کنان بیرون رفتیم در فصل ربیع که صولتِ بَرد آرمیده بود و ایام دولتِ وَردْ رسیده.","languageId":null,"coupletSummary":"از سرِ ناچاری صحبت کردم و با خوشی به بیرون رفتیم در فصل بهار که حملهٔ سرما به پایان رفته بود و زمان گل‌های سرخ فرا رسیده بود.","originalText":null},{"id":3796693,"vOrder":119,"coupletIndex":69,"versePosition":0,"sectionIndex1":16,"sectionIndex2":46,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"پیراهنِ برگ، بر درختان","languageId":null,"coupletSummary":"برگ‌های مانند پیراهنی بر تن درخت‌ها بودند. مانند جامه‌های عید بر تن انسان‌های خوشبخت.","originalText":null},{"id":3796694,"vOrder":120,"coupletIndex":69,"versePosition":1,"sectionIndex1":16,"sectionIndex2":46,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"چون جامهٔ عیدِ نیکبختان","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796691,"vOrder":121,"coupletIndex":70,"versePosition":0,"sectionIndex1":43,"sectionIndex2":44,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"اوّلِ اردیبهشت ماهِ جلالی","languageId":null,"coupletSummary":"در آغاز اردیبهشت، بلبل با صدای خوشش بر سرِ شاخه‌های درخت که مانند منبرند آواز می‌خواند.","originalText":null},{"id":3796692,"vOrder":122,"coupletIndex":70,"versePosition":1,"sectionIndex1":43,"sectionIndex2":44,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بلبلْ گوینده بر منابرِ قُضبان","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796712,"vOrder":123,"coupletIndex":71,"versePosition":0,"sectionIndex1":43,"sectionIndex2":45,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بر گل سرخ از نم اوفتاده لَآلی","languageId":null,"coupletSummary":"بر روی گل سرخ، قطرات شبنم نشسته است، مانند عرقی که بر روی چهرهٔ معشوقه‌ای خشمگین، با رخساری سرخ شده از خشم نشسته باشد.","originalText":null},{"id":3796714,"vOrder":124,"coupletIndex":71,"versePosition":1,"sectionIndex1":43,"sectionIndex2":45,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"همچو عرق بر عُذارِ شاهدِ غَضْبان","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796737,"vOrder":125,"coupletIndex":72,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"شب را به بوستان با یکی از دوستان اتفاقِ مبیت افتاد، موضعی خوش و خرّم و درختان درهم. گفتی که خردهٔ مینا بر خاکش ریخته و عِقدِ ثریا از تارِکَش آویخته.","languageId":null,"coupletSummary":"شب را در باغی زیبا با یکی از دوستان گذراندیم. جایی خوش آب و هوا و پر از درختان. انگار که دانه‌های لعاب خرد کاشی مینا بر روی زمین ریخته و گردنبندی از ستاره‌های آسمان به درختان آویزان شده بودند.","originalText":null},{"id":3796715,"vOrder":126,"coupletIndex":73,"versePosition":0,"sectionIndex1":17,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"روضةٌ ماءُ نهرِها سَلسال","languageId":null,"coupletSummary":"باغی است که آب نهرش گواراست و درختانش به زیبایی کنار هم قرار گرفته‌اند و پرندگانش با آهنگ و هماهنگی،\u00A0 با نوایی خوش می‌خوانند.","originalText":null},{"id":3796736,"vOrder":127,"coupletIndex":73,"versePosition":1,"sectionIndex1":17,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"دَوحةٌ سَجعُ طَیرِها موزون","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796734,"vOrder":128,"coupletIndex":74,"versePosition":0,"sectionIndex1":17,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"آن پر از لاله‌های رنگارنگ","languageId":null,"coupletSummary":"آن یکی پر از گل‌های زیبا و رنگارنگ است و این یکی پر از میوه‌های گوناگون.","originalText":null},{"id":3796735,"vOrder":129,"coupletIndex":74,"versePosition":1,"sectionIndex1":17,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وین پر از میوه‌های گوناگون","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796732,"vOrder":130,"coupletIndex":75,"versePosition":0,"sectionIndex1":17,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باد در سایهٔ درختانش","languageId":null,"coupletSummary":"باد در سایهٔ درختانش، مانند فرشی رنگارنگ در زیر پا گسترده است.","originalText":null},{"id":3796733,"vOrder":131,"coupletIndex":75,"versePosition":1,"sectionIndex1":17,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گسترانیده فرشِ بوقلمون","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796731,"vOrder":132,"coupletIndex":76,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بامدادان که خاطرِ باز آمدن بر رایِ نشستن غالب آمد، دیدمش دامنی گل و ریحان و سنبل و ضَیْمران فراهم آورده و رغبت شهر کرده. گفتم: «گل بُستان را چنان که دانی بقایی و عهد گلستان را وفایی نباشد» و حکما گفته‌اند: «هر چه نپاید دلبستگی را نشاید». گفتا: «طریق چیست»؟ گفتم: «برای نُزهت ناظران و فُسحت حاضران، کتاب گلستان توانم تصنیف کردن که باد خزان را بر ورق او دست تطاول نباشد و گردشِ زمانْ عَیش ربیعش را به طَیش خریف مبدَّل نکند».","languageId":null,"coupletSummary":"صبح که اندیشهٔ برگشتن بر نشستن پیروز شد و پیشی گرفت، او را دیدم که با دامنی پر از گل و ریحان و سنبل و گیاهان معطر میآید و با این وضع عزم برگشتن به شهر کرده است. به او گفتم: گل‌های باغ همان‌طور که می‌دانی، باقی نمی‌مانند و روزگار گلستان هم ماندنی نیست. حکیمان هم گفته‌اند: بهتر است به هر چیزی که پایدار نیست، دل نبندیم. او پرسید: «چاره چیست؟» گفتم: «برای سرور ناظران و لذت حاضران، میتوانم کتابی به نام گلستان بنویسم که بادهای خزان نتوانند به ورق‌های آن دست درازی کنند و ناملایمات زمان نتواند خوشی‌های بهار آن را به ناپسندیدگی و تلخی پاییز تبدیل کند.»","originalText":null},{"id":3796729,"vOrder":133,"coupletIndex":77,"versePosition":0,"sectionIndex1":18,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"به چه کار آیدت ز گل طبقی؟","languageId":null,"coupletSummary":"به چه درد تو می‌خورد طبقی از گل؟ از گلستان من یک ورق ببر!","originalText":null},{"id":3796730,"vOrder":134,"coupletIndex":77,"versePosition":1,"sectionIndex1":18,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"از گلستان من بِبَر ورقی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796727,"vOrder":135,"coupletIndex":78,"versePosition":0,"sectionIndex1":18,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گل همین پنج روز و شَش باشد","languageId":null,"coupletSummary":"گل همین چند روز اندک دوام می‌آورد ولی این کتاب گلستان تا ابد ماناست.","originalText":null},{"id":3796728,"vOrder":136,"coupletIndex":78,"versePosition":1,"sectionIndex1":18,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وین گلستان همیشه خوش باشد","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796726,"vOrder":137,"coupletIndex":79,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"حالی که من این بگفتم، دامنِ گل بریخت و در دامنم آویخت که «اَلْکریمُ إِذا وَعَدَ وَفا». فصلی در همان روزْ اتفاقِ بَیاض افتاد، در حسن معاشرت و آداب محاورت در لباسی که متکلمان را به کار آید و مترسِّلان را بَلاغت بیفزاید. فی‌الجمله هنوز از گلِ بُستان بقیّتی موجود بود که «کتاب گلستان» تمام شد.","languageId":null,"coupletSummary":"وقتی که من این صحبت را کردم، دامن گل را به زمین ریخت و دست به دامان من شد و گفت که فرد بزرگوار باید به وعده‌ها وفا کند. در همان روز فصل دیگری در پاکنویس آغاز شد. در نیک‌رفتاری و آداب گفتگو در شکل لباسی که مناسب سخنوران باشد و بلاغت نامه‌نگاران را افزایش دهد. درنهایت، هنوز از باغ گل بخشی باقی مانده بود که کتاب گلستان به پایان رسید.","originalText":null},{"id":3796725,"vOrder":138,"coupletIndex":80,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"و تمام آن گه شود به حقیقت که پسندیده آید در بارگاه شاهِ جهان‌پناه، سایهٔ کردگار و پرتو لطف پروردگار ذخر زمان و کهف امان، اَلمؤیِّدُ مِنَ السَّماء المنصورُ عَلَی الْأَعْداء، عَضُدُ الدَّولةِ الْقاهرة، سِراجُ الْمِلّةِ الْباهرةِ، جَمالُ الْأَنام، مَفخرُ الإِسلام، سَعدُ بنُ الاتابکِ الْاَعظم، شاهنشاه المعظم، مَولیٰ ملوکِ العربِ و العجم، سلطانُ الْبَرِّ وَ الْبَحر، وارثُ مُلْکِ سلیمان، مظفرالدین أَبی بکرِ بنِ سعدِ بنِ زنگی أَدامَ اللّهُ إِقبالَهُما و ضاعَفَ جَلالَهُما وَ جَعَلَ إِلیٰ کُلِّ خِیرٍ مَآلَهُما و به کرشمهٔ لطف خداوندی مطالعه فرماید.","languageId":null,"coupletSummary":"و در حقیقت زمانی تمام شود که پسندیده بنماید در بارگاه شاه جهان‌پناه، سایهٔ خداوند، پرتو لطف و عنایت الهی، گنجی از زمان و پناهگاه امان، تایید شده از آسمان، پیروز بر دشمنان، بازوی دولت نیرومند، چراغ درخشان مردم، زیبایی انسانیت، افتخار اسلام، سعد بن اتابک بزرگوار، شاهنشاه بزرگ، فرمانروای پادشاهان عرب و ایران، سلطان خشکی و دریا، وارث پادشاهی سلیمان، آنکه دینش مورد یاری قرار گرفته ابوبکر بن سعد بن زنگی. خداوند بخت آن دو (پدر و پسر) را پایدار سازد، عظمتشان را دو چندان کند و هر چه خیر است برای عاقبتشان به ارمغان آورد و به توجه لطف شاهانه مطالعه فرماید.","originalText":null},{"id":3796723,"vOrder":139,"coupletIndex":81,"versePosition":0,"sectionIndex1":19,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گر التفات خداوندی‌اش بیاراید","languageId":null,"coupletSummary":"اگر لطف و توجه خداوند متوجه کسی شود، او میتواند زیبایی و هنر را به طور شگفت‌آوری به تصویر بکشد، مانند یک کاخی پر نقش و نگار در چین و یا نقاشیهای کتاب مانی پیامبر (ارتنگ یا ارژنگ نام کتاب مانی پیامبر است).","originalText":null},{"id":3796724,"vOrder":140,"coupletIndex":81,"versePosition":1,"sectionIndex1":19,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"نگارخانهٔ چینی و نقش اَرتَنگی‌ست","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796721,"vOrder":141,"coupletIndex":82,"versePosition":0,"sectionIndex1":19,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"امید هست که روی ملال در نکشد","languageId":null,"coupletSummary":"امیدوارم که صحبت من باعث غم و ناراحتی شما نشود، زیرا که گلستان، جایی برای احساس دلتنگی نیست.","originalText":null},{"id":3796722,"vOrder":142,"coupletIndex":82,"versePosition":1,"sectionIndex1":19,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"از این سخن که گلستان نه جای دلتنگی‌ست","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796719,"vOrder":143,"coupletIndex":83,"versePosition":0,"sectionIndex1":19,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"علی الخصوص که دیباچهٔ همایونش","languageId":null,"coupletSummary":"به ویژه برای اینکه مقدمهٔ فرخنده‌اش به نام مبارکِ ابوبکر ابن سعد ابن زنگی نوشته شده است.","originalText":null},{"id":3796720,"vOrder":144,"coupletIndex":83,"versePosition":1,"sectionIndex1":19,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"به نام سعدِ ابوبکرِ سعدِ بِنْ زنگیست","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796718,"vOrder":145,"coupletIndex":84,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"دیگر عروسِ فکرِ من از بی جمالی سر بر نیارد و دیدهٔ یأس از پشتْ پایِ خجالت بر ندارد و در زمرهٔ صاحبدلان مُتَجَلِّی نشود مگر آنگه که مُتَحَلّي گردد به زیور قبول امیر کبیر، عالِم عادل، مؤیّد مظفّر منصور، ظهیر سریر سلطنت و مشیر تدبیر مملکت، کَهفُ الفقرا، مَلاذُ الغُرَبا، مُربِّی الفُضَلا، مُحِبُّ الأتقیا، افتخار آل فارس، یَمینُ الْمُلْک، مَلِکُ الْخَواص، فَخرُ الدّولةِ وَ الدّین، غیاثُ الْإِسلامِ و المسلمین، عُمْدةُ الْمُلوکِ و السَّلاطین، ابوبکرِ بنِ أَبي نَصر، أَطالَ اللّهُ عُمرَهُ و أَجَلَّ قَدرَهُ و شَرَحَ صَدرَهُ و ضاعَفَ أَجْرَهُ که ممدوحِ اکابر آفاق است و مجموع مکارم اخلاق.","languageId":null,"coupletSummary":"دیگر عروس خیال من به خاطر نا‌زیبایی‌هایش سر بالا نمی‌آورد و نگاه ناامیدش را از شرم، به پشت پای خجالت دوخته است، به آن نگاه میکند و شرمگین است و در جمع صاحبان‌دلان حاضر نخواهد شد، مگر آنکه آراسته شود به زیور پذیرش امیر بزرگ، عالم عادل، حامی پیروزی و نصرت، پناه تاج و تخت مملکت، مشاور حکمرانی و تدبیر کشور، پناهگاه بی‌نوایان، پناه غریبان، تربیت کنندهٔ مهان، دوستدار پرهیزکاران، افتخار خاندان فارس، دست راست سلطنت، پادشاه خواص، افتخار دولت و دین، فریادرس اسلام و مسلمین، تکیه‌گاهِ پادشاهان و سلاطین، ابوبکر بن ابی‌نصر، که خداوند عمرش را دراز گرداند و مقامش را ارجمند کند و سینه‌اش را سترگ سازد و پاداشش را مضاعف کند، که او مورد ستایش بزرگان عالم است و دارندهٔ باید و شایدهای اخلاق.","originalText":null},{"id":3796716,"vOrder":146,"coupletIndex":85,"versePosition":0,"sectionIndex1":20,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"هر که در سایهٔ عنایت اوست","languageId":null,"coupletSummary":"هرکس تحت حمایت و نعمت او باشد، گناهش پیروی کردن به حساب میآید و دشمنی با او مانند دوستی است.","originalText":null},{"id":3796717,"vOrder":147,"coupletIndex":85,"versePosition":1,"sectionIndex1":20,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گنهش طاعت است و دشمن، دوست","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796690,"vOrder":148,"coupletIndex":86,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"به هر یک از سایر بندگان حواشی، خدمتی مُتِعَیِّن است که اگر در ادای برخی از آن تهاوُن و تکاسُل روا دارند در معرضِ خطاب آیند و در محلِّ عتاب، مگر بر این طایفهٔ درویشان که شکرِ نعمت بزرگان واجب است و ذکرِ جمیل و دعایِ خیر و اداءِ چنین خدمتی در غیبت اوُلی‌ٰتر است که در حضور، که آن به تصنّع نزدیک است و این از تکلّف دور.","languageId":null,"coupletSummary":"بر گردن هر یک از بندگان پیرامون بارگاه، وظیفهٔ خاصی هست که اگر در انجام برخی از آنها کوتاهی کنند، مورد بازخواست و سرزنش قرار می‌گیرند. اما در مورد این گروه درویشان چنین است که باید شکر نعمت بزرگواران را به جا بیاورند و ذکر خوب و دعاهای خیر بگویند و انجام این کار در غیبت آنها مهم‌تر است تا در حضورشان. چرا که ادای آن در حضور به مصنوعی بودن و دروغ نزدیک میشود و این از آنچه باید انجام بدهند فاصله میگیرد.\u00A0","originalText":null},{"id":3796689,"vOrder":149,"coupletIndex":87,"versePosition":0,"sectionIndex1":21,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"پشتِ دوتایِ فلک، راست شد از خرّمی","languageId":null,"coupletSummary":"آسمان‌ها که پشتی خمیده داشتند، از شادی به حالت راست درآمدند چرا که مادر روزگار فرزندی که تو باشی را به دنیا آورد.","originalText":null},{"id":3796713,"vOrder":150,"coupletIndex":87,"versePosition":1,"sectionIndex1":21,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"تا چو تو فرزند زاد، مادر ایّام را","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796661,"vOrder":151,"coupletIndex":88,"versePosition":0,"sectionIndex1":21,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"حکمتِ محض است اگر لطفِ جهان‌آفرین","languageId":null,"coupletSummary":"اگر لطف خداوند بنده‌ای را خاص کند، حکمت محض است و این برای مصلحت عوام مردم است.","originalText":null},{"id":3796663,"vOrder":152,"coupletIndex":88,"versePosition":1,"sectionIndex1":21,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"خاص کند بنده‌ای مصلحتِ عام را","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796659,"vOrder":153,"coupletIndex":89,"versePosition":0,"sectionIndex1":21,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"دولت جاوید یافت هر که نکونام زیست","languageId":null,"coupletSummary":"هرکس که زندگی‌اش پر از نیکی باشد و با نام نیکو زندگی کند، در نهایت به جاودانگی خواهد رسید، زیرا ذکر خیر او که به دنبالش میرود باعث زنده ماندن نامش در ذهن‌ها خواهد شد.","originalText":null},{"id":3796660,"vOrder":154,"coupletIndex":89,"versePosition":1,"sectionIndex1":21,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کز عقبش ذکر خیر، زنده کند نام را","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796657,"vOrder":155,"coupletIndex":90,"versePosition":0,"sectionIndex1":21,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وصف تو را گر کنند، ور نکنند اهل فضل","languageId":null,"coupletSummary":"چه اهل علم و دانش دربارهٔ تو صحبت کنند و چه نکنند، تو نیازی به آن نداری. مثل رخسارهٔ دلارامی که آنقدر زیباست که نیازی به آرایشگر و زیور ندارد.","originalText":null},{"id":3796658,"vOrder":156,"coupletIndex":90,"versePosition":1,"sectionIndex1":21,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"حاجت مَشّاطه نیست، رویِ دلارام را","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796656,"vOrder":157,"coupletIndex":91,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"تقصیر و تَقاعدی که در مواظبتِ خدمتِ بارگاهِ خداوندی میرود، بنا بر آن است که طایفه‌ای حکماءِ هندوستان در فضایل بُزَرْجُمِهر سخن می‌گفتند. به آخِر جز این عیبش ندانستند که در سخن گفتن بَطیْ است، یعنی درنگ بسیار میکند و مُستمِع را بسی منتظِر باید بودن تا تقریرِ سخنی کند.\u00A0بزرجمهر\u00A0بشنید و گفت: «اندیشه کردن که چه گویم، به از پشیمانی خوردن که چرا گفتم».","languageId":null,"coupletSummary":"کوتاهی و ضعفی که در ارائهٔ خدمت به حضرت پادشاه دارم به این دلیل است که تعدادی از حکمای هندوستان دربارهٔ فضایل بزرگمهر صحبت می‌کردند و در پایان تنها عیبی که برای او آوردند این بود که در سخن گفتن کند است و مخاطب باید مدت زیادی منتظر بماند تا او حرفی بزند. بزرگمهر این صحبت‌ها را شنید و گفت: فکر کردن در مورد آنکه چه می‌گویم بهتر است از اینکه پشیمان باشم که چرا گفتم.","originalText":null},{"id":3796654,"vOrder":158,"coupletIndex":92,"versePosition":0,"sectionIndex1":22,"sectionIndex2":24,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"سخندانِ پرورده پیرِ کهن","languageId":null,"coupletSummary":"آن کسی که به دانایی و تجربه رسیده است، ابتدا با تفکر و تعمق به موضوعی فکر میکند و سپس سخن میگوید.","originalText":null},{"id":3796655,"vOrder":159,"coupletIndex":92,"versePosition":1,"sectionIndex1":22,"sectionIndex2":24,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بیندیشد، آنگه بگوید سخن","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796652,"vOrder":160,"coupletIndex":93,"versePosition":0,"sectionIndex1":22,"sectionIndex2":25,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"مزن تا توانی به گفتار، دم","languageId":null,"coupletSummary":"تا جایی که میتوانی بیهوده چیزی نگو. حرف‌های مفید و سنجیده بزن و اگر لازم است برای سنجیدن حرفت و فکر کردن قبل از گفتن، کمی زمان بگذاری و دیرتر جواب بدهی، هیچ اشکالی ندارد.","originalText":null},{"id":3796653,"vOrder":161,"coupletIndex":93,"versePosition":1,"sectionIndex1":22,"sectionIndex2":25,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"نکو گوی، گر دیر گویی چه غم؟","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796650,"vOrder":162,"coupletIndex":94,"versePosition":0,"sectionIndex1":22,"sectionIndex2":26,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بیندیش، وآنگه بر آور نفس","languageId":null,"coupletSummary":"فکر کن و بعد نفست را بیرون بده و حرف بزن و قبل از آن که دیگران بگویند کافی‌ست، بس کن و حرف نزن، خودت حرف زدن را بس کن.","originalText":null},{"id":3796651,"vOrder":163,"coupletIndex":94,"versePosition":1,"sectionIndex1":22,"sectionIndex2":26,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"وز آن پیش بس کن، که گویند «بس»","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796648,"vOrder":164,"coupletIndex":95,"versePosition":0,"sectionIndex1":22,"sectionIndex2":27,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"به نطقْ آدمی بهتر است از دَواب","languageId":null,"coupletSummary":"انسان به واسطهٔ نطق (در یک معنی سخن گفتن و در یک معنی تفکر و اندیشه که به نسبت مضمون بیت معنی دوم درست‌تر است) از حیوانات بهتر است. ولی اگر به صواب، درست و به‌جا حرف نمی‌زنی، همان حیوانات از تو بهتر باشند.","originalText":null},{"id":3796649,"vOrder":165,"coupletIndex":95,"versePosition":1,"sectionIndex1":22,"sectionIndex2":27,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"دَواب از تو به، گر نگویی صواب","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796647,"vOrder":166,"coupletIndex":96,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"فکَیف در نظرِ اعیانِ حضرتِ خداوندی عَزَّ نصرُهْ، که مجمعِ اهلِ دل است و مرکزِ علمای متبحِّر؟ اگر در سیاقتِ سخن دلیری کنم، شوخی کرده باشم و بضاعتِ مُزجاة به حضرت عزیز آورده و شَبَه در جوهریان جُوْیٖ نیارد و چراغْ پیش آفتاب پرتوی ندارد و منارهٔ\u00A0بلند بر دامن کوه الوند پست نماید.","languageId":null,"coupletSummary":"در هر حال چگونه میتوان در حضور پادشاه بزرگ -پیروزی‌اش بزرگ و گرامی باد- که جایگاه تجمع اهل دل و مرکز علمای برجسته است، سخن گفت؟ اگر بخواهم با شجاعت صحبت کنم، حماقت کرده باشم و کمترین دستاوردی را به محضر عزیز (فروغی می‌نویسد: عزیز نام خوانسالار مصر است و این جمله اشاره به آیهٔ ۸۸ سورهٔ یوسف دارد که برادران یوسف به یوسف گفتند ای عزیز، ما و خانوادهٔ ما را سختی و قحطی رسیده و با مایه‌ای اندک پیش تو آمده‌ایم) برده باشم و مشخص است که گوهر بدلی در نزد جواهرفروشان ارزشی ندارد و چراغ در برابر عظمت و نور خورشید نوری ندارد و مناره‌ای بلند در دامنهٔ کوه الوند، پست و حقیر است.","originalText":null},{"id":3796645,"vOrder":167,"coupletIndex":97,"versePosition":0,"sectionIndex1":23,"sectionIndex2":25,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"هر که گردن به دعوی افرازد","languageId":null,"coupletSummary":"هر کسی که با دعوی و ادعاهای بزرگ خود را به چالش بکشد، در واقع خودش را به خطر می‌اندازد.","originalText":null},{"id":3796646,"vOrder":168,"coupletIndex":97,"versePosition":1,"sectionIndex1":23,"sectionIndex2":25,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"خویشتن را به گردن اندازد","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796643,"vOrder":169,"coupletIndex":98,"versePosition":0,"sectionIndex1":23,"sectionIndex2":26,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"سعدی افتاده‌ای‌ست آزاده","languageId":null,"coupletSummary":"سعدی متواضعی یا بر زمین افتاده‌ای آزاده است. کسی به جنگ بر زمین افتادگان نمی‌آید (ایهامی در افتادهٔ نخست هست و جناسی بین دو واژه).\u00A0","originalText":null},{"id":3796644,"vOrder":170,"coupletIndex":98,"versePosition":1,"sectionIndex1":23,"sectionIndex2":26,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کس نیاید به جنگ افتاده","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796641,"vOrder":171,"coupletIndex":99,"versePosition":0,"sectionIndex1":23,"sectionIndex2":27,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"اول اندیشه وآن‌گهی گفتار","languageId":null,"coupletSummary":"ابتدا باید اندیشید و سپس به حرف زدن برخاست. همان طور که اول پای‌بست و پیِ خانه ساخته میشود و سپس دیوار آن.","originalText":null},{"id":3796642,"vOrder":172,"coupletIndex":99,"versePosition":1,"sectionIndex1":23,"sectionIndex2":27,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"پای‌بست آمده‌ست و پس دیوار","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796662,"vOrder":173,"coupletIndex":100,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"نخل‌بندی دانم، ولی نه در بستان و شاهدی فروشم، ولیکن نه در کنعان.","languageId":null,"coupletSummary":"من میدانم که چگونه نخل‌بندی کنم اما نه در باغ که آنجا بهتر از من بلدند و بنده و غلام زیبارو می‌فروشم، اما نه در سرزمین کنعان که خودشان یوسف را دارند.","originalText":null},{"id":3796664,"vOrder":174,"coupletIndex":101,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"لقمان را گفتند: «حکمت از که آموختی»؟ گفت: «از نابینایان که تا جای نبینند، پای ننهند».","languageId":null,"coupletSummary":"از لقمان پرسیدند که از چه کسی حکمت آموخته‌ای؟ او پاسخ داد: از نابینایان، زیرا آنها تا زمانی که چیزی را نسنجند، پا بر زمین نمی‌گذارند.","originalText":null},{"id":3796687,"vOrder":175,"coupletIndex":102,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"قَدِّمِ الْخروجَ قبلَ الْوُلوج، مردیت بیازمای وآنگه زن کن.","languageId":null,"coupletSummary":"قبل از ورود، خروج را بسنج. ابتدا مردانگی‌ات را بسنج و سپس زن بگیر.","originalText":null},{"id":3796665,"vOrder":176,"coupletIndex":103,"versePosition":0,"sectionIndex1":24,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گر چه شاطر بود خروس به جنگ","languageId":null,"coupletSummary":"هرچند که خروس در کار جنگیدن ماهر و چابک است، ولی نباید در برابر بازِ رویین چنگ ادعایی کند.","originalText":null},{"id":3796686,"vOrder":177,"coupletIndex":103,"versePosition":1,"sectionIndex1":24,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"چه زند پیش باز رویین چنگ؟","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796684,"vOrder":178,"coupletIndex":104,"versePosition":0,"sectionIndex1":24,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"گربه شیر است در گرفتن موش","languageId":null,"coupletSummary":"گربه در شکار موش قوی و توانا است، اما در برابر پلنگ، مانند موش ضعیف به شمار میآید.","originalText":null},{"id":3796685,"vOrder":179,"coupletIndex":104,"versePosition":1,"sectionIndex1":24,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"لیک موش است در مصاف پلنگ","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796683,"vOrder":180,"coupletIndex":105,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"اما به اعتماد سِعت اخلاق بزرگان که چشم از عوایب زیردستان بپوشند و در افشای جرائم کهتران نکوشند، کلمه‌ای چند به طریق اختصار از نوادر و امثال و شعر و حکایات و سیر ملوک ماضی رحمهم اللّه در این کتاب درج کردیم و برخی از عمر گرانمایه بر او خرج، موجب تصنیف کتاب این بود و بِاللّهِ التَّوفیق.","languageId":null,"coupletSummary":"اما با تکیه بر بزرگواری و اخلاق نیک شخصیت‌های بزرگ که از نقص‌ها و خطاهای بندگان و زیردستان چشم می‌پوشند و در افشای اشتباهات خردمنسبان و افراد پست و حقیر تلاش نمیکنند، من چند کلمه به صورت مختصر از داستان‌ها، اشعار و حکایات و رفتارهای پادشاهان گذشته -که خداوند رحمتشان کند- در این کتاب آورده‌ام و بخشی از وقت و عمر گرانبهای خود را صرف نگارش این کتاب کرده‌ام، دلایل و ماجرای نوشتن این کتاب اینها بود و امیدواریم توفیق و یاری خداوند شامل حال ما شود که توفیق از سوی خداست.","originalText":null},{"id":3796681,"vOrder":181,"coupletIndex":106,"versePosition":0,"sectionIndex1":25,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"بمانَد سالها این نظم و ترتیب","languageId":null,"coupletSummary":"سالها این نظم و ترتیب برجا بماند، حتی اگر از ما هر ذرهٔ خاکی در جایی پخش باشد.","originalText":null},{"id":3796682,"vOrder":182,"coupletIndex":106,"versePosition":1,"sectionIndex1":25,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ز ما هر ذرّه خاک افتاده جایی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796679,"vOrder":183,"coupletIndex":107,"versePosition":0,"sectionIndex1":25,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"غرض نقشیست کز ما باز ماند","languageId":null,"coupletSummary":"هدف این است که رد و نقشی از ما به جا بماند، چون برای هستی و وجود خودم بقایی نمیبینم.","originalText":null},{"id":3796680,"vOrder":184,"coupletIndex":107,"versePosition":1,"sectionIndex1":25,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"که هستی را نمیبینم بقایی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796677,"vOrder":185,"coupletIndex":108,"versePosition":0,"sectionIndex1":25,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"مگر صاحب‌دلی روزی به رحمت","languageId":null,"coupletSummary":"تا که شاید روزی فردی صاحبدل از سر مهر، برای حال درویشان دعا کند.","originalText":null},{"id":3796678,"vOrder":186,"coupletIndex":108,"versePosition":1,"sectionIndex1":25,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"کند در کار درویشان دعایی","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796676,"vOrder":187,"coupletIndex":109,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"امعان نظر در ترتیب کتاب و تهذیب ابواب، ایجاز سخن مصلحت دید تا بر این روضهٔ غَنّا و حدیقهٔ غَلبا چون بهشت، هشت باب اتفاق افتاد از آن مختصر آمد تا به ملال نینجامد.","languageId":null,"coupletSummary":"با دقت در ساختار کتاب و پیراستن فصول، کوتاهی سخن حکم کرد که این باغ طرب‌انگیز و پردرخت، مانند بهشت از هشت باب (فصل) تشکیل شود و از هر کدام مختصر و کوتاه نوشته شد تا از خستگی و دلزدگی خواننده جلوگیری کند.","originalText":null},{"id":3796675,"vOrder":188,"coupletIndex":110,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باب اوّل: در سیرت پادشاهان","languageId":null,"coupletSummary":"فصل اول: دربارهٔ شخصیت و ویژگی‌های پادشاهان","originalText":null},{"id":3796674,"vOrder":189,"coupletIndex":111,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باب دوم: در اخلاق درویشان","languageId":null,"coupletSummary":"فصل دوم: درمورد اخلاق درویشان","originalText":null},{"id":3796673,"vOrder":190,"coupletIndex":112,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باب سوم: در فضیلت قناعت","languageId":null,"coupletSummary":"فصل سوم: دربارهٔ ارزش قناعت","originalText":null},{"id":3796672,"vOrder":191,"coupletIndex":113,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باب چهارم: در فواید خاموشی","languageId":null,"coupletSummary":"فصل چهارم: دربارهٔ مزایای سکوت و خاموشی","originalText":null},{"id":3796671,"vOrder":192,"coupletIndex":114,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باب پنجم: در عشق و جوانی","languageId":null,"coupletSummary":"فصل پنجم: درمورد موضوع عشق و جوانی","originalText":null},{"id":3796670,"vOrder":193,"coupletIndex":115,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باب ششم: در ضعف و پیری","languageId":null,"coupletSummary":"فصل ششم: در مورد ناتوانی و پیری","originalText":null},{"id":3796669,"vOrder":194,"coupletIndex":116,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باب هفتم: در تأثیر تربیت","languageId":null,"coupletSummary":"فصل هفتم: درمورد اثر تربیت","originalText":null},{"id":3796668,"vOrder":195,"coupletIndex":117,"versePosition":-1,"sectionIndex1":null,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"باب هشتم: در آداب صحبت","languageId":null,"coupletSummary":"فصل هشتم: درمورد راه و رسم گفتگو","originalText":null},{"id":3796666,"vOrder":196,"coupletIndex":118,"versePosition":0,"sectionIndex1":26,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"در این مدت که ما را وقت خوش بود","languageId":null,"coupletSummary":"در این مدت که ما از زندگی خوب و خوشی برخوردار بودیم، سال ششصد و پنجاه و ششم بعد از هجرت پیامبر بود (سال ۶۵۶ هجری قمری).","originalText":null},{"id":3796667,"vOrder":197,"coupletIndex":118,"versePosition":1,"sectionIndex1":26,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"ز هجرت ششصد و پنجاه و شش بود","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null},{"id":3796540,"vOrder":198,"coupletIndex":119,"versePosition":0,"sectionIndex1":26,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"مراد ما نصیحت بود و گفتیم","languageId":null,"coupletSummary":"ما هدفمان نصیحت بود و گفتیم که کار را به خدا سپرده‌ایم و رفتیم.","originalText":null},{"id":3796638,"vOrder":199,"coupletIndex":119,"versePosition":1,"sectionIndex1":26,"sectionIndex2":null,"sectionIndex3":null,"sectionIndex4":null,"text":"حوالت با خدا کردیم و رفتیم","languageId":null,"coupletSummary":null,"originalText":null}],"recitations":[{"id":27020,"poemId":41293,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » دیباچه","poemFullUrl":"/saadi/golestan/dibache","audioTitle":"دیباچه","audioArtist":"حجت الله عباسی","audioArtistUrl":"https://t.me/ShekarestaneParsi","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"ae4c55f9-8ddb-4b3d-afce-4af4cf811add","mp3FileCheckSum":"4a0b42d4a58d96990679f7a5e9109ced","mp3SizeInBytes":12668045,"publishDate":"2024-05-02T03:44:30.9940943","fileLastUpdated":"2024-05-02T03:44:14.3370334","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/ah/41293-hae-1591756914.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/ah/x/41293-hae-1591756914.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/27020","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":1,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":386,"poemId":41293,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » دیباچه","poemFullUrl":"/saadi/golestan/dibache","audioTitle":"دیباچهٔ گلستان سعدی","audioArtist":"حمیدرضا محمدی","audioArtistUrl":"https://telegram.me/hrmoh","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"2e628799-4e71-4908-a55b-d64f3ba0e5ad","mp3FileCheckSum":"30bbfb2d07fcc344c54d94eb723db7d6","mp3SizeInBytes":12347318,"publishDate":"2016-09-02T00:00:00","fileLastUpdated":"2021-08-15T12:13:27.9429731","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/a/41293-01.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/a/x/41293-01.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/386","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[{"id":289,"mistake":"خوانش آقای محمدی\r\nاین مدعیان در طلبش بی‌خبرانند – مدعیان در طلبش باید به صورت یکجا و یک ترکیب خوانده شود (مدعیان‌در‌طلبش)\r\nقسمت 29 صِیت سخنش که در بسیط زمین رفته – صِیت به فتح ص خوانده شده\r\nقسمت 81 اَلمؤیِّدُ مِنَ السَّماء – الْسَماء خوانده شده\r\nقسمت 81 ملوکِ العربِ و العجم ملوک العربل و العجم خوانده شده\r\nقسمت 92 به آخِر جز این عیبش ندانستند – آخر به فتح خ خوانده شده","numberOfLinesAffected":1,"coupletIndex":-1}],"audioOrder":2,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":2260,"poemId":41293,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » دیباچه","poemFullUrl":"/saadi/golestan/dibache","audioTitle":"دیباچه گلستان سعدی","audioArtist":"محمدرضا توده فلاح","audioArtistUrl":"","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"692ab6b9-94d7-43f6-8230-d715d60a93fb","mp3FileCheckSum":"0aef2991a91a4e73fd456a1640162181","mp3SizeInBytes":13447125,"publishDate":"2018-06-20T22:09:11","fileLastUpdated":"2018-06-20T22:09:11","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/a2/dibache.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/a2/x/dibache.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/2260","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[{"id":287,"mistake":"خوانش آقای فلاح\r\nبا سپاس از زحمتی که کشیده اند و کاری بس بزرگ انجام داده اند\r\nبخش 7 وظیفهٔ روزی به خطای مُنکَر، نَبُرد. – روزی خواران خوانده شده است هرچند در برخی نسخه ها آمده است اما صحیح نیست.\r\nقسمت 10 قدوم مَوسمِ ربیع – مَوسِم، مُوسم خوانده شده، اسم زمان بر وزن مَفعل صحیح است.\r\nبخش 13 صلی الله علیه و سلم – آله اضاف کرده اند\r\nبخش 26 این مدعیان در طلبش بی‌خبرانند – در خبرش خوانده شده اما نسخه ها، در طلبش آورده اند.\r\nبخش 28 مجلس تمام گشت و به آخِر رسید عمر – آخِر به صورت آخَر خوانده شده\r\nبخش 29 رَبِّ ارْضَ عَنهُ – ارضَ به سکون ض خوانده شده\r\nبخش 34 و لیکن مدّتی با گُل نشستم – ولیکِن به فتح کاف خوانده شده\r\nبخش 47 خَجِل آن کس که رفت و کار نساخت - خَجِل به کسر خ خوانده شده\r\nبخش 55 ای تهی‌دست، رفته در بازار – دست به کسر خوانده شده باید وقف شود. (تهی دست قید حالت است.)\r\nبخش 62 نقص رای اُولُوالأَلباب – نقص، نقض خوانده شده - اُولُو الأَلباب به صورت اُولِی الأَلباب خوانده شده\r\nبخش 64 که جوهر فروش است یا پیله ور – جوهر، گوهر خوانده شده (در نسخه ها جوهر آمده است)\r\nبخش 73 عِقد ثریا از تارکش آویخته – عِقد (گردنبند) به فتح عین خوانده شده\r\nبخش 75 آن پر از لالْهای رنگارنگ – لالْهای ، لاله های خوانده شده\r\nبخش 77 ضَیمَران به صورت ضَمیران خوانده شده (ضمیران هم صحیح است اما در نسخه ها ضیمران آمده است)\r\nبخش 77 کتاب گلستان توانم تصنیف کردن – بعد از گلستان «را» خوانده شده. در نسخه ها چنین نیست.\r\nبخش 80 مترسّلان را بلاغت بیفزاید – بیفزاید، افزاید خوانده شده \r\nبخش 85 مگر آن گه که مُتَحلِّي گردد – مُتَحلّیٰ خوانده شده، این باب اسم مفعول ندارد\r\nدر بخش 85 تمام مواردی که باید با رفع خوانده شوند به جر خوانده شده است.\r\nبخش 90 کز عقبش ذکر خیر زنده کند نام را – عَقَب به کسر قاف خوانده شده\r\nبخش 92 به آخِر جز این عیبش ندانستند – آخِر، آخَر خوانده شده\r\nبخش 97 شبه در جوهریان جوی نیارد – نیارد، نیارزد خوانده شده که با ندارد در جمله بعدی سجع ندارد.\r\nبخش 106 اما به اعتماد سعت اخلاق بزرگان – سعت، وسعت خوانده شده (البته هر دو از نظر معنا یکی هستند)","numberOfLinesAffected":1,"coupletIndex":-1}],"audioOrder":3,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":26285,"poemId":41293,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » دیباچه","poemFullUrl":"/saadi/golestan/dibache","audioTitle":"دیباچه","audioArtist":"فاطمه زندی","audioArtistUrl":"","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"0a9f47cf-7a7f-4014-96d7-aeef9f459c5b","mp3FileCheckSum":"2a617281c6b580687d40add8e4cd4d30","mp3SizeInBytes":82419329,"publishDate":"2024-03-09T00:21:55.8314657","fileLastUpdated":"2024-09-23T09:20:12.4019547","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/ag/41293-fz-1427656777.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/ag/x/41293-fz-1427656777.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/26285","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":4,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":34158,"poemId":41293,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » دیباچه","poemFullUrl":"/saadi/golestan/dibache","audioTitle":"دیباچه","audioArtist":"محسن دهقانیان","audioArtistUrl":"https://www.instagram.com/golestaneh_saadi/","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"f301ce01-4b20-4375-b6c7-48c1a2b6116c","mp3FileCheckSum":"49d74bd95fb638767f4bbf675db8633a","mp3SizeInBytes":24907616,"publishDate":"2025-10-19T19:45:32.8989629","fileLastUpdated":"2025-10-19T16:45:15.9046027","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/al/41293-md-109.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/al/x/41293-md-109.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/34158","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":5,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":10233,"poemId":41293,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » دیباچه","poemFullUrl":"/saadi/golestan/dibache","audioTitle":"دیباچه","audioArtist":"سارنگ صیرفیان","audioArtistUrl":"","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"70ad7a56-a330-45b3-848d-70429b667634","mp3FileCheckSum":"ed49063876aeeafb2eef29bef97dfbef","mp3SizeInBytes":23460511,"publishDate":"2021-06-22T19:10:23.1783894","fileLastUpdated":"2021-06-22T19:09:35.0654356","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/a2/41293-ss-25798736.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/a2/x/41293-ss-25798736.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/10233","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[{"id":288,"mistake":"خوانش آقای صیرفیان\r\nبا سپاس از زحمتی که کشیده اند و کاری بس بزرگ انجام داده اند\r\n\r\nما عَرَفناکَ حقَّ مَعرِفتِک. – حقَّ ، حقِّ خوانده شده (مجرور)\r\nاین مدعیان در طلبش بی‌خبرانند – مدعیان در طلبش باید به صورت یکجا و یک ترکیب خوانده شود (مدعیان‌در‌طلبش)\r\nقسمت 28 مجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر – آخِر را آخَر خوانده اند\r\nقسمت 29 رَبِّ ارْضَ عَنهُ – ارْضَ به کسر ض خوانده شده است.\r\nقسمت 29 کافّهٔ اَنام – کافّه تشدید حرف ف خوانده نشده\r\nقسمت 35 اللّهمَ مَتِّعِ المسلمینَ – مَتَّعَ خوانده شده\r\nقسمت 35 بما تُلِيَ في القرآنِ – القرآنِ به نصب آخر (القرآنَ) خوانده شده\r\nقسمت 37 دامَ سعدُه – دامِ خوانده شده\r\nقسمت 37 أَیَّدَهُ الْمَولیٰ – ضمیر ه خوانده نشده و یاء به کسر خواند شده ( أَیِّدَ الْمَولیٰ)\r\nقسمت 38 کذلکَ یَنْشَأُ لینةٌ هو عِرقُها – یَنْشَأُ لینةٌ، تَنْشَأُ لینةُ خوانده شده \r\nقسمت 56 وقت خرمنْش به فتح نون خوانده شده و وزن به هم ریخته\r\nقسمت 81 عَضُدُ الدَّولةِ الْقاهرة – عضد به فتح ض خوانده شده که معنای دیگری دارد.\r\nقسمت 81 و ضاعَفَ جَلالَهُما وَ جَعَلَ إِلیٰ کُلِّ خِیرٍ مَآلَهُما – ضاعَفَ ، ضاعَفْ – جَعَلَ، جَعَلْ– مَآلَهُما، مُآلَهُما خوانده شده اند\r\nقسمت 84 به نام سعدِ ابوبکرِ سعدِ بِنْ زنگیست - سعدِ بِنْ به صورت سعدِ ابِنِ خوانده شده و وزن دچار اشکال گردیده\r\nقسمت 85 مُتَحَلِّي به صورت مُتَحَلّیٰ خوانده شده (این باب، اسم مفعول ندارد)\r\nقسمت 85 حرکات آخر اکثرا ایراد دارد مخصوصا در ابتدای هر بخش\r\nقسمت 85 أَجَلَّ قَدرَهُ و شَرَحَ صَدرَهُ و ضاعَفَ أَجْرَهُ – أَجَلَّ، شَرَحَ، ضاعَفَ به صورت أَجَّلْ، شَرَحْ، ضاعَفْ خوانده شده\r\nقسمت 100 پای‌بست آمده‌ست و پس دیوار – آمده است خوانده شده و وزن دچار مشکل شده است\r\nقسمت 103 قَدِّمِ الْخروجَ قبلَ الْوُلوج، - قَدِّمَ خوانده شده","numberOfLinesAffected":1,"coupletIndex":-1}],"audioOrder":6,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false},{"id":37625,"poemId":41293,"poemFullTitle":"سعدی » گلستان » دیباچه","poemFullUrl":"/saadi/golestan/dibache","audioTitle":"دیباچه","audioArtist":"سهیل قاسمی","audioArtistUrl":"https://setiq.com","audioSrc":"","audioSrcUrl":"","legacyAudioGuid":"371bdf48-320c-4840-aace-ddcf90cdfd1c","mp3FileCheckSum":"0c570e93daff254632e589eefcf2fd51","mp3SizeInBytes":10354044,"publishDate":"2026-10-23T21:30:41.8093568","fileLastUpdated":"2026-10-23T21:30:21.487291","mp3Url":"https://i.ganjoor.net/an/41293-sg-546.mp3","xmlUrl":"https://i.ganjoor.net/an/x/41293-sg-546.xml","xmlText":"https://api.ganjoor.net/api/audio/xml/37625","plainText":"","htmlText":"","mistakes":[],"audioOrder":7,"recitationType":0,"inSyncWithText":true,"upVotedByUser":false}],"images":[{"id":"6cac3cee-aeb8-42b9-1e1b-08d8c52c3199","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/saadi-forooghi/thumb/0115.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/saadi-forooghi/p0115","altText":"کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 115","isTextOriginalSource":true},{"id":"8039782a-83b6-43a7-db44-08d73dc98dad","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/loc-m083-golestan/thumb/0007.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/loc-m083-golestan/p0007","altText":"گلستان سعدی به خط محمد محمود لاری به سال ۱۰۱۱ هجری قمری » تصویر 7","isTextOriginalSource":false},{"id":"5402e793-b1b7-42e2-dbb5-08d73dc98dad","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/loc-m082-saadi-koliyat/thumb/0048.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/loc-m082-saadi-koliyat/p0048","altText":"کلیات شیخ سعدی علیه الرحمه به خط محمد حسینی اصفهانی - گلستان مورخ ۱۲۵۹ هجری قمری » تصویر 48","isTextOriginalSource":false},{"id":"61e131d2-e876-49f9-c28e-08d74330e1f7","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/bg257f113/thumb/0026.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/bg257f113/p0026","altText":"آلبومی از مینیاتورها و نمونه‌های خوشنویسی » تصویر 26","isTextOriginalSource":false},{"id":"2619073a-5887-4f0d-b5a0-08d746841b2a","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-harvard/thumb/0006.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-harvard/p0006","altText":"گلستان سعدی خوشنویسی شده و مذهب مورخ بیستم شوال ۱۱۳۵ هجری قمری » تصویر 6","isTextOriginalSource":false},{"id":"24d10156-dee7-4284-d977-08d74cccce68","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-hathitrust/thumb/0008.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-boostan-hathitrust/p0008","altText":"گلستان به همراه بوستان در حاشیه » تصویر 8","isTextOriginalSource":false},{"id":"49eae3dd-0d07-4a8d-f5d9-08d74d80c0c6","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan2-hathitrust/thumb/0008.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan2-hathitrust/p0008","altText":"گلستان سعدی در مالکیت اسبق سلطان عبدالحمید دوم عثمانی » تصویر 8","isTextOriginalSource":false},{"id":"34465928-1236-4889-6614-08d74e50cb5e","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/kolliyat-e-sheykh-hathitrust/thumb/0050.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/kolliyat-e-sheykh-hathitrust/p0050","altText":"نسخهٔ کلیات شیخ سعدی مورخ ۱۲۰۹ هجری قمری » تصویر 50","isTextOriginalSource":false},{"id":"27e80af2-2211-4417-4a58-08d750b5fdcd","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006835989-hathitrust/thumb/0030.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan1185-hathitrust/p0030","altText":"نسخهٔ گلستان سعدی به سال ۱۱۸۵ هجری قمری » تصویر 30","isTextOriginalSource":false},{"id":"05c599c3-6ae9-4f02-4a73-08d750b5fdcd","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006813667-hathitrust/thumb/0004.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan1271-hathitrust/p0004","altText":"گلستان سعدی به خط خوانا و زیبای میرزا محمدحسین شیرازی سال ۱۲۷۱ هجری قمری » تصویر 4","isTextOriginalSource":false},{"id":"ad20dd93-5502-4311-4a89-08d750b5fdcd","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006813664-hathitrust/thumb/0006.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-shervani/p0006","altText":"گلستان به خط توسط عبداللطیف شروانى سال ۹۷۱ هجری قمری » تصویر 6","isTextOriginalSource":false},{"id":"3ea3a620-b3d7-453f-0f91-08d758581d54","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-cambridge/thumb/0012.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-cambridge/p0012","altText":"گلستان سعدی به خط محمدحسین کشمیری و نقاشی مانوهار داس نسخهٔ کتابخانهٔ دیجیتال دانشگاه کمبریج » تصویر 12","isTextOriginalSource":false},{"id":"f5b274fd-ef1d-4057-127d-08d76071201f","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/kolliyat-e-saadi-bl/thumb/0076.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/kolliyat-e-saadi-bl/p0076","altText":"کلیات سعدی نسخهٔ ۱۰۳۴ هجری قمری » تصویر 76","isTextOriginalSource":false},{"id":"4a16802a-8986-492b-08e6-08d76c4cad3e","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/006813673-hathitrust/thumb/0006.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-19th-hathitrust/p0006","altText":"گلستان به خط شکستهٔ خوانا و زیبا تحریر شده در دارالخلافهٔ طهران » تصویر 6","isTextOriginalSource":false},{"id":"758ad9b0-1875-4630-c577-08d7726acf2e","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-bl/thumb/0010.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-bl/p0010","altText":"گلستان سعدی به خط کاتب سلطانی میر علی حسینی به سال ۹۷۵ هجری قمری در بخارا » تصویر 10","isTextOriginalSource":false},{"id":"b8891a70-8481-4c8e-92e4-08d7d0890dbb","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/loc-m079-golestan/thumb/0015.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/loc-m079-golestan/p0015","altText":"گزیدهٔ ناقصی از گلستان با تذهیبها و نقاشیهای متعدد » تصویر 15","isTextOriginalSource":false},{"id":"69e85eda-d897-4628-922b-08d7d4c86ccc","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/sackler-gulistan-folio/thumb/0001.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/sackler-gulistan-folio/p0001","altText":"برگهایی از نسخه‌های گلستان موزهٔ اسمیتسونیان » تصویر 1","isTextOriginalSource":false},{"id":"c42e8833-9a77-4ef6-922c-08d7d4c86ccc","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/sackler-gulistan-folio/thumb/0002.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/sackler-gulistan-folio/p0002","altText":"برگهایی از نسخه‌های گلستان موزهٔ اسمیتسونیان » تصویر 2","isTextOriginalSource":false},{"id":"79d393de-fc8e-4c7e-922d-08d7d4c86ccc","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/sackler-gulistan-folio/thumb/0004.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/sackler-gulistan-folio/p0004","altText":"برگهایی از نسخه‌های گلستان موزهٔ اسمیتسونیان » تصویر 4","isTextOriginalSource":false},{"id":"e3ab201e-fa3e-48b4-922f-08d7d4c86ccc","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/sackler-gulistan-folio/thumb/0006.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/sackler-gulistan-folio/p0006","altText":"برگهایی از نسخه‌های گلستان موزهٔ اسمیتسونیان » تصویر 6","isTextOriginalSource":false},{"id":"c9d2d616-c32f-480a-1e7f-08d7e683cf41","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-boostan-walters/thumb/0011.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-boostan-walters/p0011","altText":"گلستان با بوستان در حاشیه به خط محمدرضا تبریزی سنهٔ ۹۸۰ هجری قمری » تصویر 11","isTextOriginalSource":false},{"id":"034b6819-2b22-4ff2-82f2-08d7e83b1565","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/saadi-w618/thumb/0012.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/saadi-w618/p0012","altText":"کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده توسط عبدالله بن شیخ مرشد الکاتب در قرن دهم هجری » تصویر 12","isTextOriginalSource":false},{"id":"a06caf6a-e2d7-43a3-b664-08d7f7e47c0b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-baysonghori/thumb/0010.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-baysonghori/p0010","altText":"گلستان بایسنقری موزهٔ چستر بیتی کتابت به سال ۸۳۰ هجری قمری در هرات » تصویر 10","isTextOriginalSource":false},{"id":"1fdab546-76fc-4626-ad77-08d7fb45ac2b","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/saadi-w617/thumb/0068.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/saadi-w617/p0068","altText":"کلیات سعدی مصور و مذهب نسخه‌برداری شده در ۹۳۴ هجری قمری شیراز » تصویر 68","isTextOriginalSource":false},{"id":"ae15b076-56c5-40bf-fa7a-08da6bab77b3","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/sharhegolestan/thumb/0112.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/sharhegolestan/p0112","altText":"شرح گلستان دکتر محمد خزائلی » تصویر 112","isTextOriginalSource":false},{"id":"10b71ec5-cb78-4419-c378-08db94b02c07","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/golestan-yaghoot/thumb/0017.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/golestan-yaghoot/p0017","altText":"گلستان سعدی منسوب به یاقوت مستعصمی » تصویر 17","isTextOriginalSource":false},{"id":"d613672d-c473-485d-f8ce-08dd5cd77006","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":0,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/shahname-tahmasb/thumb/0009.jpg","targetPageUrl":"https://museum.ganjoor.net/items/shahname-tahmasb/p0009","altText":"شاهنامهٔ طهماسبی متعلق به سدهٔ دهم هجری دورهٔ صفوی » تصویر 9","isTextOriginalSource":false},{"id":"fc1103bc-5ac4-4adb-76f1-08d7e2253407","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":1,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/Pinterest/thumb/c0093b2a-021a-4587-3232-08d7e2a0f68f.jpg","targetPageUrl":"https://www.pinterest.com/pin/367817494564076909/","altText":"حرره شیدا - خط عبدالرشید دیلمیهر دم از عمر می رود نفسیچون نگه میکنم نمانده بسیای که پنجاه رفت و در خوابیمگر این پنج روز دریابی","isTextOriginalSource":false},{"id":"f7d6186a-3a22-450a-76f6-08d7e2253407","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":1,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/Pinterest/thumb/257dce41-3ee0-4e91-323e-08d7e2a0f68f.jpg","targetPageUrl":"https://www.pinterest.com/pin/549579960777791847/","altText":"الفقیر المذنب علی الکاتب - منّت خدای را عز و جل که طاعتش موجب قربتست و به شکر اندرش مزید نعمت هر نفسی که فرو می رود ممدّ حیاتست و چون بر می آید مفرّح ذات پس در هر نفسی دو نعمت موجودست و بر هر نعمتی شکری واجب","isTextOriginalSource":false},{"id":"9aa46e56-3804-4adc-a582-08d7e4faf1b5","imageOrder":0,"poemRelatedImageType":1,"thumbnailImageUrl":"https://i.ganjoor.net/images/Pinterest/thumb/d59e9468-b468-4535-95ee-556f412324dc.jpg","targetPageUrl":"https://viewer.cbl.ie/viewer/object/Per_119_3/2/LOG_0000/","altText":"The poet with his friends in the orchard at night, from Prince Baysunghur's Rose Garden (Gulistan) by Sa`di","isTextOriginalSource":false}],"songs":[{"id":1425,"poemId":41293,"trackType":0,"artistName":"احسان چریکی","artistUrl":"https://beeptunes.com/artist/19020212","albumName":"گلستان سعدی - لوح اول (باب اول تا باب چهارم)","albumUrl":"https://beeptunes.com/album/270059914","trackName":"دیباچه ۱","trackUrl":"https://beeptunes.com/track/270060417","description":"","brokenLink":false,"golhaTrackId":0,"approved":true,"rejected":false,"rejectionCause":null,"suggestedById":null,"suggestedByNickName":null},{"id":1375,"poemId":41293,"trackType":0,"artistName":"احسان چریکی","artistUrl":"https://beeptunes.com/artist/19020212","albumName":"گلستان سعدی - لوح اول (باب اول تا باب چهارم)","albumUrl":"https://beeptunes.com/album/270059914","trackName":"دیباچه ۲","trackUrl":"https://beeptunes.com/track/270060420","description":"","brokenLink":false,"golhaTrackId":0,"approved":true,"rejected":false,"rejectionCause":null,"suggestedById":null,"suggestedByNickName":null},{"id":10278,"poemId":41293,"trackType":3,"artistName":"حسام‌الدین سراج","artistUrl":"https://open.spotify.com/artist/4sc8adxJJ0miuPVp1iM4Sd","albumName":"بی‌نشان","albumUrl":"https://open.spotify.com/album/2DX6fCWA5lB3v08eYYWh7d","trackName":"نگار - بیت «گر کسی وصف او ز من پرسد ...» به صورت آواز در میانهٔ آهنگ خوانده شده است","trackUrl":"https://open.spotify.com/track/2CG4YVQBg5mjkC0VaRJdMC","description":"به صورت آواز در بین آهنگ خوانده شده","brokenLink":false,"golhaTrackId":0,"approved":true,"rejected":false,"rejectionCause":null,"suggestedById":null,"suggestedByNickName":null},{"id":10279,"poemId":41293,"trackType":0,"artistName":"حسام الدین سراج","artistUrl":"https://beeptunes.com/artist/3402455","albumName":"بی نشان","albumUrl":"https://beeptunes.com/album/475181939","trackName":"تصنیف نگار - بیت «گر کسی وصف او ز من پرسد ... » به شکل آواز در میانهٔ آهنگ خوانده شده است.","trackUrl":"https://beeptunes.com/track/475182536","description":"به صورت آواز در بین آهنگ خوانده شده","brokenLink":false,"golhaTrackId":0,"approved":true,"rejected":false,"rejectionCause":null,"suggestedById":null,"suggestedByNickName":null}],"comments":[{"id":30092,"authorName":"عاکف","authorUrl":"","commentDate":"2010-09-14T00:56:49","htmlComment":"هرکه مرزوع خود به خورد وبه خوید درست است ،خوید با واو غیر ملفوظ(خید) گندم وجویی را گویندکه سبز شده باشد لیکن خوشه ان هنوز نرسیده باشد ........... ایضا؛گندم وجو خوشه نبسته به نقل از لغتنامه دهخدا انتشارات دانشگاه تهران صفحه8921در ضمن همین بیت نیز یکی از شاهد مثالهادر لعتنامه است و معنای بیت فوق چنین است که کسی که محصول مزرعه خود را پیشاپیش فروخته ویا انرا قبل از سنبله بستن غدای احشام نموده است موقع برداشت محصول گدایی(خوشه چینی) باید بکند - خرید در متن به نظر اشتباه چاپی است
---
پاسخ: با تشکر، به صورت «بخورد به خوید» تصحیح شد.
با سلام واحترام برهمه خوانندگان محترم واحترام زیاد برای عاکف عزیز: به نظر من معنای بیت فوق را بدین مضمون بنویسیم مقبول تر خواهد بود.
\r\nکسی که محصول مرزعه خود را پیشاپیش در زمانی که سبز است ونرسیده است(گندم سبز را بصورت سبزک تفت می دهند ومی خورند که بسیار خوشمزه است)مصرف بکند ،در فصل درو که گندمها رسیدند چونکه چیزی برای مصرف نخواهد داشت باید خوشه چین دیگران باشد(خوشه چینی: وقتی که صاحب مزرعه گندم خود را درو می کند ومی رود خوشه های زیادی روی زمین می افتند وصاحبان مزرعه عمداً جمع آوری نمی کنند تا نصیب فقرا وکسانی که زمین ندارند بشود) یهنی صاحب مزرعه همردیف تهدیدستان می شود
","publishStatus":"","inReplyToId":30092,"userId":"c5891ab7-049e-48e8-4c16-08d957209196","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":29010,"authorName":"صدیق ریگی","authorUrl":"","commentDate":"2011-01-20T10:45:43","htmlComment":"سلام.
1. در پاراگراف «کسی از متعلقان منش..» نوشته شده «ارت یمینسهل و خلاف راه صوابست» یک فاصله جا افتاده که درستش«ارت یمین سهل و خلاف راه صوابست»
2. در بیت «اول اردی بهشت ماه جلالی» میان «اردیبهشت» یک فاصله اضافی زده شده است.
موفق باشید.
---
پاسخ: با تشکر، مطابق فرموده تصحیح شد.
با سلام
در پاراگراف:
کسی از متعلقان منش بر حسب ... دم بر نیارم قدم بر ندارم مگر آنگه که سخن گفته شود به عادت مألوف و طریق معروف که آزردن دوستان جهلست وکفّارت
1- دم بر نیارم و قدم برندارم (\"و\" نوشته نشده)
2- و کفّارت (بعد از \"و\" یک فاصله لازم است)
در پارگراف:
بامدادان که خاطر باز آمدن ... برای نزهتناظران و فسحت ... بطیش خریف مبدل نکند
1- نزهت ناظران
2- به طیش خریف
در بیت هرکه گردن به دعوی افرازد مصراع دوم به صورت دشمن ازهرطرف براوتازد نیز آمده است .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":22944,"authorName":"محمدرضا","authorUrl":"http://mreza.ir","commentDate":"2012-04-22T11:50:09","htmlComment":"آن پُر از لالها رنگارنگ / وین پر از میوه های گوناگون
حرف \"ی\" بعد از کلمه ی لالها نوشته نشده
در متن نوشته شده :
طایفه ای از حکماء هندوستان در فضایل \"بزرجمهر\" سخن می گفتند
طبق نامهای فارسی مذکور در شاهنامه ی فردوسی ، نام بوزرجمهر صحیح میباشد :
چو \"بوزرجمهر\" آن سپه را براند / همه انجمن در شگفتی بماند
محمد رضای عزیز به نظر من بزرجمهر صحیح تره. در شاهنامه احتمالا به خاطر وزن شعر به صورت بوزرجمهر نوشته شده
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":21390,"authorName":"محمدرضا","authorUrl":"http://mreza.ir","commentDate":"2012-06-20T10:58:12","htmlComment":"در متن آمده است :
...گفتم برای نزهتناظران و فسحت حاضران...
\"نزهت نظران\" روی هم نوشته شده و مقداری سخت خوانده میشه
با تشکر
هر بیدقی که براندی به دفع آن بکوشیدمی و هر شاهی که بخواندی به فرزین بپوشیدمی تا نقد کیسه یهمت در باخت وتیر جعبه ی حجت همه بینداخت
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":20958,"authorName":"متین","authorUrl":"","commentDate":"2012-07-06T07:40:27","htmlComment":"آن پر از لاله های رنگارنگ
نوشته شده آن پر از لالهای رنگارنگ
ﺳﻼﻡ
ﺩﺭ ﭘﺎﺭﺍﮔﺮﺍﻑ ﭼﻬﺎﺭﻡ \"ﻋﺼﺎﺭﻩ ﻧﺎﻟﯽ\" ﺩﺭ ﮐﺘﺐ ﺩﺭﺳﯽ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ \"ﻋﺼﺎﺭﻩ ﺗﺎﮐﯽ\" ﺩﺭﺝ شﺩﻩ ک ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﻧﻴﺴﺘﻢ ﮐﺪﻭﻡ ﺩﺭﺳﺘﻪ
ﺩﺭ ﻳﮑﯽ ﺍﺯ ﺍﺑﻴﺎﺕ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻣﺼﺮﻉ ﺩﻭﻡ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ :
ﻗﺴﻴﻢ ﺟﺴﻴﻢ ﺑﺴﻴﻢ ﻭﺳﻴﻢ
ﮐﻪ ﻧﺴﻴﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﺑﺴﻴﻢ ﻧﻮﺷﺘه ﺑﺸﻪ
ﺑﺎ ﺳﭙﺎﺱ
املاء صحیح کلمه اردی بهشت به همان صورت جدا است.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":23889,"authorName":"سجّاد","authorUrl":"http://zulfiqar.persianblog.ir/","commentDate":"2013-02-10T21:51:14","htmlComment":"در بیت پنجم با این بیت شعر پروین اعتصامی که میگوید:
ما که دشمن را چنین می‌پروریم دوستان را از نظر چون می‌بریم؟
ارتباط معنایی وجود دارد
یاد کتاب فارسی اول دبیرستانم افتادم...............دمتون گرم ........... خسته نباشید
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":40509,"authorName":"امین کیخا","authorUrl":"","commentDate":"2013-07-17T11:37:29","htmlComment":"اگر من مسئول و کاربدست بودم فرمان می دادم که گلستان را کتاب اخلاق بکنند و بیاموزانند ! به همه نونهالان !
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"daf486d1-009f-4cd4-6a24-08d9c24d89b3","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":40511,"authorName":"امین کیخا","authorUrl":"","commentDate":"2013-07-17T11:46:53","htmlComment":"البته آرام و بی پس گردنی!
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"daf486d1-009f-4cd4-6a24-08d9c24d89b3","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":40512,"authorName":"امین کیخا","authorUrl":"","commentDate":"2013-07-17T11:51:19","htmlComment":"اموزش اخلاقی چنانچه برای شما انجام شده با مهربانی و بردباری است . ولی فرزندان ما شوربختانه سهراب را نمی شناسند ! سوپرمن را می پرستند! مرد عنکبوتی آری ولی بیژن نه ! خون به دلم !
ولی از همه بیشتر فرهنگستان زبان فارسی ازارم می دهد ! از بیکارگی و کند اندیشی !
حمید رضای بزرگوار درود به شما
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"daf486d1-009f-4cd4-6a24-08d9c24d89b3","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":39164,"authorName":"ساسان کمالی","authorUrl":"","commentDate":"2013-10-20T21:48:41","htmlComment":"بین 55 و 56
نزهت ناظران درست است
بجای نزهتناظران !!
بیت 52
لآلی ؟؟
آیا منظور لعلی است؟
لالی
\r\nجمع لولو مروارید ها
\r\nمنظور قطره شبنمی است که مانند مروارید روی گل است
","publishStatus":"","inReplyToId":39165,"userId":"593dbafd-af80-4a1d-809b-08dc34e100f5","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":39169,"authorName":"سعید","authorUrl":"","commentDate":"2013-10-21T06:34:39","htmlComment":"من هم فکر میکنم بیت 52 یعنی بر روی گل سرخ شبنم ایجاد شدهدمانند خوبرویی که از عصبانیت صورتش عرق کرده است اما نغز اینکه لاله از کلمه لال یا همان لعل از زبان سانسکریت گرفته شده است که به معنی قرمز میباشد و به همین مناسبت گل لاله را لاله نامیده اند البته نام علمی آن tolip یا tolipeهم از واژه تولبند است به معنی پیشانی بند یا عمامه که به خاطر شباهتهایش با عمامه این نام را گرفته که از فارسی به ترکی رفته و بعد هم اروپا .با یادی از دوست خوبم امین کیخا که امیدوارم نوشته های مرا دلیلی بر بی غیرتی ام ندانند چرا که فکر میکنم بایدعلیرغم دلشکستگی ایتاد و بود و نوشت و ترک میدان نکرد و آگاهاند ولو اینکه یک نفر یاد بیرد و بفهمد و تو را بپذیرو و سپاس دارد ..
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[{"id":116908,"authorName":"مهدی اسدی","authorUrl":null,"commentDate":"2024-02-24T22:00:03.6104985","htmlComment":"لالی جمع لولو است
","publishStatus":"","inReplyToId":39169,"userId":"593dbafd-af80-4a1d-809b-08dc34e100f5","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":39171,"authorName":"سعید","authorUrl":"","commentDate":"2013-10-21T06:40:31","htmlComment":"با پوزش ایستاد به اشتباه ایتاد نوشته شده و بگیرد بیرد و بپیذیرد بپذیرو!
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":39174,"authorName":"سعید","authorUrl":"","commentDate":"2013-10-21T15:40:43","htmlComment":"سمس الحق جان شما کاملا درست میفرمایید اما امروز صبح از شدت مسرت و به قول دوستان خرمی بازگشت شما به گنجور اصلا نمیدانستم چه مینویسم و البته اشتباهات تایپی متعدد هم گواه بر این امر است .از اینکه دیر پاسخ دادم پوزش می خواهم چون در محیط کارم دسترسی به اینترنت ندارم .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":39175,"authorName":"سعید","authorUrl":"","commentDate":"2013-10-21T15:51:21","htmlComment":"شمس االحق جان!
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":32389,"authorName":"علیرضا پیشگو","authorUrl":"http://www.ap73_pishgoo.rozblog.com","commentDate":"2014-04-10T15:34:23","htmlComment":"با سلام.قسمتی از دیباچه ی سعدی به خط استاد مجتبی ملک زاده رو براتون آپلود کردم لذت ببریدhttp://up6.ir/3Ysw
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":35403,"authorName":"Hossein Mansouripour","authorUrl":"","commentDate":"2014-06-01T12:15:58","htmlComment":"دوستان خوب گنجوری،درود برشما:وبسایت بسیار ارزشمند گنجورکه میتواند فرهنگستان کامل ادب فارسی وعرصه ی شناخت افتخارات ادبی ما شود خیلی محترمتر ازآنست که میدان مبارزه ی سلیقه های شخصی وغالبا بی نتیجه ی ما شیفتگان ادب سرزمین ایران گردد.بهتراست که با استفاده از این سایت گرانبها بر معلومات ادبی خود ودیگران بیفزائیم وازشاعران ونویسندگان محترم میهن گرامیمان،آنچه را که می پسندیم فراگیریم واجازه دهیم تا دیگران آنچه را که میپسندند فرا گیرند.مثلا بنده غزل آبدار وزیبا ی استاد شهریاربا مطلع\"تا کی در انتظار گذاری بزاریم + باز آی بعد از آنهمه چشم انتظاریم\" را با آن مضامین عالی ودلنشین میپسندم وتمام غزل را همسنگ غزلهای ارزنده ی حافظ _ شاعر آسمانی ایران _میدانم
در ایامی که هنوز درس میخواندم،استاد ادبیات من که خود ازشاعران معاصر وبسیار معروف بود باشعر نو مخالف بود.یک روز قطعه شعر نو\"سلام به انشتین\" از استاد شهریار را به حضرت استاد ارائه کردم،پرسیدم نظرتان در مورد این شعر چیست؟فرموداینکه شعرنیست!گفتم این شعرنو از استاد شهریار است،فرمود من به شخص کار ندارم اینکه توبعنوان شعر ارائه میکنی از هرکه باشد،مزخرف است.
برگ عیشی به گور خویش فرست
کس نیارد زپس، زپیش فرست.
گلستان، تصحیح غلام حسین یوسفی
من توی کتاب دیدم درشتش این بود
ای کریمی که از خزانه غیب گیر و ترس و وظیفه خور داری
در پاراگراف سوم دیباچه
باران رحمت بی حسابش ....
مصرع آخر را همه جا اینگونه دیده بودم که بنظر درست تر و معنا دار تر هم میرسد:
دوستان را کجا کنی محروم
تو که با دشمن این نظر داری
مهدی قوام\"پخش شد.این برنامه برای من که چهل وچند سال پیش،یک ماه رمضان درمسجدجامع دربازارتهران، ازمجلس وعظ آن روحانی بزرگواربرخورداربوده ام - واصولا یک مقاله ی بنده ملهم ازخاطراتی است که ازشرکت درآن جلسات دارم - بسیار جالب وخاطره انگیز بود.لطفا مقاله ی پنجم بنداستاد گرامی جناب امین کیخا،سلام.دیروز19/5/94 ازتلویزیون:مستند\"مرحوم حجت الاسلام آقا سید ه زیرعنوان\"اعتقاد وشناخت\"را در حاشیه ی دیباچه ی گلستان سعدی بخوانید. درآن حاشیه مقالات دیگری ازمجموعه ی\"چهارده مقاله ی بنده نیز هست.بااحترام :منصوری پور
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":1167,"authorName":"علیرضا صباغ","authorUrl":"","commentDate":"2015-09-16T09:20:21","htmlComment":"نکته جالب در کلام سعدی وجود دو عشق در سعدیست
مثلا در همین دیباچه ی زیبا میفرماید:
ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز
کان سوخته را جان شد و آواز نیامد
این مدعیان در طلبش بی خبرانند
کانرا که خبر شد خبری باز نیامد
اما میدانیم سعدی در باب عشق فقط این نظری که مربوط به دوران گذشتگان میشود را ندارد و در مورد عشق بسیار زمینی تر هم زبان میگوید.مخصوصا در گلستان که نام باب را عشق و جوانی میخوانیم
وبی دلیل نیست که ملک الشعرا میفرماید:
عشق سعدی نه حدیثی است که پنهان ماند
داستانی است که بر هر سر بازاری هست
با سلام و احترام
\r\nدوست عزیز آقای صباغ ، ظاهراً شعری که از ملک الشعرا نقل فرمودید متعلق به خود حضرت استاد ، شیخ اجل میباشد که در پایان یکی از غزل هایشان سروده اند.
\r\nعشق سعدی نه حدیثیست که پنهان ماند
\r\nداستانیست که بر هر سر بازاری هست
","publishStatus":"","inReplyToId":1167,"userId":"5d8fd6b2-dc87-4b74-9fdf-08dba940cbfa","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":667,"authorName":"deargoli deargoli@gmail.com","authorUrl":"","commentDate":"2015-09-22T10:40:51","htmlComment":"ظاهرا جناب آقای مهدی سهیلی در مضرت تریاک به زبان طنز گفته است:
منت تریاک را من و قل که کشیدنش آفت غیرت است و به دود اندرش زوال همت.هر کششی که فرو میرود مضر حیات است و چون بر می آید مخرب ذات «اعملوا ال وافور چرتا و قلیل من عبادی الغیور!»
از چشم و دهان که برآید
کز عهده چرتش بدر آید
بنده وافور همان بهتر است
روی به تسلیم و رضا آورد
ور نه اگر شد قدغن کشت آن
روی خماری به کجا آورد
آفات غیرت لاکتابش همه را رسیده و دود نشئه بی حسابش همه جا کشیده.خشتک شلوار نشئگان به خمار فاحش بدرد و سوخته شیره کشان را به بهای نازل بخرد.
ای خماری که پای منقل و فور
لذت و عالم دگر داری
کی ز هجدده نخود شوی نشئه
تو که با لوله ها نظر داری
فراش دود کشان را گفته که فرش تریاکی رنگ بگستراند و حامی منقلیون را فرموده تا ذغال سینه کفتری در زیر خاکستر بپروراند.چوبش را به خلعت وافوری قبای نقره گون در بر کرده و حقه ها را به قدوم موسم دود سوراخ تنگ بر وسط نهاده.هستی بششر به قدرت او دود خالص شده و درختان جنگل با کشیدنش خاکستر منقل گشته.
منقل و وافور و ذغال در کارند
تا تو پولی به کف آری به هوا دود کنی
همه ازبهر تو سرگشنه و فرمانبردار
شرط غیرت نبود چاره آن زور کنی
در خبر است از سرور منقلیون و مفخر خماریون و مظهر نا خوشان و صفوت تنه لشان و تتمه دودکشان
آسید مم وافور منقل الله علیه
غیورُ خمارُ ضعیفُ نحیف
لعینُ لئیمُ خبیثُ کثیف
چه غم وافور و منقل را که دارد چون تو پشتیبان
ز غیرت کی خبر آنرا که باشد دود کشتی بان
نبود خبر ز غیرته برود تمام ثروته رود آبی از لب و لوچته بشود اسیر کسالته
که یکی از نشئه گان خشخاش کار خاکستر شعار،دست انابت به امید علاج غیرت ،به درگاه تریاک جل منقله بردارد تریلک در وی اثر نکند،بازش بکشد ، باز کیف ندهد ،بازش به تضرع و خماری بکشد ،تریاک علاج الغیوریون میفرماید:
«یا مناقلتی قد مایلت بعبدی و لیس له غیرتی قفد نشئت له»
یعنی ای منقلهای من ،به تحقیق مایل شدم به بنده ام چون غیرت ندارد بو او نشئه دادم.
کرم بین و الطاف منقل پرست
دهد در ره فور هر چی که هست
عاشقان خاکستر منقلش به تقصیر نشئت معترف که \"ما نشاناک حق نشاتک \" و دود کشان تنبلش به بی رگی منسوب که \"ما غیرتاکحق غیرتک\"
گر کسی وصف تو ز من پرسد
من ندانم بگویمت چه کسی
فویان کشتگان وافورند
بر نیاید ز فوریان نفسی
ای فوری لش عشق ز پروانه بیاموز
کان سوخته فارغ ز غم و رنج خمارست
این فوریان تن لش بی شرفانند
کان را که شرف هست به تریاک چه کارست
ای برتر از عیال و جمال و کمال وفهم
نیکوتری ز هر چه پریوش که دیده ایم
تریاک شد تمام و به آخر رسید عمر
ما همچنان خمار صفت واکشیده ایم
مهدی سهیلی
کاش تو متن نقطه و ویرگول هم به کار می بردین.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":16005,"authorName":"دختر ایرانی","authorUrl":"","commentDate":"2016-02-01T12:33:10","htmlComment":"سلام خدمت استادان و همچنین علاقمندان سعدی. من می خواستم بدونم برای پیدا کردن معنی درست و کامل گلستان و بوستان سعدی به چه کتاب مرجعی رجوع کنم؟ آیا همچنین مرجعی وجود داره؟
من نصف بیشتر ابیات را نمی فهمم و نیاز به راهنمایی شما دوستان دارم.
با سپاس فراوان.
سرکار خانم سمانه ، م
سلام
قبلاً نوشته های شما را خوانده بودم و اغلب راهنمای خوبی بود ، ولی امروز با این نشانی ها که دادید از صبح تا حالا به جستجو بودم و تمام مجهولات دیباچه ی سعدی که مدتها برایم مسأله بود ، معلومم شد
19 ساله هستم و چند ماه است که سعی در حفظ کردن دیباچه ی سعدی کرده ام ولی معانی و تلفظ لغات به خصوص متن عربی برایم مشکل بود
امروز با راهنمایی شما هم معنای جمله ها را و هم از رو خواندن را به درستی فرا گرفتم
اینهمه گفتم تا ارزش نوشته و رهنمایی سرکار را یاد آور شوم
خداوند شما را برایمان نگه دارد
با تشکر
دوستان به این سایت هم سری بزنید(www.shastbarg.ir)تازه راه افتاده لغتنامه معین و دهخدا هم داره ظاهرشم عالیه
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":12219,"authorName":"محمد خالقی","authorUrl":"","commentDate":"2016-07-08T23:49:56","htmlComment":"","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":14131,"authorName":"محمدرضا","authorUrl":"http://mreza.ir","commentDate":"2016-12-17T13:59:15","htmlComment":"این تصمیم که بین نوشتار سعدی توضیح گذاشتید بدترین کاری بود که میشد کرد ، لطفا این توضیحات رو حذف کنید و در یک لینک جدا بذارید ، ما میاییم که دیباچه رو راحت بخونیم ، اینهمه توضیح بی مورد بین متن رو نمیخوایم ، لطفا حذفضون کنید
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":70098,"authorName":"رضا","authorUrl":"","commentDate":"2017-01-31T19:30:13","htmlComment":"سلام
معنی \"کفارت یمین سهل\" چیست؟
سلام
\r\nکفارت یمین سهل است
\r\nکفاره: جریمه
\r\nیمین: سوگند
\r\nجریمه قسم خوردن آسان است
","publishStatus":"","inReplyToId":70098,"userId":"b1845812-8183-4af1-0fec-08d9195e53c5","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":67954,"authorName":"۷","authorUrl":"","commentDate":"2017-03-12T19:13:36","htmlComment":"ماری فرانسوا سعدی کارنو (به فرانسوی: Marie François Sadi Carnot) (11 اوت 1837، لیموژ - 25 ژوئن 1894، لیون) سیاست‌مدار فرانسوی و پنجمین رئیس جمهوری سوم فرانسه بود. او در 1887 به ریاست جمهوری فرانسه رسید و در 1894 کشته شد.
با کنار رفتن ژول گروی از ریاست جمهوری سعدی کارنو با پشتیبانی ژرژ کلمانسو و گروهی دیگر به این مقام‌دست یافت. در این زمان جمهوری دچار بحران و زیر حملهٔ ژنرال ژرژ بولانژه. سعدی کارنو به جمهوری و مقام ریاست جمهوری اعتبار بخشید. بولانژه به تبعید فرستاده‌شد و در همان سال(1889) سالگرد انقلاب فرانسه و نیز نمایشگاه جهانی پاریس برپاگشت. این رویدادها بر محبوبیت جمهوری و استواری پایه‌هایش افزود. در 1892 وی با رسوایی کانال پاناما رودررو شد.
در 24 ژوئن سعدی کارنو در اوج محبوبیت در ضیافتی عمومی در لیون سخنرانی نمود ولی با اینکه بیان داشت که در اندیشه انتخاب دوباره به ریاست جمهوری نیست از سوی یک آنارشیست ایتالیایی به نام سانته جرونیمو کاسریو با خنجر زخمی شد و روز پس از آن درگذشت. ترور او موجی از ترس و دلهره را پدیدآورد. پیکر وی با احترام در پانتئون به خاک سپرده‌شد.
داستان نام گذاری سعدی کارنو در کتاب از سعدی تا آراگون نوشته جواد حدیدی آمده‌است. پدربزرگ سعدی کارنو به قدری به گلستان علاقه‌مند بوده است که نام فرزند نخستش (نیکولا لئونار سعدی کارنو) را سعدی گذاشت. رئیس‌جمهور فرانسه برادرزاده نیکولا لئونار سعدی بوده که فیزیکدان برجسته‌ای بوده‌است و قانون دوم ترمودینامیک \"سیکل سعدی کارنو از نام وی گرفته شده است و به افتخار وی نام برادرزاده (ماری فرانسوا سعدی) را نیز سعدی می‌گذارند
پیوند به وبگاه بیرونی
نیکولا سعدی کارنو
پیوند به وبگاه بیرونی
ماری فرانسوا سعدی کارنو
به خون ربات گنجور تشنه ام بدجور.اگر به پست من بخورد اول تنگ غروب و کنار دلدارون به اتفاق بلم رون گلوله بارون
از بس اذیت میکند
تا بر (مر) این روضه غنا و حدیقه غلبا (علیا) (را) چون بهشت هشت باب اتفاق افتاد.
طبق پانویس فروغی در متن دستنویس به جای \"بر\" ، \"مر\" و به جای بهشت هشت\" ، \"بهشت بهشت\" بوده است.
که درست هم بوده ولی فروغی شعور ادبی نداشته.
تا (مر) این روضه غنا و حدیقه (علیا) چون بهشت به هشت باب اتفاق افتاد.
آدمی افسوس میخوره بحال سخنوری چون سعدی که باید اینگونه تنگ نظرانه با جستارهای انسانی برخورد کند شاید گفته شود که این سخنان و دیدگاه او برای چند صد سال پیش است ولی باید گفت خوبی و حق همیشه خوب و حق هستند و بدی همیشه بد: براستی چرا باید در این بیتها \" ای کریمی که از خزانه غیب ...\" گبر و ترسا را تنها بخاطر باور و دینشان دشمن خدا بداند و از سوی خدا بر این انسانها و بندگانش منت بگذارذ که آنها را هم روزی میدهد در حالیکه اگر دست شاعر بود این دشمنان!! را از روزی و شایدزندگی تنها بنا بر باورشان محروم میکرد !!!
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[{"id":117555,"authorName":"فاطمه رضائیان","authorUrl":null,"commentDate":"2024-03-22T15:20:29.5191234","htmlComment":"جناب سپند
\nحضرتعالی بهتر است به جای خوردن افسوس به حال شیخ اجل ، که سخنانشان بسیار بی نقص و ستودنی هستد به قول حضرت مولانا «جان کلام را دریابید» که مقصود از این نوشته ، وصف نمودن الطاف بیکران و بی حد و حساب خداوند ، فارغ از دین و نژاد و قومیت است که همه را شامل میشود و مختص دین و مذهب خاصی نیست.
","publishStatus":"","inReplyToId":70662,"userId":"5d8fd6b2-dc87-4b74-9fdf-08dba940cbfa","replies":[{"id":117558,"authorName":"رضا از کرمان","authorUrl":null,"commentDate":"2024-03-23T10:22:40.1515598","htmlComment":"سرکار خانم رضایی سلام
\nدر سخنان بسیار بی نقص وستودنی که فرمودید که هیچ شکی در شیرینی گفتار ایشان نیست، من مقصودی بجز نظر اقا سپند نمیبینم شمااگر که جان کلام را دریافت کرده‌اید بفرمایید منظور از گبر وترسا ودشمنی ایشان با خدا وتعصب مذهبی شیخ اجل ونفرت افکنی، چه نکته‌ای در این دو بیت نهفته است که از دید ما کوته بینان از قلم افتاده شما قضیه را از دید یک اقلیت دینی گبر یا ترسا نگاه کن که داره این شعر را می‌خونه یک ضرب المتل میگه احوال نادر را از هندی‌ها بپرس ،بعضی جاهاآدمی نیاز داره به باورهای قبلی شک کنه ودست از تعصب خشک برداره همه جایز الخطایند همه نوع بشریم دیگه
\nشاد باشی عزیز
","publishStatus":"","inReplyToId":117555,"userId":"ab86b6c8-607c-4f91-a3db-08d96a3cfa27","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":70642,"authorName":"خرم روزگار","authorUrl":"","commentDate":"2017-05-30T05:16:17","htmlComment":"سفارش میکنم در خوردن افسوس تعادل را رعایت فرمایید مبادا خدای ناکرده دچار دل درد و دیگر اختلالات بدنی شوید.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":62830,"authorName":"۷","authorUrl":"","commentDate":"2017-08-24T20:11:41","htmlComment":"واژه دیباچه برگرفته از دبیره میباشد به معنی نگارش و خط که این را در دبستان-دبیرستان-دیوان و دیبا میبینیم.
دبیره خود دگرگون شده دیپی میباشد که در سنگنوشته های بیستون آمده است و از زبان داریوش گفته شده که \"تو که پستر این دیپی را بخوانی کرده مرا باور کن و دروغش مپندار\"
واژه دیپی را برگرفته از زبان بابلی میدانند.
دیباچه می گویند از دیبا+چه ساخته شده است
جامه ابریشمین، واز آنجا که دیگر مانای دیبا روی است رخ است به بخش آغازین کتاب نیز گفته و میگویند.
علی الخصوص که دیباچه همایونش
به نام سعد ابو بکر سعد بن زنگیست
دبیر فارسی در پهلوی =دیبیر(\"ی\" دوم بلند یا کشیده) در اِیلامیِ هخامنشی توپ-پی-را (توپیرا) به معنی نویسنده، منشی (آنکه کارش نوشتن است)
دی-پی (دیپی) در پارسی کهن (هخامنشی) و برابرش در اِیلامیِ هخامنشی تیپ-پی (تیپی) آمده از آکادی (بابلی/آشوری) خود برگرفته از سومری به معنای نوشته شده،کتیبه،خط
در فارسی نو حال و روز خود را پیدا کرده...
پاسخ کامنت 52
شهید مطهری معتقد است که: کافر در نگاه قرآن کسی است که در برابر حق گارد گرفته و مقاومت می کند. الذین کفروا سواء علیهم أانذرتهم ام لم تنذرهم لایؤمنون.
شهید مطهری بر این باور است که: بسیاری از غیر مسلمین مسلمان فطری هستند. چرا که بر این گمان اند که بر حق اند و به آنچه رسیده اند صادقانه عمل می کنند.
پس منظور سعدی از گبر و ترسا زردشتیان و مسیحیان معتقد و بی غرض و مرض نیست. بلکه منظور کافر در فرهنگ قرآن است(کافر فطری) نه کافر فقهی!
فقط خواستم از گردانندگان این سایت تشکر کنم. شما کاری بسیار ارزشمند انجام داده اید. من به زبانهای نروژی و انگلیسی هم می خوانم ولی هیچ کجا ساتی اینچنین پیشرفته ندیده ام. با کلیک بر روی یک واژه به لغتنامه دهخدا می روی و با یک اشاره به یک آیه به سایت قرآن رهنمون میشوی.
باری، جای تاسف است که با اینهمه امکان خیلی ها این گنجینه روحبخش را نیافته اند. درود بر شما و همه استفاده کنندگان
پاسخ به کامنت 57 ,10 شهریور: من موندم این ماله شماها از چی درست شده؟؟!!فکر کنم از تیتانیوم !!چون 1400 ساله به کار خطیر و طاقتفرسای ماله کشی اهتمام دارید و پس از ایهمه سال هنوزم ماله میکشید و
هنوزم هیچ چیزش نشده !!
- به اون کامنت گذار 53(9خرداد )هم که یهویی احساس خوشمزگی حاد بهش دست داده تنها میشه گفت : شماهم ای خواجه !! بهتر آنست که در خوردن ماهی و میگو و مغز گردو بیشتر اهتمام کردندی که شاید اندکی فسفر به مغزتان رسیدی و خرده ای اندیشه کردی تا از این آکی بدرآمدندی ای شیخ !!
مقدم بر اظهار نظر ،شما را به اموختن زبان ، اندیشیدن و پرهیز از ماله کشی های طولانی سفارش میکنم.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":67057,"authorName":"حسین","authorUrl":"","commentDate":"2017-11-22T20:41:57","htmlComment":"آسید مهدی واعظ موسوی
حالا مطهری یه چی گفت ، شما بدون فکر قبول می کنی ؟
اگر گبر و ترسا ، یا هما زرتشتی و مسیحی ، مسلمان فطری ست ، پس چرا باید جزیه بده؟
ماستمالی کرده بابا
حرف ربط در فارسی o است که ظاهرا بازمانده od/ud فارسی میانه است. بعد از تغییر خط این حرف ربط با واو نوشته شده و این اشتباه را بوجود آورده که گاهی با صدای v خوانده شود!
درحالیکه در هیچ شعر کلاسیکی شما نمی بینید حرف ربط فارسی va خوانده شود و همه جا o خوانده می شود.
در زبان محاوره ای روزانه هم، بیشتر o را بکار می رود و جاهایی که va بکار می رود تحت تاثیر زبان رسمی است.
در نثر هم قاعدتا باید چنین باشد و بنابراین باید o خوانده شود.
در متن یالا و مثلا در بخش \"ذکر جمیل سعدی که در افواه عوام افتاده است و صیت سخنش که در بسیط زمین رفته و قصب الجیب (قصب السبق) حدیثش که همچون شکر می خورند و رقعه ...\" چنید بار حرف ربط فارسی(و) بصورت va تلفظ شد که نادرست است.
بوی گل چنان مست کرد،که دامنم از دست برفت
منظورش چیع؟
با سلام خدمت خدمت فرهیختگان و خادمان ادبیات فارسی
سی سال به تدریس ادبیات اشتغال داشته ام
وبارها معا نی گلستان را از اشخاص مختلف خوانده ام
و متوجه شده ام اکثر ا در معنی :((( سنگ سراچه دل با مشک مواجه هستند )))) از سروران عزیز استدعا می شود که فقط بنویسند منظور سعدی از سنگ سراچه دل چیست ؟
الماس سخت ترین جسم در جهان است و با هیچ چیزی بریده یا حل نمیشود جز خود الماس ولی در گذشته باور بر این بوده که ارزیر یا به عربی قلع که از سرب سخت تر است بر آن اثر دارد.
سعدی دل را سراچه(کان،معدن) میداند که بر اثر فشار زیاد سخت شده و میگوید تنها چیزی که این سختی را میشکافت و مرا از این حال درمیآورد دانه های اشک من بود که چون الماس بر سختی اثر میکرد.بدین جهت اشک را به الماس مثال زده که از فشار دل برخاسته مانند و همرنگ آن است.الماس هم در فشار بالای لایه های درونی زمین شکل میگیرد و به سطح میآید.
سنگ سراچه دل به گمانم همان \" سنگ سراچه دل \"
است!
که شیخ به آب دیده می سفته است
برای کسانی که به تفسیر علاقه دارند:
تفسیر دیباچه از زبان غلامحسین ابراهیمی دینانی
پیوند به وبگاه بیرونی
دایه=دای+ه
دای=مادر
دایه=آنکه به مادر ماند
مانند: پای و پایه
دایی=منسوب به دای یا مادر
هر که مزروع خود بخورد به خوید
وقت خرمنش خوشه باید چید
خوید(xid) بر وزن چید
گندم یا جو که سبز است و هنوز خوشه نبسته است.
برخی به نادرست خَوید بر وزن نوید می خوانند
در مصرع زیر
بلبل گوینده بر منابر قضبان
به چای قضبان، اغصان هم شنیده‌ام. این دو کلمه هم معنی اند (شاخه‌ها)، و هر دو شان هم وزن و قافیه را حفظ میکنند. پس از این جهات قدرشان یکی است. منتها، قضبان در آخر این بیت، با غضبان (=خشمگین) در آخر بیت بعد هم‌آوابند (یعنی تلفظشان عین هم است). به این دلیل، بعضی شاید آنرا ترجیح دهند و بعصی بر عکس. من از گروه دومم که به همین دلیل اغصان را ترجیح میدهم.
در ضمن، در ایران روز اول اردیبهشت را روز سعدی نام نهاده اند، که مانده‌ام نکند به خاطر همین ابیات باشد:
اول اردیبهشت ماه جلالی...
آثارم از آفتاب مشهورتر است
بنظرم مشهود تر است صحیح است .
صوفی بزرگ شیخ اجل سعدی در سطر اول تکلیف رو یکسره فرمود.
منت خدا \"ی\" را عز و .....
\"ی\" منصوب به کلمه خدا یعنی ایشان با رندی کامل \"الله\" را معرفی میفرمایند و نه \"هو\". انسان کامل را توصیف نمودند.
سعدی همانند دیگر بزرگان ادبیات اهل تصوف و عرفان است و از صوفیان انسان کامل زمان خودشان بودند.
شمس خراسانی
آدرس اشتباه داده ای
منت خدای را معادل ترکیب عربی المنة لِله ( سپاس خدای را ) است.
درین مانا : سپاس برای خداست، می توان چنین گفت که :
”ی“ به بعد از ” را “ بر میگردد ، می شود ”برای“
” هو“ را از کجا آوردی ؟
آورده اند ، مولانا شمس مر حکیم کیخا را پرسید:
ادب از که اموختی ؟
فرمود :
از بی ادبان!!
شمس خراسانی،
وصله تصوف بر قبای شیخ شیراز نچسبانید،
اجرکم الی الله
شیخ شیراز همچون مولانا عطار خیام فردوسی شیخ بهایی صغیر اصفهانی هاتف اصفهانی شیخ خرقان و صدها عارف دیگر، از ادبای اهل تصوف و عرفان میباشند و این درجه و اعتبار ایشان در کلام شیخ مشهود است.اعتقاد به انسان کامل در ابیات تمامی این بزرگان مملو است.
پس به هر دوری ولیّ قائم است
آزمایش تا قیامت دائم است (حضرت مولانا)
ای کاش به جای توجه به ادبیات و ظاهر ابیات ، بیشتر به جان کلام این گنج های نایاب دقت کنیم!!!!!
ما ز قرآن مغز را برداشتیم
پوست را بهر خران بگذاشتیم(حضرت مولانا)
.
.
.
ضمنا جواب \"محسن2 \" در جان مطالب فوق الذکر نهفته است.باشد که بیشتر عرفا و صوفیان سرزمینمان را بشناسیم.
با آرزوی \"فهم\" برای من و مردم سرزمینم
محسن 2
خود شما اشاره کردی ولی دقت نکردی.منت الله را ....
دقیقا منظور شیخ از \"ی\" بعد از کلمه خدا اشاره به همین مطلب دارد که الله(ولیِ دور) است و \"هو\" ذات الهی است.لذا \"هو\" را نمیتوان کریم و رحمان د رزاق خواند.زیرا \"هو\" اگر رزاق و امثالهم باشد پس نمیتواند بینهایت باشد.از این رو الله (الف و لام چسبیده به اله) اسم هو و آینه خدا نما در جهان هستی است.همچون داستان خلق حضرت آدم در بیان عطار.
لذا \"هو\" ذات الهی جهان هستی و \"الله\" خداوند عالم و قادر رحمان و کریم و رزاق جهان هستی ست.
با آرزوی خرد و علم برای من و مردم سرزمینم
شمس خراسانی
هردم ازین باغ بری میرسد !! آمیدوارم که حال مبارک خوب باشد پس از شیخ شیراز حکیم را نیز به اهل فرار از واقعیت افزوده اید؟. اعتقاد به انسان کامل ؟
حکایت شیخ است که با چراغ می گردید گرد شهر
بسینده باد خجسته و خرم باد جملگی را مغز و پوست .
شمس خراسانی
شما در عالمی غرقی و سِیر می کنی که از عالم این بنده حقیر کم سواد بسیار دور است، از آنچه نگاشتید هیچ دستگیرم نشد .
در شهود و عرفان و تصوف و با الله و هو ی خود خوش باشید.
▎ ... اگر بناست فرزندم بمیرد بگذارید یا «خمسه نظامی» او را بِکُشد یا «کلاغ» ادگارآلن پو ، یا «پاتتیک چایکوسفکی ... یا سمفونی ناتمام شوبرت ...
『نامه های سرگردان ـ کارو』
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
▣ مرگ به دستِ آثار هنری/ادبی/موسیقایی ، مرگِ پنهان تری است ؛ مرگی بدون خون و مرگی آرامانه . به قول سعدی عاشقان کُشتگانِ معشوقند/ بر نیاید ز کُشتگان «آواز» .
▣ این که پدر یا مادری به تعیینِ جنس و نوع مرگ برای فرزندشان اختیار داشته باشند موضوع جالب توجهی است .
▣ این که آثاری از این دست اجازه دارند قاتل فرزند باشند ، و این که پدر یا مادر این فرزند به این نوع از نابودگیِ فرزند رضایت داده اند ، نشانگرِ «تلقی» و «تجربه» ی آن هاست از مرگِ بی آواز .
▣ چرا این پدر یا مادر دارد به «مرگ» فرزند می اندیشد ؟ این نامه یِ به نظر سرگشاده در خطاب به چه کسی و یا چه کسانی نوشته شده است ؟ از متنِ نامه برمی آید که حکومت دارد فرزندان(پسران) را به زور به جبهه می بَرَد و این نامه واکنش پدر یا مادر به عملِ حکومتیان است ... «به جایِ فرزندان ما ، خودمان را به جبهه بِبَرید که لااقل با هر فشنگ تنها یک نفر بمیرد ... من چگونه به شما بفهمانم که با مرگ هر فرزند ، مادری هم می میرد. خلاصه من حاضر نیستم فرزند من با تکه یِ سُربِ لالِ بی هدفی که در قاموسِ سیاهِ جنگ به فشنگ معروف است بمیرد ...»
▎ احمد آذرکمان ـ فشافویه . 26 آذر 97
@KashkooleGibi
پیوند به وبگاه بیرونی
مثلا در این قسمت سعدی می گوید:
ای کریمی که از خزانه غیب
گبر و ترسا وظیفه خور داری
دوستان را کجا کنی محروم
تو که با دشمن این نظر داری
او دراین بیت دین مسیح و گبر یعنی مذهب زرتشت راکه دین پدران ما بوده اند دشمن خدا دانسته
چه لزومی دارد که با تدریس این کتاب ما به کودکان خود بگوئیم که پدرانشان دشمنان خدابوده اند ؟و با خواندن اشعاروقیحانه اوبرای جوانان ماچه لطفی دارد؟
اگر خواندن آنها لازم است چرا اشعار عبید زاکانی را که دارای نظامی زیبا وروان است تدرس نمیکنند و گلستان را با نثر ساختگیش بجوانان تحمیل میکنند؟
ما باید سعی کنیم در گفتار خود از لغات فارسی استفاده کنیم
امکان دارد که د روهله اول این واژه ها بذهنمان نامأنوس آید ولی بتدریج با آن مانوس خواهیم شد
مانند واژه تاجر که دیگر ورشکسته شده و همه میگویند ، بازرگان .
من یک بار بوزارت آموزش و پرورش پیشنهاد کردم که گلستان را از برنامه درسی خارج کنند
ولی ترتیب اثرندادند
تدریس گلستان جز گمراه کردن ذهن جوانان هیح نفعی ندارد
استاد پورداود
همین که هر بار واژه استاد را در زیر نامتان آورده اید کفایت می کند که در چه حد و اندازه اید
","publishStatus":"","inReplyToId":78033,"userId":"b1845812-8183-4af1-0fec-08d9195e53c5","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":78034,"authorName":"حمیدرضا","authorUrl":"","commentDate":"2018-12-28T13:25:09","htmlComment":"سعدی را همه میشناسیم اوگلستانی دارد و بوستانی و دیوانی
گلستان را اگر بخوانید سراپا ساختگی است
یعنی این شخص تعمد داشته است که لغات سنگین(عربی) بکار برد که دیگران نمیدانند .
میخواهم ببینم در آن موقع چه کسی درگفتارخود این کلمات را بکار میبرده است که او در نوشته خود بکار گرفته مانند این جمله :
\" تخم خرما به یمن تربیتش نخل باسق گشته .\"
سعدی درنثر عنان و اختیار را بدست فضل فروشی داده ودرنظم بسادگی گرائیده است
استادپورداود
علی جان
زحمت کشیده ای ، دست شما درد نکند
کاش حاشیه های قبلی را می خواندی ، سرکار خانم سمانه، م همین نشانی را داده بودند ،
با این حال چه خوب که یاد آوری کردی و باعث شد نگاهی مجدد به تفسیر دیباچه داشته باشیم
پایدار باشی
سلام
معنی و مفهوم این دو جمله رو میخواستم. لطفا هرکسی مطلع هست راهنمایی کند :
\"در فصل ربیع که صولت برد آرمیده بود و ایام دولت ورد رسیده\"
سلمان جان
“در فصل ربیع که صولت برد آرمیده بود و ایام دولت ورد رسیده“
موسم بهار که هیبت سرما گذشته بود و زمان سلطنت گل سرخ رسیده
سخن گفتن ملکی است سعدی را مسلم
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":47070,"authorName":"بردیا","authorUrl":"","commentDate":"2019-05-26T15:42:09","htmlComment":"هفت کشور نمی توانند امروز
بی مقالات سعدی کنند انجمنی
بیش از هشتصدسال اززندگی سعدی می گذرد.دراین مدت چه بسیار حسودان وتنگ نظرانی که هریک به دلایل گوناگون سعی در کم ارزش جلوه دادن و تحقیر حضرت سعدی وآثارش کرده اند.اما هیچ یک نتواسته اند ذره ای از مقام واعتبار این استاد سخن بکاهند.از آقای حمیدرضا و سایردوستان که سعدی رو به نژادپرستی و تندروی مذهبی متهم می کنند میخوام که یک بار درخلوت خود ابیات زیر را بخوانند :
بنی آدم اعضای یکدیگرند
که درآفرینش زیک گوهرند
چوعضوی به درد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار
تو‌کز محنت دیگران بی غمی
نشاید که نامت نهند آدمی
آیا می شود زیباتر ازاین همه ی انسان های کره زمین را به بدون درنظرگرفتن رنگ پوست،نژاد ومذهبشان به وحدت ،صلح‌ودوستی با دیگران دعوت کرد؟ آیا ذهنی که این ابیات را می سراید ،می تواند تندرو ونژادپرست باشد؟ بی شک سعدی نیز مانند همه انسان ها باور واعتقاداتی داشته اما هیچگاه نمی بینیم که بخواهد به زور عقایدش را به دیگران تحمیل کند ویا هرگز حاضرنبوده به خاطر مال ومقام دنیا زبان به تملق پادشاهی بازکند.سی وچندسال جهانگردی وسفر ازاو کسی ساخته بود که به هیچ مذهبی جز انسانیت نمی اندیشید.و اما بیتی که بعضی آن را وسیله ای برای تاختن به استاد سخن قرار داده اند،من دریک نسخه قدیمی گلستان مصرع آخرش رو به این شکل دیدم:
دوستان را کجا کنی محروم
توکه بادشمنان نظرداری.
به نظرمن منظور کلی شعر اینه که همه ی هستی از نظر پروردگار برابرن وفرقی بین سیاه وسفید ومسلمان وغیره نیست. فردوسی ،مولانا ،سعدی وحافظ بی تردید چهارستون اصلی واستوار شعروادب فارسی هستن وتاثیری که سعدی بر ادبیات فارسی گذاشته کمترازفردوسی نیست.اگر نمی بود سعدی ، همین مقدار فارسی هم که امروزه باقی مانده به احتمال زیاد وجود نداشت و دوستانی که مدام 1400٬1400 می کنند و سعدی را به عرب گرایی متهم می کنند امروزه مجبور بودند به زبان عربی بنویسند وبخوانند .واگرنبود سعدی مسلما حافظ عبید ،پروین ،ملک الشعرای بهار و دهها شاعر بزرگ دیگر که پیرو مکتب وسبک او بودند نیز نبودند.حال تصورکنید ادبیات فارسی را بدون حافظ !
ابر و باد و مه و خورشید و فلک... تا آخر
✨أَلَا وَ إِنَّ الْأَرْضَ الَّتِی تُقِلُّکُمْ وَ السَّمَاءَ الَّتِی تُظِلُّکُمْ مُطِیعَتَانِ لِرَبِّکُمْ، وَ مَا أَصْبَحَتَا تَجُودَانِ لَکُمْ بِبَرَکَتِهِمَا تَوَجُّعاً لَکُمْ وَ لَا زُلْفَةً إِلَیْکُمْ وَ لَا لِخَیْرٍ تَرْجُوَانِهِ مِنْکُمْ، وَ لَکِنْ أُمِرَتَا بِمَنَافِعِکُمْ فَأَطَاعَتَا، وَ أُقِیمَتَا عَلَی حُدُودِ مَصَالِحِکُمْ فَقَامَتَا.
✨أَلَا وَ إِنَّ الْأَرْضَ الَّتِی تُقِلُّکُمْ وَ السَّمَاءَ الَّتِی تُظِلُّکُمْ مُطِیعَتَانِ لِرَبِّکُمْ، وَ مَا أَصْبَحَتَا تَجُودَانِ لَکُمْ بِبَرَکَتِهِمَا تَوَجُّعاً لَکُمْ وَ لَا زُلْفَةً إِلَیْکُمْ وَ لَا لِخَیْرٍ تَرْجُوَانِهِ مِنْکُمْ، وَ لَکِنْ أُمِرَتَا بِمَنَافِعِکُمْ فَأَطَاعَتَا، وَ أُقِیمَتَا عَلَی حُدُودِ مَصَالِحِکُمْ فَقَامَتَا.
سینا:
نهج البلاغه\u00A0
نظام آفرینش برای انسان
✨أَلَا وَ إِنَّ الْأَرْضَ الَّتِی تُقِلُّکُمْ وَ السَّمَاءَ الَّتِی تُظِلُّکُمْ مُطِیعَتَانِ لِرَبِّکُمْ، وَ مَا أَصْبَحَتَا
با تشکر از آقای حمیدی، فن بیان و تلفظ صحیح تر کلمات در گویش آقای محمدرضا توده فلاح مشاهده می شود.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[{"id":118437,"authorName":"عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳","authorUrl":null,"commentDate":"2024-05-01T12:07:04.632384","htmlComment":"اتفاقا در بین این دو خوانش که فرمودید، خوانش آقای محمدی صحیح‌تر است و رعایت لحن‌ها هم درست‌تر است
\nالبته حمیدی نیست، محمدی است.
","publishStatus":"","inReplyToId":50596,"userId":"b1845812-8183-4af1-0fec-08d9195e53c5","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":50730,"authorName":"بابک","authorUrl":"http://azizafshari.com","commentDate":"2019-10-15T08:54:41","htmlComment":"محمدعلی همایون کاتوزیان در مطلبی تحت عنوان \"گلستان و افسردگی سعدی\"در مجله ایران شناسی، سال سیزدهم، تابستان 1380، شماره 50، با استدلال به بیت
ای که پنجاه رفت و در خوابی
مگر این پنج روز دریابی
و شواهد دیگر در دیباچه گلستان، این احتمال را مطرح کرده که سعدی در پنجاه سالگی دچار آلام روحی شده که ممکن است منطبق با افسردگی باشد.
پیوند به وبگاه بیرونی/
این آقای سعدی باتوجه به ارتباط واتصالش به دربار ودستگاه پادشاهی اتابک ابوبکرسعدبن زنگی نفسش واقعا\"از جای گرم درمی آمده وطبیعی است که شکم پروکیف کک وخلق شنگول مناجاتهای خوبی هم می سراید وگرنه حقیقت این است که:بنده همان به که شکایات خویش=نامه کندپیش خدای آورد/ورنه عبادات ودعاوثنا=بهرچه امیدبه جای آورد!!
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":59888,"authorName":"مراد ابیوردی","authorUrl":"","commentDate":"2020-06-12T15:07:03","htmlComment":"زبان در دهان ای خردمند (زبان در دهان خردمند) چیست
کلید در گنج صاحب هنر
چو در بسته باشد چه داند کسی
که جوهر فروشست یا پیله ور
اگر چه پیش خردمند خامشی ادبست
به وقت مصلحت آن به که در سخن کوشی
دو چیز طیره عقلست دم فروبستن
به وقت گفتن و گفتن به وقت خاموشی
بهم ریختگی دارد
سپاس
“عمر برف است و افتاب تموز”.
معنی اش میشود :
حکایت عمر ، حکایت برف است در افتاب تابستان !
سعدی، افتخار ابدی ایران اسلامی.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":59343,"authorName":"ارسلان","authorUrl":"http://","commentDate":"2020-06-17T01:02:27","htmlComment":"علمای فنون ادب را عقیده بر این است که بن مایه افکار سعدی برگرفته از میراث قرآن و عترت است. آن گونه که کتاب هایی در این زمینه نوشته شده و چنانکه احادیث مثنوی و آیات آن تدوین شده درباره سرچشمه الهامات دینی نظم و نثر سعدی نیز ده ها کتاب و پایان نامه می توان نگاشت.
مثلا شاید در این بیت زیبا:
کرم بین و لطف خداوندگار
گنده بنده کرده است و او شرمسار
اشاره به این مضمون دعای ابوحمزه ثمالی(که سحرهای ماه رمضان می خوانیم و اشک می ریزیم) نموده باشد:
فَبِحِلْمِکَ أَمْهَلْتَنِی وَبِسِتْرِکَ سَتَرْتَنِی حَتَّی کَأَنَّکَ أّغْفَلْتَنِی وَمِنْ عُقُوباتِ المَعاصِی جَنَّبْتَنِی ، حَتَّی کَأَنَّکَ اسْتَحْیَیْتَنِی.
چرا سعدی در انتهای دیباچه می گوید حال ما در 656 هجری خوش بوده؟ این مطلب چگونه با مرثیه وی در قتل مستعصم عباسی سازگار است؟ ظاهر دیباچه نشان می دهد که در حوالی فروردین آن را نوشته و اگر بگوییم پس از اتمام اثر، دیباچه را مورد بازنگری قرار داده حدود تیرماه خواهد بود. چون گل و مل در تیر به بعد از صحراها می رود سی کارش تا اواخر اسفند. حمله مغول به بغداد و ازاله نجاست خلافت در ابتدای اسفند بوده. شیراز از حمله مغول در امان بوده و به نظر می رسد مرثیه را در ابتدای قتل مستعصم و این خوش حالی سال 656 را چند ماه بعد-لابد برای تقویت امان نامه مغولان به امنیت شیراز- سروده. در مجموع نیاز به بررسی بیشتری دارد رفع این تناقض خون گریستن آسمان در ماه دوم سال 656-مصادف اسفند- با حال خوش ماه ششم آن مصادف تیر.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":57565,"authorName":"بهداد میرزایی","authorUrl":"https://t.me/shahnamehshenasi","commentDate":"2020-07-12T04:59:56","htmlComment":"درباره «خوید»، فرهنگ نظام دو بیت از انوری و ازرقی می آورد و سپس چنین میگوید:
انوری:
این عجب نیست بسی کز اثر لاله و خوید\tگویی آهو بره میناسم و بیجده لب است
ایضاً ازرقی:
ز لاله سرخ نگردد دگر سرون گوزن \tز خوید سبز نگردد دگر سرین غزال
این لفظ را با واو معدوله (زاید) آورده اند [xīd] مگر این شعر سعدی:
هرکه مزروع خود بخورد خوید \tروز خرمنش خوشه باید چید
که در آن با واو ملفوظ است [xavīd]. لیکن در پهلوی با واو ملفوظه است [حرف نویسی آن xvīt میشود]، پس در فارسی هم باید صحیح باشد. ریشة آن در سنسکریت بمعنی مزرعة سبز است.“
بنا بر توضیح فرهنگ نظام، به نظر میرسد که مصحّحان به اشتباه گمان کرده اند که این عبارت به گونة «بخورد به خوید» باید درست باشد، و همان خَوید درست است.
درود ، لطفا ابیات بعد از \" کسی (یکی) از متعلقان منش بر حسب واقعه مطلع گردانید.....\" را ویرایش کنید ، جابجا شده اند و خوانا نیستند.. ممنونم
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":54280,"authorName":"محمد باقر انصاری","authorUrl":"https:www.mbansari.ir","commentDate":"2020-12-23T19:06:58","htmlComment":"به نام خدا
ابتدای دیباچه در باره نعمت تنفس و بیت: از دست و زبان که برآید. کز عهده شکرش بدر آید ، زیبا ترین تعریف از شکر نعمت های بیکران خدا است. شما ببینید در بدن تان چند نعمت وجود دارد که بطور اتوماتیک هر کدام کار خود را انجام می دهد اگر بگوئیم هزاران عضو کوچک و بزرگ گزاف نگفته بلکه کم گفته ایم. حال اگر بخواهیم برای هریک از اینها شکر کنیم مگر توانائی داریم؟! تازه اینها نعمت های درونی ما هستند. نعمت های بیرونی هم قابل شمارش نیستند. و ان تعدوا نعمت الله لاتحصوها.
بنظر من کمترین شکر این است که بعد از هر نماز که تسبیحات حضرت فاطمه زهرا را می گوئیم با 33 بار الحمد لله هرکدام نعمتی را در نظر بگیریم.
شاید علت این که در حدیث وارد شده که ذکر تسبیحات حضرت فاطمه بعد از نماز ثواب دو هزار رکعت نماز را دارد همین باشد. البته ذکر الله اکبر و سبحان الله هم جایگاه خود را دارند.
زیبا تر از این متن تا به امروز نیامده
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":52335,"authorName":"مایکل","authorUrl":"","commentDate":"2021-01-16T17:10:02","htmlComment":"زیبا و تامل برانگیز.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":52336,"authorName":"مایکل","authorUrl":"","commentDate":"2021-01-16T17:14:46","htmlComment":"\"خید\" به معنای فعل آن درست است ونه اسم.
بمعنی فروش گندم قبل از رسیدن کامل آن و نه خود گندم نرسیده..
بخورد فعل است پس باید بخید هم فعل باشد.
بخورد و بخید.
شاید سعدی کمی بیش از سعد زنگی سخن گفته اما باید این را به خاطر داشت شاهان همه مغرور بودند به جز کوروش و چند تن دیگر حتی به دیگران حسودی نمی کردند چه برسه به هم وطنی و دیگر شاهان مغرور بودند تمام دانشمندان و شاعران برای حفظ جان باید این کار را می کردند تا آثارشان باقی بماند و زحمتشان از بین نرود مانند عطار اگر در دوره ی مغول از مغلان تعریف می کرد و چند کتابش را مانند بیشتر دانشمندان به شاه هدیه میداد به دست مغولان کشته نمی شد حتی حافظ هم از شاه در دوره ی خودش شعر نوشته این کار لازم بوده است
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":null,"replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":85328,"authorName":"صابر","authorUrl":null,"commentDate":"2021-06-28T08:39:04.7713965","htmlComment":"مهد زمین که دارای اضافه تشبیهی است و به معنای گهواره زمین یا زمینی که که همچون فرشی گسترده(در معنای دیگر آن) می باشد. در زیبایی تمام به آیه شریفه (الم نجعل الارض مهادا) اشاره دارد که میتوان این تلمیح را از دقت نظر سعدی و مطالعه او در قرآن و بهره گیری او از این کتاب وحیانی دانست.
\r\nبی دلیل نیست که سعدی را از بزرگترین شاعران ایران زمین می دانند !..
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"b5be64f5-357d-4753-8372-08d927f21135","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":90512,"authorName":"Fatemeh Donyaei","authorUrl":null,"commentDate":"2021-11-20T13:32:31.6338895","htmlComment":"سلام دوستان معنی این بیت چیست ؟ ای کریمی که از خزانه غیب ، گبرو ترسا وظیفه خور داری
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"5a37a972-38da-41e5-5eb4-08d9ab83c37f","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":92487,"authorName":"رضا از کرمان","authorUrl":null,"commentDate":"2021-12-25T12:24:19.6248112","htmlComment":"سلام
\r\nگبر وترسا وظیفه خور داری
\r\nبنده علیرغم تمام احترامی که به کلام جناب سعدی قائل هستم ولی همیشه از این مصرع ایشان خرده میگرفتم که چگونه یک فردی مثل سعدی که دارای خصیصه عرفانی و حالات صوفی گری است میتونه بگه که اعتقاد من ودین من به سایر ادیان ، اعتقادات و مذاهب دیگر رجحان داره تا چندی پیش این مساله رو در قرآن پیدا کردم آیه 17 سوره مبارکه حج میفرماید (البته بین اهل ایمان ویهود وستاره پرستان ونصاری وگبر و آنانکه به خدا شرک آورند محققا روز قیامت میان آنها جدایی افکند که او بر احوال همه موجودات عالم گواه است) وجالب اینه که در چند آیه بعد یعنی آیه شماره34 از همان سوره خداوند میفرمایند ( ما برای هر امتی شریعت ومعبدی مقرر فرمودیم تا به ذکر نام خدا پردازند....) وباز در جای دیگر سوره بقره آیه 62 خداوند میفرمایند (محققا هر مسلمان ویهود ونصاری وستاره پرست که از روی حقیقت ایمان بخدا وروز قیامت آورد وعمل شایسته کند از جانب پروردگار به اجر وصواب رسند وهیچگاه بیمناک واندوهگین نخواهند بود ) که البته شاهد از این دست در قرآن زیاد هست که موجب اطاله کلام میشه ولی با توجه به همین چند آیه متوجه پارودکس ودوگانگی مطلب میشیم اگه قرار بود همه دارای یک آیین باشند نیاز به مبعوث شدن پیامبران مختلف نبود واگه همه پیامبران دارای رسالت واحد هستن پس دیگه رجحان داشتن یکی بر دیگری بجز اختلاف وتعصب های مذهبی وافراطی گری چه حاصلی میتونه داشته باشه جالبتر اینکه همین کتاب آسمانی در اولین آیه خود را راهنمای پرهیزکاران معرفی میکنه ودر آیه چهارم یکی از صفات پرهیزکاران را اینگونه عنوان میفرماید(وآنانکه ایمان آرند به آنچه خدای به تو وبر پیغمبران پیش از تو فرستاد و آنها خود به عالم آخرت یقین دارند) حالا با تمام این تفاسیر به من حق میدهید که میگم چطور جناب سعدی علیه الرحمه میتونه زردشتیان ومسیحیان را دشمن خدا معرفی کنه وباز هم باید بگم که در همین قرآن خداوند تامین روزی کلیه بندگان ومخلوقات را بر خود فرض میدونه وهیچ پیش شرطی برای اون قرار نداده حالا ایشان با این مصرع حتی بر خدا هم خرده گرفته که چرا به این قوم روزی میدی خلاصه عجیبه وقابل تامل من که این نتیجه رو گرفتم که هر کلام از هر شخص نمیتونه کاملا از مصادیق حق باشه ونیاز به تعقل داره کلام خودم رو باز با آیه 17 و 18 سوره مبارکه زمر تمام میکنم آنجا که خداوند میفرمایند(و بشارت بده بندگان مرا ،آنانکه چون سخن حق بشنوند نیکوتر آنرا عمل کنند وآنان هستند که خدا آنان را به لطف خاص خود هدایت فرموده وهمانان خردمندان عالمند.) از ترجمه آقای الهی قمشه ای
\r\nشاد وخرم باشید.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"ab86b6c8-607c-4f91-a3db-08d96a3cfa27","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":92503,"authorName":"رضا از کرمان","authorUrl":null,"commentDate":"2021-12-25T17:44:23.6764382","htmlComment":"اقای ططری عزیز سلام
\nاولا باید عرض کنم بحث وحاشیه بنده درپاسخ به نوشتار خانم دنیایی و صرفا مصرع مذکور بوده ودر سخنوری جناب سعدی شکی نیست وبنده در این حد واندازه نیستم که بخواهم کلیت کلام سعدی رو زیر سوال ببرم ونقد کنم دوما از نظر بنده روانترین ترجمه قرآن کریم ترجمه جناب قمشه ای است وبهتر است بدانید بنده بیشتر ترجمه های قرآن را لاقل خوندم و کاش حضرتعالی به کلیت کلام بسنده نمیکردید ومترجم دیگری رو معرفی میکردید وبرداشت بنده از نوشتار حضرتعالی اینجوریه که اقای قمشه ای یا به ادبیات عرب مسلط نبودن و اقدام به ترجمه کردن یا مغرضانه وبرای انحراف مخاطب قرآن رو اشتباه ترجمه کردن که لازم به توضیحه از طرف شما چون مخالف چاپ مجدد اون شدین واگه امکان داره قبول زحمت کرده ترجمه صحیح همین آیات رو حد اقل برای آگاهی بنده وسایر دوستان بزارید ممنون میشم ضمنا باید خدمتتون عرض کنم ظهور زردشت در اواخر دوران مادهاست ومادها دارای دو دوره دینی هستن وقبل از پیدایش آیین زردشت به نوعی آتش پرست بودن ومغان رهبران دینی آنها بودن که اگر شک به گفته بنده دارید میتونید با کمی تحقیق وتفحص صحت وسقم موضوع را دریابید واگه احتمالا بنده اشتباه گفتم بنده رو روشن کنین ولی تعصب دینی منظور بنده بود که از ابتدای تاریخ بشریت تا کنون باعث خونریزی وافراطی گری بوده وخواهد بود حالا از طرف هرکس میخواد مطرح بشه فرقی نمیکنه .
\nشاد وخرم باشید
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"ab86b6c8-607c-4f91-a3db-08d96a3cfa27","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":92573,"authorName":"رضا از کرمان","authorUrl":null,"commentDate":"2021-12-26T09:47:24.0558111","htmlComment":"سلام جناب ططری
\r\nصبح شما به خیر وشادی از حسن توجه واطلاع رسانی شما متشکرم عزیز همواره شاد وخرم باشی
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"ab86b6c8-607c-4f91-a3db-08d96a3cfa27","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":103210,"authorName":"داود پورسلطان","authorUrl":null,"commentDate":"2022-10-29T12:41:59.9945948","htmlComment":"سلام دوستان فرهیخته
\nیک سوالی برایم پیش امده در جای دیگری هم پرسیدم کسی جواب نداده
\nسوال . ایا باید شعر را با گویش فارسی که شاعر در زمان خودش سروده بخوانیم با ردیف و قافیه درست
\nیا باید با گویش فارسی تهرانی امروزی بخوانیم با ردیف و قافیه غلط ؟
\nمثل
\nدر ان دوران که ما را وقت خوش بود
\nز هجرت ششصد و پنجاه و شش بود
\nکه از لحاظ قافیه غلط است و درستش اینه
\nدر ان دوران که ما را وقت خَش بود
\nز هجرت ششصد و پنجاه و شَش بود
\nکدامش را باید بخوانبم و بنویسیم ؟
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"be7b9c48-9930-4ef9-bfd8-08daa6908f24","replies":[{"id":134736,"authorName":"رضا از کرمان","authorUrl":null,"commentDate":"2025-10-25T10:05:10.6322228","htmlComment":"درود بر شما
\nدقیقا باید با گویش زمان شاعر باید خوانده بشه در زمان ایشان گویش تهرانی نبوده صورت دوم که نوشتید درسته
\nضمن اینکه با نظر اقا پوریا در حاشیه های فوقانی مخالفم
\n\n
\n
شاد باشی عزیز
","publishStatus":"","inReplyToId":103210,"userId":"ab86b6c8-607c-4f91-a3db-08d96a3cfa27","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":105670,"authorName":"ایلیا گرم آبی","authorUrl":null,"commentDate":"2023-01-03T16:41:34.3794371","htmlComment":"مصلح الدین در دیباچهء گلستان برای بزرگداشت اتابک اعظم ابوبکر بن سعد از شایسته ترین القاب استفاده کرده.
\nسعدی در وصف و توصیف خدا و پیغمبر و شاهان، ماهرترین استاد است
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"25110022-8cb8-4713-75bb-08daeb4e17e2","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":107367,"authorName":"امیر بهادر صادقیان","authorUrl":null,"commentDate":"2023-03-30T14:57:35.1107232","htmlComment":"به هر جایی در این خشکی های زمین گم شدم و حیران و پریشان بوده ام دست اخر به او رسیدم و دست اخر هم فقط همین بیت باقی می ماند که؛
\r\nاز دست و زبان که براید
\r\nکه از عهدی شکرش به در اید
\r\nو دست اخر هم همین حرف باقی می ماند
\r\nکه از دست زبان که براید که از عهدی شکرش
\r\nبه در اید
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"6811b698-a88f-4763-23e3-08db30c979dd","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":2,"coupletSummary":"از دست و زبان که برآید کز عُهدهٔ شکرش به درآید؟","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":107386,"authorName":"جهان","authorUrl":null,"commentDate":"2023-04-01T09:44:56.7890658","htmlComment":"در آن ایام که ما را وقت خوش بود ز هجرت ششصدو 50 و شش بود.
\n656 هجری یعنی دو سال بعداز سومین حمله خونین مغول به ایران.(سومین و خونین ترین حمله مغول،چهل سال بعد از نحستین حمله که به فرار سلطان محمد انجامید، توسط هلاکوخان در 654 ه.ق). نمیدونم چی بگم؟؟چگونه در آن ایام ایشان را وقت خوش بوده ؟؟
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"0a279e14-93a2-46a8-785e-08d9526190ff","replies":[{"id":118171,"authorName":"عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳","authorUrl":null,"commentDate":"2024-04-17T18:39:09.6908014","htmlComment":"کمی در تاریخ غور کنید بدک نیست
\r\nسعدی و دیگر ادیبان پارس توانستند با همین زبانشان تیغ برنده مغول را در سرزمین فارس کند کنند
\r\nکاری که سعدی و حافظ و دیگر ادبا در شیراز کردند از کار هزاران مرد جنگی کارسازتر بود و می دانید که مغولان و تیموریان در شیراز کشت و کشتار نکردند
\r\nارزشش را نداره که با زبان مدح، یک گروه خونریز را رام کنی؟
","publishStatus":"","inReplyToId":107386,"userId":"b1845812-8183-4af1-0fec-08d9195e53c5","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":107736,"authorName":"سعید","authorUrl":null,"commentDate":"2023-04-20T10:36:26.668986","htmlComment":"با سلام و سپاس فراوان از گردانندگان محترم گنجور. به نظر می رسد به جهت رعایت سجع عبارت فرش زمردین که با مهد زمین هم آهنگ و مسجع می شود صحیح تر است چنانچه در تصویر بعضی از نسخ قدیمی هم دیده می شود .سربلند باشید
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"0185e73a-a7fd-4552-c4dc-08da4392ffbd","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":108740,"authorName":"یزدانپناه عسکری","authorUrl":null,"commentDate":"2023-05-21T17:18:23.8489177","htmlComment":"2- بر هر نعمتی شکری واجب - سبأ 13
\n***
\n[یزدانپناه عسکری]
\nبر توست پاس خاطر و شکر - بر خدای جهان آفرین عطا
\nفَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ - الحشر 19 (به خود فراموشی گرفتار نباشید)
\nالشُّکْر: به یاد آوردن و تصوّر نعمت و اظهار آن نعمت است.
\nنبی اکرم از وجه فعول [شکور] که دلالت بر استمرار زیاد دارد استفاده کرد. «آیا نباید بنده ی شکور حقیقی باشم؟» کردارهای شاکرانه به علت فراوانی نعمتها زیادند و هر نعمتی شکری می طلبد.
\nنعماتی که خداوند در این عالم به بندگانش عطا می فرماید از امتحان مبرا نیستند، زیرا شکر بر بندگان تکلیف است، و این بزرگترین آزمون است، چون حجابی که خداوند با آن نعماتش را می پوشاند بزرگتر از حجاب ابتلائات است
\nشکر تکلیفی : إِنَّ هذا لَهُوَ الْبَلاءُ الْمُبِینُ- صافات 106. تکلیف، امتحان و آزمون هم از جهاتی به بلاء تعبیر شده است: (هُنالِکَ تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ- یونس 30) یعنی حقیقت کار هر نفسی و هر کسی را می شناسیم
\nتسبیح خداوند، با قدرت حیات بخشی خداوند ظهور می نماید. این تسبیح با چشم دل و گوش جان مشاهده می شود. به یاد آوردن و پاس خاطر با چشم دل است.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"804599f4-c3f5-477a-d71a-08db2f040fab","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":111152,"authorName":"عباد میرزایی","authorUrl":null,"commentDate":"2023-08-20T12:32:42.1886417","htmlComment":"فراهم چیدن : جمع کردن دامان و کنایه از پرهیز از دنیاست
\r\nملاعبت : بازی کردن و در اینجا به معنی خوشی
\r\nمداعبت : شوخی و مزاح
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"aec1a38e-f277-4a17-e218-08db9e653f72","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":58,"coupletSummary":"تا یکی از دوستان که در کجاوه ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":111602,"authorName":"جمال رادفر","authorUrl":null,"commentDate":"2023-09-07T18:17:32.4395015","htmlComment":"ترجمه انگلیسی دیباچه گلستان سعدی را درسایت ادبستان شیراز مطالعه کنید
\n","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"03ffe39b-88b1-4d45-736f-08db3ccdc5b9","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":113675,"authorName":"ج امیدوار","authorUrl":null,"commentDate":"2023-11-27T06:39:45.0778985","htmlComment":"شیوایی و شیرینی سخن سعدی به اندازه ایست که نقایص بعضی از عقایدش را میپوشاند. بعنوان مثال :
\r\nپشت دوتای فلک راست شد از خرمی
\r\nتا چو تو فرزند زاد مادر ایام را
\r\nحامیان برابری زن و مرد از اینکه سعدی همه کردیت فرزند آوری را به پدر داده است ممکن است گله مند شوند ولی این بیت آنقدر رسا، شیرین و شیوا گفته شده که خواننده یا متوجه نمیشود ویا به دیده اغماض مینگرد.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"ce336ccd-407f-4333-cf10-08d9d68f4678","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":115771,"authorName":"احمد فرزین","authorUrl":null,"commentDate":"2024-01-12T16:12:21.2702777","htmlComment":"سلام و درود
\nاین دیباچه زیبا با آواز زیبای استاد ایرج خواجه امیری آمیخته شد و به تابلویی زیبا از هنر ایرانی تبدیل شد
\nدیباچه گلستان سعدی با آواز استاد ایرج خواجه امیری
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"9f171438-d0f2-41fa-1704-08da0b437cf9","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":116214,"authorName":"جاوید رضایی","authorUrl":null,"commentDate":"2024-01-26T19:09:58.9519832","htmlComment":"درود و سپاس از زحمات، برای تصحیح بعضی غلط های تایپی چگونه باید اقدام کرد؟
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"695727b5-5b2d-4bb1-31a5-08dc1e7f7472","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":118306,"authorName":"عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳","authorUrl":null,"commentDate":"2024-04-24T23:39:27.036511","htmlComment":"شب را به بوستان با یکی از دوستان اتفاق مَبیت افتاد، موضعی خوش و خرّم و درختانِ در هم. گفتی که خردهٔ مینا بر خاکش ریخته و عِقد ثریا از تارکش آویخته.
\r\nدر اینجا به طور واضح، «تارک» صحیح نیست و باید «تاک» باشد به چندین دلیل
\r\n1- در اینجا تارک معنا ندارد
\r\n2- با خاک جناس ندارد
\r\n3- مرجع ضمیر «ش» که به «خاک» و «تارک» چسبیده است، موضع یا بوستان است که در هر حال نمیتوان برای بوستان یا برای موضع، تارک در نظر گرفت.
\r\nتارک به معنی سر، فرق، فرق سر
\r\nپس باید به این شکل باشد: . گفتی که خردهٔ مینا بر خاکش ریخته و عِقد ثریا از تاکش آویخته.
\r\nدر اینجا خاک با تاک جناس دارد به علاوه تشبیهی که سعدی برای خوشۀ انگور به کار می برد (عِقد ثریا = خوشه پروین) بر تاک (درخت انگور، رز) آویزان است و صحیح میباشد. اگر خوشه انگور مانند عقد ثریا بر تارک بستان آویزان باشد نه معنا دارد نه زیباست.
\r\n\r\n
اما چون در اینجا ملاک نسخه استاد فروغی است نمیتوان متن را ویرایش کرد و باید به همان شکل باقی بماند.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"b1845812-8183-4af1-0fec-08d9195e53c5","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":121335,"authorName":"کیوان کیوان","authorUrl":null,"commentDate":"2024-07-11T21:02:03.3941593","htmlComment":"درست: قسیمٌ جسیمٌ بسیمٌ وسیم. نسیم غلطه، بسیم درسته به معنای گشاده‌رو.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"16311fda-879d-4b01-f777-08dca1635ed2","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":125683,"authorName":"-پَـرَسـتو؛","authorUrl":null,"commentDate":"2024-11-03T21:39:58.0176445","htmlComment":"وزنش؟
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"9c19d7ee-6160-473e-2135-08dcdf20eb08","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":51,"coupletSummary":"نیک و بد چون همی بباید مُرد ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":127153,"authorName":"ashkan asgharian","authorUrl":null,"commentDate":"2024-12-24T08:10:57.1392195","htmlComment":"سلام به همه ی دوستان.
\r\nاین که عقاید سعدی در بعضی جاها مانند همین مقدمه ی گلستان در بیت: ای کریمی که از خزانه ی غیب .... با اصول حقوق بشر در تضاد است شکی نیست و البته جای تعجب نیست چراکه در آن روزگار که او میزیسته این عقاید به طور واضح در جهان اسلام و همینطور مسیحیت سکه ی رایج بوده و در آثار دیگر ادیبان ما هم نشانه ها دارد.که هنوز ته مانده ی آن در گفتار امروز ما در طعنه به سیاهان یا یهودی ها و ارمنی ها وجود داره.جای تعجب اونجاست که در بعضی جاها مثل ابیات: بنی آدم اعضای یک پیکرند... عقایدی اینچنین پیشرو ارایه کرده.
\r\nاما اینکه بعضی ها سعی می کنند به اعتبار همین بیت ها در گلستان کل شخصیت سعدی را لجن مال کنند و از همه شگفت آورتر زیبایی کلامش را زیر سوال ببرند دیگر تحلیل ادبی و اخلاقی نیست بلکه نوعی انتقامجویی از نگرش صلح طلبانه ی سعدی است که در آثار نادانی مانند دکتر شریعتی و البته همه ی اندیشمندان چپ گرا هم دیده می شود .آنجا که سعدی را فحش میده که چرا در زمان حمله ی مغول گفتی که ما را وقت خوش بود؛ انگار الان که اینهمه جنگ در عالم هست ما نباید وقت خوشی داشته باشیم و مثلا جشن عروسی یا تولد و ... بگیریم!
\r\nهیچکس بهتر از خود سعدی نمی تواند جواب این یاوه ها را دهد که: سنگ بدگوهر اگر کاسه ی زرین بشکست.... قیمت سنگ نیافزاید و زر کم نشود
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"760c7f1e-b754-456e-a414-08dcfbbe76be","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129794,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T10:27:07.1909778","htmlComment":"در روز اول اردیبهشت ماه در تقویم جلالی که بلبل بر شاخه های درختان نغمه سرایی میکند.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":70,"coupletSummary":"اوّلِ اردیبهشت ماهِ جلالی ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129795,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T10:27:17.522101","htmlComment":"بر روی برگ های گل رز به واسطه شبنم مروارید افتاده است مانند. عرقی که بر صورت زیبا روی خشمگین افتاده باشد .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":71,"coupletSummary":"بر گل سرخ از نم اوفتاده لَآلی ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129796,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T10:30:09.5943602","htmlComment":"شب را در این باغ خرم با یکی از دوستان بیتوته کردیم (ماندیم) . جایگاهی بسیار خوش آب و هوا که شاخه های درختان سر بر هم داشتند مثل اینکه خاکش از شدت روشنایی شیشه داشت و بر سر ما درختان انگور گردنبندی بر خود داشتند
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":72,"coupletSummary":"شب را به بوستان با یکی از ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129797,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T10:31:55.5066358","htmlComment":"باغی که آب در نهرهایش جاری بود و صدای هماهنگ آواز پرندگان در آن به گوش می‌رسید
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":73,"coupletSummary":"روضةٌ ماءُ نهرِها سَلسال ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129798,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T10:33:53.1257832","htmlComment":"اطراف ما پر از لاله های رنگارنگ بود و باغ از میوه های فراوان پر بود
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":74,"coupletSummary":"آن پر از لاله‌های رنگارنگ وین ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129799,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T10:34:53.4790166","htmlComment":"باد در سایه سار درختان آن باغ فرشی رنگارنگ گسترانیده بود .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":75,"coupletSummary":"باد در سایهٔ درختانش گسترانیده فرشِ بوقلمون","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129800,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T10:43:48.7650984","htmlComment":"در نزدیکی های صبح که تصمیم بر برگشتن غالب شد . دوستم را دیدم که دامن لباسش را از انواع گل های آن باغ پر کرده است . و میل برگشتن به سمت شهر دارد . به او گفتم این گل های باغ چناچه باخبر هستی وفا و بقایی ندارند و عمرشان زود گذر است و دوره ی گل بسیار کوتاه است . و اندیشمندان گفته اند هر چیز که پایدار نباشد نباید به آن دل بست . دوستم نظر من را جویا شد . پاسخ دادم برای چشم نوازی روح بینندگان و گشادگی خاطر معاصران من میتوانم کتاب گلستان را تالیف کنم که هیچ باد پاییزی بر ورق های آن کتاب نتواند دستبرد بزند ، آنرا بهم بزند و گردش روزگار خوشی بهارش را به ناخوشی پاییز تبدیل نکند .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":76,"coupletSummary":"بامدادان که خاطرِ باز آمدن بر ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129801,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T10:45:11.1868554","htmlComment":"این دسته های گل که چیده ای به چه کارت می آید بهتر است برگه هایی از گلستان من را به همراه داشته باشی .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":77,"coupletSummary":"به چه کار آیدت ز گل طبقی؟ از گلستان من بِبَر ورقی","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129802,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T10:45:33.8949719","htmlComment":"چرا که گل در همین چند روز تمام میشود اما کتاب گلستان من جاوید است .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":78,"coupletSummary":"گل همین پنج روز و شَش باشد ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129803,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T11:02:00.7339737","htmlComment":"همان لحظه که آن را گفتم گل های دامنش بر زمین ریخت و به آغوش من آمد. که جوانمرد کسی است که وعده اش را عمل میکند. یک فصل کتاب در همان روز پاکنویس شد . در موضوع نیکویی رفتار و آداب سخن گفتن در روشی که برای سخنوران به عنوان روش کار به حساب آید و برای نویسندگان تاثیر سخنشان را افزایش دهد . خلاصه هنوز از ایام بهار باقی مانده بود که من کتاب گلستان را تمام کردم .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":79,"coupletSummary":"حالی که من این بگفتم، دامنِ ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129804,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T11:15:31.9026741","htmlComment":"آرزومندم که از خواندن این کتاب ناراحت نشود چرا که گلستان من جای ناراحتی نیست .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":82,"coupletSummary":"امید هست که روی ملال در نکشد ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129805,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-15T11:16:17.4482929","htmlComment":"مخصوصا که دیباچه فرخنده این کتاب به اسم او است .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":83,"coupletSummary":"علی الخصوص که دیباچهٔ همایونش ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129896,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:25:00.2762965","htmlComment":"کوتاهی و سستی که در انجام خدمت دربار پادشاه به وجود می آید یک دلیلش آن است که گروهی از اندیشمندان در آخر به غیر از سخن گفتن او درنگ میکند عیبی برای او نیافتند .یعنی تامل بسیار میکند و شنونده باید خیلی منتظر باشد تا لو سخنش را تمام کند
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":91,"coupletSummary":"تقصیر و تَقاعدی که در مواظبتِ ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129897,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:25:02.7017238","htmlComment":"توصیف تو را اگر اندیشمندان انجام بدهند یا ندهند چراکه برای انسان زیبا رو نیازی به آرایش کردن نیست
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":90,"coupletSummary":"وصف تو را گر کنند، ور نکنند ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129898,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:25:05.052987","htmlComment":"هرکسی که در دنیا خوب زندگی کرد و دنبال کار نیک بود ، هرگز نمرد چراکه نسل های بعد از او نامش را زنده نگه خواهند داشت .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":89,"coupletSummary":"دولت جاوید یافت هر که نکونام ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129899,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:25:07.5602335","htmlComment":"این نشان دهنده ی حکمت مخصوص خداوند است که به خاطر صلاح دید مردم یک بنده را به صورت ویژه خلق کند .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":88,"coupletSummary":"حکمتِ محض است اگر لطفِ ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129900,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:25:09.4514911","htmlComment":"پشت خمیده ی روزگار پیر وقتی که تو آمدی جوان و راست شد .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":87,"coupletSummary":"پشتِ دوتایِ فلک، راست شد از ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129901,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:25:11.3822761","htmlComment":"برای هر کدام از خدمت کاران اطراف یک وظیفه معین یا مشخص شده است که اگر در انجام آن کوتاهی یا تنبلی کنند ، در جایگاه تذکر قرار می‌گیرند و به آنها گوشزد میشود. تنها کسی که از این مرحله معاف است گروه درویشان است . چرا که شکر نعمت افراد بزرگ واجب است و یاد کردن خوب و دعا فرستادن و انجام دادن اینکار در زمانی که از ایشان دور است بالا تر است چراکه وقتی این وظیفه در حضور انجام شود به ریا نزدیک میشود ولی در دوری هیچ اجباری وجود ندارد .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":86,"coupletSummary":"به هر یک از سایر بندگان ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129902,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:25:13.6299821","htmlComment":"هرکسی که مورد توجه و قبول پادشاه باشد تنها گناهش اطاعت کردن از اوست و دشمنانش هم‌دوست او می‌شوند، ( حتی گناهانش عبادت تلقی میشود. )
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":85,"coupletSummary":"هر که در سایهٔ عنایت اوست ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129903,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:25:16.902658","htmlComment":"دیگر عروس اندیشه ی من به خاطر زشتی نظرش نمیتواند سرش را بلند کند و چشم نا امیدی را از زمین خجالت بردارد .و در ردیف اندیشمندان اسمم آشکار نمیشود مگر وقتی که این اثر با زیور و زینت قبول شدن در نظر سعدبن زندی مورد قبول واقع شود
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":84,"coupletSummary":"دیگر عروسِ فکرِ من از بی ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129904,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:27:00.9657584","htmlComment":"بزرگمهر این سخن را که شنید گفت فکر کردم چه بگویم بهتر از این است که چه گفتم
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":91,"coupletSummary":"تقصیر و تَقاعدی که در مواظبتِ ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129905,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:30:58.6489312","htmlComment":"کسی که صاحب سخن و صاحب نظر است و عمری را در این راه گذرانده هرگز قبل از اینکه فکر کند سخن نمی‌گوید.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":92,"coupletSummary":"سخندانِ پرورده پیرِ کهن بیندیشد، آنگه بگوید سخن","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129906,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:31:41.6388291","htmlComment":"تا جایی که میتوانی دهانت را برای صحبت بازیکن مگر اینکه خوب و دلنشین صحبت کنی حال اگر دیرتر صحبت کنی چه اشکالی دارد
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":93,"coupletSummary":"مزن تا توانی به گفتار، دم نکو ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129907,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:32:10.8925457","htmlComment":"فکر کن و نفس عمیق بکشی و قبل ازاینکه تورا امربه سکوت کنند خودت خاموش باش
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":94,"coupletSummary":"بیندیش، وآنگه بر آور نفس وز ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129908,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:33:15.3738368","htmlComment":"انسان به وسیله سخن گفتن از چهار پایان بالاتر است ولی اگر به نیکی سخن نگوید چهارپایان از او بالا ترند
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":95,"coupletSummary":"به نطقْ آدمی بهتر است از ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129910,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:40:56.4250362","htmlComment":"که عزت آنها پایدار باد و آنها گروهی هستند که اهل دلند . من سعدی اگر در نوشتن حرف های خودم شجاعت به خرج دهم مزاح کرده ام و سرمایه اندک نزد پادشاه آورده ام و مشابه جواهر در نگاه جواهر فروش پشیزی نمی ارزد و روشنایی چراغ در برابر خورشید هیچ است و هر مناره بلندی در برابر کوه الوند پست و حقیر است . هرکسی که ادعا کند و گردنش را محکم بگیرد خودش را به دردسر انداخته و از بین میرود.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":96,"coupletSummary":"فکَیف در نظرِ اعیانِ حضرتِ ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129911,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:45:39.8021343","htmlComment":"اول اندیشه میکند بعد سخن می‌گویید همانگونه که برای ساختن دیوار ابتدا باید پایه های آن را چید بعد آن را ساخت
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":99,"coupletSummary":"اول اندیشه وآن‌گهی گفتار ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129912,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:46:36.6106712","htmlComment":"سعدی بی ادعاست و کسی جنگ انسان بی ادعا نمی‌رود
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":98,"coupletSummary":"سعدی افتاده‌ای‌ست آزاده کس نیاید به جنگ افتاده","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129913,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:47:29.9884261","htmlComment":"من کمی از کشاورزی سررشته دارم ولی اطلاعاتم در مورد اداره ی باغ نیست و میتوانم زیبایی را عرضه کنم ولی نه در شهر کنعان
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":100,"coupletSummary":"نخل‌بندی دانم، ولی نه در ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129914,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:49:12.9895864","htmlComment":"به لقمان گفتند این همه دانش را از کجا بدست آوردی گفت از افراد نابینا چون تا وقتی متوجه جلوی پا نباشد قدم نمی‌گذارد.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":101,"coupletSummary":"لقمان را گفتند: «حکمت از که ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129915,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:52:31.0213086","htmlComment":"قبل از اینکه وارد شوی موقعیت خروجی را بسنج.
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[{"id":137259,"authorName":"محمد هارون صادقی","authorUrl":null,"commentDate":"2026-01-31T13:33:53.1569167","htmlComment":"با تقدیم احترامات فائقه:
در باب آینده نگری جناب حکیم نظامی گنجوی چه زیبا فرموده است.
در همه کاری که گرایی نخست
\r\n\r\n\r\nرخنهٔ بیرون شدنش کن درست
\r\n","publishStatus":"","inReplyToId":129915,"userId":"b447edfb-988c-4d02-3d93-08db53a73b3b","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":102,"coupletSummary":"قَدِّمِ الْخروجَ قبلَ ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":102,"coupletSummary":"قَدِّمِ الْخروجَ قبلَ ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129916,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:53:27.3348077","htmlComment":"ابتدا خودت را آزمایش کن بعد ازدواج کن
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":102,"coupletSummary":"قَدِّمِ الْخروجَ قبلَ ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129917,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:54:37.3466018","htmlComment":"اگرچه خروس در برابر کسی مثل خودش در جنگیدن چالاک است اما در برابر باز که پنجه های قوی تر دارد هیچ ادعایی ندارد .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":103,"coupletSummary":"گر چه شاطر بود خروس به جنگ چه ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129918,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:55:10.943707","htmlComment":"هرچند گربه در گرفتن موش مانند شیر است اما در نبرد با پلنگ مانند موش است .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":104,"coupletSummary":"گربه شیر است در گرفتن موش لیک موش است در مصاف پلنگ","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129919,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T12:58:19.4522087","htmlComment":"اما با اعتمادی که به وسعت اخلاق افراد بزرگ داشته ام که چشمشان را به اشتباه زیردستان می‌بندند و در آشکار کردم گناهان افراد زیر دست کوشش نمیکنند بنده چند کلمه آن هم به صورت مختصر از شاهکار های ادبیات مثل شعر و داستان و امثالهم و روش زندگی پادشاهان گذشته که خداوند آنهارا بیامرزد در این کتاب ثبت کردیم و قسمتی از عمر گران را بر این کار گذاشتیم و دلیل یه وجود آمدن کتاب همین بود انشاالله خداوند توفیق دهد .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":105,"coupletSummary":"اما به اعتماد سِعت اخلاق ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129920,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T13:00:15.0759425","htmlComment":"سالها این کتاب و نظم و ترتیبش به جا خواهد ماند هرچند ما به گرد و غبار تبدیل شده باشد هدف آن یادی است که ازما باقی بماند. شاید فرد روشن ضمیری یک روز از روی مهربانی در کار من درویش دعایی کند .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":107,"coupletSummary":"غرض نقشیست کز ما باز ماند که ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129921,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T13:03:37.1238464","htmlComment":"دقت و‌توجه در مرتب کردن کتاب و پیراستن باب های آن این صلاحدید را به وجود آورد که مختصر باشد تا براین باغ بهشت مانند خودش که هشت باغ دارد هشت باب هم در گلستان به وجود بیاید به این دلیل اختصار و خلاصه شد باعث ملال خواننده نشود .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":109,"coupletSummary":"امعان نظر در ترتیب کتاب و ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":129922,"authorName":"Sina Jafari","authorUrl":null,"commentDate":"2025-04-20T13:05:06.5115357","htmlComment":"آن زمانی که برای ما بسیار عالی سپری شد سال ۶۵۶ ه.ق بود وظیفه ی ما نصیحت و این کار را انجام دادیم و برای جزای کارمان جز از خداوند هیچ چیزی از بقیه نمی‌خواهیم
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"324ba740-cbff-43a2-a17a-08dd7be35bed","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":118,"coupletSummary":"در این مدت که ما را وقت خوش ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":133709,"authorName":"محسن مرتضوی","authorUrl":null,"commentDate":"2025-09-24T13:14:40.3348218","htmlComment":"برای شنیدن شرح مختصر دیباچه گلستان سعدی کانال تلگرام سعدی خوانی رو ببینید
\n","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"e2353802-4129-4bd4-bbbf-08dccf2f0739","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":133965,"authorName":"محمد هادی حسینی","authorUrl":null,"commentDate":"2025-10-01T23:09:39.2679311","htmlComment":"با سلام
\r\nدر مصرع
\r\nبیدل از بی نشان چه گوید باز
\r\nمعنای «باز» چیست؟
\r\nپیشاپیش از راهنمایی شما ممنونم
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"136bf654-dc86-409a-d9cd-08dd9c1e9489","replies":[{"id":137258,"authorName":"محمد هارون صادقی","authorUrl":null,"commentDate":"2026-01-31T13:26:59.6560531","htmlComment":"با عرض سلام و تقدیم احترامات!
در پاسخ به پرسش برادر عزیز القدر خویش باید گفت: مصرع انتخابی شما در خبر بیت قرار گرفته است اگر مبتدا را در نظر بگیریم باز میتوانیم جایگاه « باز » را دریافت نمایم. مثلاً در ادبیات دری کلمه باز به دو معنی آمده است یکی باز ضد بسته است و دیگر مثل ترکیبات « بعد از این» آمده است ( گر کسی وصف او زمن پرسد: بیدل از بی نشان چه گوید باز) وقت کسی از لامکان و یا بی نشان سوال داشته باشد مخاطب باز چی گفته میتواند مثلاً هیچ. وسلام
","publishStatus":"","inReplyToId":133965,"userId":"b447edfb-988c-4d02-3d93-08db53a73b3b","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":134811,"authorName":"احمد فرزین","authorUrl":null,"commentDate":"2025-10-26T23:40:05.3470934","htmlComment":"
درباره
\n\n\n
سعدی این وزن را از روایت نبی مکرم اسلام محمد مصطفی (صل الله علیه و آله) برداشت کرده است
\nخَیْرُ الْـکَلامِ مَا دَلَّ وَ جَلَّ [أنوار العلویه، ص 489 .]
\n\n
و سعدی به خوبی در زندگی به این روایت عمل کرد که خلق این آثار را کرد
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"9f171438-d0f2-41fa-1704-08da0b437cf9","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":137175,"authorName":"رضا مردانی","authorUrl":null,"commentDate":"2026-01-25T22:17:53.6504616","htmlComment":"پشت خمیده ی آسمان (آسمان هنگام نگاه کردن حالت خمیده دارد) راست شد وقتی روزگار فرزندی چون تو را به دنیا اورد .
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"f9086844-317d-42bc-64aa-08ddca245b50","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":87,"coupletSummary":"پشتِ دوتایِ فلک، راست شد از ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":138946,"authorName":"سناتور سنتور","authorUrl":null,"commentDate":"2026-07-12T06:08:57.7290336","htmlComment":"خلافِ راه صواب است و نقص رای اولوالالباب
\r\nذوالفقار علی در نیام و زبان سعدی در کام
\r\nسعدی جان
\r\nذکر جمیل سعدی که در افواه عوام افتاده است و صِیت سخنش که در بسیط زمین رفته و قَصْبُ الْجَیبِ حدیثش که همچون شکر می‌خورند و رُقعهٔ مُنشئاتش که چون کاغذ زر می‌برند بر کمال فضل و بلاغت او حمل نتوان کرد سعدی جان
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"cdec2aef-2c30-4647-1f2f-08de2dadd9de","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":139285,"authorName":"سناتور سنتور","authorUrl":null,"commentDate":"2026-07-27T05:06:59.4007295","htmlComment":"اقلیم پارس را غم از آسیب دهر نیست
\nتا بر سرش بُوَد چو تویی سایهٔ خدا
\nسعدی جان
\nیا رب ! ز باد فتنه نگهدار خاک پارس
\nچندان که خاک را بُوَد و باد را بقا
\nسعدی جان
\nای واسطه رحمت حق بهر خدا را
\nزین خاک بگردان ره طوفان بلا را
\nادیب الممالک فراهانی
\nچو ایران نباشد تن من مباد
\nبدین بوم و بر زنده یک تن مباد
\nهمه سر به سر تن به کشتن دهیم
\nاز آن به که کشور به دشمن دهیم
\nمنسوب به حبیب الله نوبخت شیرازی
\nنباشد به ایران تن من مباد
\nچنین دارم از موبد پاک یاد
\nفردوسی
\nدریغ‌ست ایران که ویران شود
\nکنام پلنگان و شیران شود
\nفردوسی
\nروایتی از «چو ایران نباشد تن من مباد»
\nبیت «چو ایران نباشد تن من مباد/ بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» شهرت عام و خاص دارد. بیتی که در هیچ یک از نسخه‌های شاهنامه به این ترتیب نیامده است؛ این بیت را شاعری ملی‌گرا در بحبوحه جنگ جهانی دوم به این شکل منتشر کرد و شهرت عام یافت.
\nاگر از مردم بخواهیم بیتی از فردوسی را برایمان بخوانند، احتمالاً خواهند گفت «چو ایران نباشد تن من مباد/ بدین بوم و بر زنده یک تن مباد/همه سر به سر تن به کشتن دهیم/ از آن به که کشور به دشمن دهیم». این دو بیت از مشهورترین ابیات منسوب به «شاهنامه» و «فردوسی» هستند؛ در واقع ماحصل تحریفی آگاهانه برای ایجاد شور ملی که اولین بار در دهه ۱۳۲۰ زمانی که ایران در اشغال متفقین بود منتشر شد.
\nزنده‌یاد ابوالفضل خطیبی، شاهنامه‌شناس مطرح، این دو بیت را «بسیار باشگوه و استوار و پر از شور میهن‌پرستانه خوانده بود که به لحاظ ملی‌گرایی اهمیت بسیار دارد. او گفته بود: اگر این دو بیت را به همین ترتیب در نظر بگیریم، در هیچ‌کدام از نسخه‌ها و چاپ‌های شاهنامه، متقدم یا متأخر، معتبر یا نامعتبر وجود ندارد. چنین نیست که اول «چو ایران نباشد تن من مباد» بیاید، بعد «بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» بعد هم «اگر سر به سر تن به کشتن دهیم». اما این چهار مصراع چگونه ساخته شده است؟ درباره مصرع‌ها که نگاه کنیم، میبینیم غیر از یک مصرع، سه مصرع دیگر سرودۀ فردوسی است و صاحب‌ذوقی از دو جای مختلف، مصرع‌هایی را از «شاهنامه» انتخاب کرده و به این شکل پشت‌سر هم گذاشته و بعد در سراسر ایران پخش شده است. مصرع اول «چو ایران نباشد تن من مباد» سرودۀ فردوسی است منتها با کمی تغییر. این مصرع به صورتِ «نباشد به ایران تن من مباد» در داستان رستم و سهراب دیده میشود. مصرع دوم، یعنی «بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» در هیچ جای شاهنامه نیست و سروده شخصی است که این بیتها را به این شکل پشت سر هم قرار داده است.
\nاما او در «سرگذشت یک شعر» که در مجله بخارا منتشر شده نوشته است: سراینده مصرع دوم و ترتیب‌دهنده مصرع‌ها، احتمالاً حبیب‌الله نوبخت شیرازی، نمایندۀ مجلس است که بسیار ملی‌گرا بوده است. او شاعر بسیار خوش‌ذوق و بااستعدادی بود و منظومه‌ای به نام «پهلوی‌نامه» دارد که شامل ۱۰۰ هزار بیت است، از شاهنامه هم بیشتر و نسخۀ آن در کتابخانه ملی هست.
\nخطیبی همچنین درباره بیت «همه سر به سر تن به کشتن دهیم/ از آن به که کشور به دشمن دهیم» گفته بود که این بیت از جای دیگر شاهنامه است و جالب آنکه اصلا این بیت مربوط به ایرانیان نیست؛ زمانی که رستم به سراپرده افراسیاب هجوم می‌برد، افراسیاب فرار میکند، سرداران و پهلوانان به افراسیاب میگویند چرا ترسیده‌ای و باید مقاومت و از شهر و کشور و مردمان خود دفاع کنیم. این بیت از زبان پهلوانان تورانی به افراسیاب است و دشمن در این بیت یعنی «ایران». آنها میگویند بهتر است خودمان کشته شویم تا اینکه فرار کنیم و کشور را به ایرانیان بدهیم.
\nاو همچنین گفته بود: اولین بار این بیتها با این ترتیب در برهه‌ای از جنگ جهانی دوم که ایران دست اشغال‌گران بوده، در لوگو نشریۀ «ایران ما» درج میشود و از همان‌جا در سراسر ایران معروف میشود؛ در واقع هدف این بوده که با خواندن این بیتها ایرانیان تشویق شوند و شور ملی‌شان علیه اشغالگری متفقین در جنگ جهانی دوم به جنبش دربیاید. نشریۀ «ایران ما» یکشنبه، ۲۳ خرداد ۱۳۲۲ منتشر شد: «چون ایران نباشد، تن من مباد» در یک طرف آمده و طرف دیگر «اگر کشت خواهد تو را روزگار/ چه نیکوتر از مرگ در کارزار» که نشان میدهد در آن مقطع هم هنوز این دو بیت پشت‌سر هم جا نیفتاده است. و بعدها دو بیت را پشت هم آورده‌اند. نشریۀ «ایران ما» ناشر افکار حزب پیکار بوده است. پس از آن، ابیات یادشده همراه با چند بیت ملی‌گرایانۀ دیگر با عنوان «مرگ یا وطن» در مجلۀ «آینده» به سردبیری دکتر محمود افشار یزدی منتشر شد:
\nهنر نزد ایرانیان است و بس
\nندارند شیر ژیان را به کس
\nهمه یکدلانند و یزدان‌شناس
\nبه گیتی ندارند در دل هراس
\nچو ایران نباشد تن من مباد
\nبر این بوم و بر زنده یک تن مباد
\nهمه سر به سر تن به کشتن دهیم
\nاز آن به که کشور به دشمن دهیم
\nچنین گفت موبد که مردن به نام
\nبه از زنده، دشمن بدو شادکام
\nاگر کشت خواهد همی روزگار
\nچه نیکوتر از مرگ در کارزار
\nمنبع: ایسنا
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"cdec2aef-2c30-4647-1f2f-08de2dadd9de","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":-1,"coupletSummary":"","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":141060,"authorName":"Z Abedi","authorUrl":null,"commentDate":"2026-10-18T13:19:40.6866714","htmlComment":"یا رب: پروردگارا
\nفتنه: آشوب
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"04b1e422-1160-4d66-6add-08df278589da","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":42,"coupletSummary":"یا رب! ز باد فتنه نگهدار خاک ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":141062,"authorName":"Z Abedi","authorUrl":null,"commentDate":"2026-10-18T13:25:55.7943458","htmlComment":"سنگ سراچه: سنگ کوچک
\nسراچه: خانه کوچک
\nسعدی دل خود رو تشبیه کرده به سراچه
\nمی سفتم: سوراخ می کردم
\nدیده: اشک
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"04b1e422-1160-4d66-6add-08df278589da","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":43,"coupletSummary":"یک شب تأمل ایام گذشته می‌کردم ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":141063,"authorName":"Z Abedi","authorUrl":null,"commentDate":"2026-10-18T13:29:31.7033248","htmlComment":"کوس: طبل
\nکوس رهلت: طبل کوچ کردن
\nمگر: شاید
\nدریابی: غنیمت بشماری
\nکار نساخت: آماده نشد
\n","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"04b1e422-1160-4d66-6add-08df278589da","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":46,"coupletSummary":"خجل آن کس که رفت و کار نساخت ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":141064,"authorName":"Z Abedi","authorUrl":null,"commentDate":"2026-10-18T13:31:06.7409331","htmlComment":"
رحیل: کوچ کردن
\nسبیل: ادامه سفر
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"04b1e422-1160-4d66-6add-08df278589da","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":47,"coupletSummary":"خوابِ نوشینِ بامدادِ رحیل باز دارد پیاده را ز سبیل","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":141065,"authorName":"Z Abedi","authorUrl":null,"commentDate":"2026-10-18T13:31:49.9395207","htmlComment":"عمارتی رو ساخت: خانه جدیدی ساخت
\nبه دیگری پرداخت: به دیگری واگذار کرد
\nعمارت از نظر املایی مهم
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"04b1e422-1160-4d66-6add-08df278589da","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":48,"coupletSummary":"هر که آمد عمارتی نو ساخت رفت ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":141066,"authorName":"Z Abedi","authorUrl":null,"commentDate":"2026-10-18T13:32:41.2385891","htmlComment":"هوس پختن: هوس کردن
\nبه سر نبرد کسی: کسی به پایان نرسانید
\n","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"04b1e422-1160-4d66-6add-08df278589da","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":49,"coupletSummary":"وآن دگر پخت همچنین هوسی وین عمارت به سر نبرد کسی","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":141067,"authorName":"Z Abedi","authorUrl":null,"commentDate":"2026-10-18T13:33:05.4766497","htmlComment":"
غدار: املایی/ بی وفا
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"04b1e422-1160-4d66-6add-08df278589da","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":50,"coupletSummary":"یارِ ناپایدار، دوست مدار دوستی را نشاید این غدّار","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":141068,"authorName":"Z Abedi","authorUrl":null,"commentDate":"2026-10-18T13:35:13.8202571","htmlComment":"عیش: زندگی کردن
\nبرگ عیش: اسباب و لوازم زندگی
\n","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"04b1e422-1160-4d66-6add-08df278589da","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":52,"coupletSummary":"برگِ عیشی به گور خویش فرست کس ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0},{"id":141069,"authorName":"Z Abedi","authorUrl":null,"commentDate":"2026-10-18T13:36:34.5797508","htmlComment":"
غره شدن: مغرور شدن
","publishStatus":"","inReplyToId":null,"userId":"04b1e422-1160-4d66-6add-08df278589da","replies":[],"myComment":false,"coupletIndex":53,"coupletSummary":"عمر برف است و آفتابِ تموز ...","isBookmarked":false,"likeCount":0,"dislikeCount":0,"currentUserRatingValue":0}],"sections":[{"id":247159,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":0,"number":1,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":13,"ganjoorMetre":{"id":13,"urlSlug":null,"rhythm":"مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":42648},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"راید","plainText":"از دست و زبان که برآید\r\nکز عهده شکرش به در آید","htmlText":"از دست و زبان که برآید
کز عُهدهٔ شکرش به درآید؟
آنرا که غمت ز در درآید
\r\nمقصود دو عالمش برآید
\r\nدر پای تو هرکه کشته گردد
\r\nاز کل زمانه بر سر آید
\r\nبا رنج تو راحت دو عالم
\r\n[...]
","targetPoemId":15731,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":85009166,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":6,"relationOrder":2,"poetName":"نظامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nezami.gif","fullUrl":"/nezami/5ganj/leyli-majnoon/sh1#bn46","fullTitle":"نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۱ - به نام ایزد بخشاینده","htmlExcerpt":"وآن دم که نفس به آخر آید
\r\nهم خطبهٔ نام تو سراید
","targetPoemId":9003,"targetSectionIndex":47,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":85009167,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":34,"relationOrder":3,"poetName":"امیرخسرو دهلوی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/khosro.gif","fullUrl":"/khosro/gozide/majnoon-leyli/sh26#bn11","fullTitle":"امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مجنون و لیلی » بخش ۲۶ - آه کردن مجنون از درونهٔ پرسوز، و این غزل دود اندود، از دودکش دهان، بیرون دادن","htmlExcerpt":"دل رفت که با غمت براید
\r\nتا زین دو کدام بر سر آید
","targetPoemId":24277,"targetSectionIndex":12,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":85009168,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":196,"relationOrder":4,"poetName":"ابن عماد","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ebneemad.gif","fullUrl":"/ebneemad/10name/sh46","fullTitle":"ابن عماد » روضة المحبین » بخش ۴۶ - غزل","htmlExcerpt":"خورشید وصال ما برآید
\r\nبر تو شب هجر ما سرآید
\r\nهم باغ امید تازه گردد
\r\nهم شاخ مراد در بر آید
\r\nآن کو به جز از جفا نکردی
\r\n[...]
","targetPoemId":141921,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":85009169,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":24,"relationOrder":5,"poetName":"جامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/jami.gif","fullUrl":"/jami/7ourang/7-6-leyli-majnoon/sh10#bn46","fullTitle":"جامی » هفت اورنگ » لیلی و مجنون » بخش ۱۰ - گرم شدن مجنون از سماع آوازه لیلی و آهنگ مقام او کردن و چون شکاریان سرگشته به پای خود روی به دام آوردن","htmlExcerpt":"الا غم آن که چون سرآید
\r\nاین روز وصال و شب درآید
","targetPoemId":66175,"targetSectionIndex":47,"poetMorePoemsLikeThisCount":4},{"id":85009170,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":0,"poetId":11,"relationOrder":6,"poetName":"وحشی بافقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/vahshi.gif","fullUrl":"/vahshi/divanv/masnaviatv/sh7#bn64","fullTitle":"وحشی بافقی » دیوان اشعار » مثنویات » در هجو کیدی (یاری) شاعر نما","htmlExcerpt":"کیری که چو بر فلک بر آید
\r\nبا صورت کهکشان سر آید
","targetPoemId":13659,"targetSectionIndex":65,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247160,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":1,"number":2,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":19,"ganjoorMetre":{"id":19,"urlSlug":null,"rhythm":"مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)","name":null,"description":null,"verseCount":20112},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ایاورد","plainText":"بنده همان به که ز تقصیر خویش\r\nعذر به درگاه خدای آورد\r\nور نه سزاوار خداوندی اش\r\nکس نتواند که به جای آورد","htmlText":"بنده همان به که ز تقصیرِ خویش
عُذر به درگاهِ خدای آورد
وَر نه سِزاوار خداوندی‌اش
کس نتواند که به جای آورد
ای کریمی که از خزانهٔ غیب
گَبر و تَرسا وظیفه‌خور داری
دوستان را کجا کنی محروم؟
تو که با دشمن این نظر داری
سر زبالین شرق برداری
\r\nدامن وجیب پر ز زرداری
","targetPoemId":39393,"targetSectionIndex":3,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":91133119,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":6,"relationOrder":2,"poetName":"نظامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nezami.gif","fullUrl":"/nezami/5ganj/7peykar/sh6#bn90","fullTitle":"نظامی » خمسه » هفت پیکر » بخش ۶ - ستایش سخن و حکمت و اندرز","htmlExcerpt":"گر سه حمال کارگر داری
\r\nچار حمال خانه‌بر داری
","targetPoemId":9054,"targetSectionIndex":91,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":91133120,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":143,"relationOrder":3,"poetName":"اثیر اخسیکتی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/akhsikati.gif","fullUrl":"/akhsikati/divan/ghazal/sh170","fullTitle":"اثیر اخسیکتی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۷۰","htmlExcerpt":"کژ نهادی کُله، چه سرداری
\r\nبه جز آن که‌م ز پای برداری
\r\nخدمت جان بر تو آوردم
\r\nبه جز این خدمت دگر داری
\r\nبه من‌ات سر کجا فرود آید
\r\n[...]
","targetPoemId":116030,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":91133121,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":91,"relationOrder":4,"poetName":"سلطان ولد","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/valad.gif","fullUrl":"/valad/valadname/sh167#bn21","fullTitle":"سلطان ولد » ولدنامه » بخش ۱۶۷ - در بیان آنکه عالم چون کوهی است. و افعال و اقوال آدمیان چون صداها که بشخص وا میگردد بدی را بدی و نیکی را نیکی که انالانضیع اجرمن احسن عملا","htmlExcerpt":"کز یکت صد هزار برداری
\r\nمست از کیمیاش زر داری
","targetPoemId":87299,"targetSectionIndex":22,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":91133122,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":19,"relationOrder":5,"poetName":"اوحدی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ouhadi.gif","fullUrl":"/ouhadi/jaamejam/sh32#bn52","fullTitle":"اوحدی » جام جم » بخش ۳۲ - ذبابهٔ این فصل در سری چند مرموز","htmlExcerpt":"باز کن چشم، اگر بصر داری
\r\nتا چه چیزی تو کین اثر داری؟
","targetPoemId":18179,"targetSectionIndex":53,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":91133123,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":2,"poetId":51,"relationOrder":6,"poetName":"شاه نعمت‌الله ولی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/shahnematollah.gif","fullUrl":"/shahnematollah/motsh/sh1#bn24","fullTitle":"شاه نعمت‌الله ولی » متفرقات » هو علی","htmlExcerpt":"یک وجود است اگر خبر داری
\r\nعین او بین اگر نظر داری
","targetPoemId":48366,"targetSectionIndex":25,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247162,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":3,"number":4,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":7,"ganjoorMetre":{"id":7,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":98150},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ری","plainText":"ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند\r\nتا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری\r\nهمه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار\r\nشرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری","htmlText":"ابر و باد و مَه و خورشید و فلک در کارند
تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
همه از بَهرِ تو سرگشته و فرمانبُردار
شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری
دل من خواهی و اندوه دل من نبری
\r\nاینْت بی‌رحمی و بی‌مهری و بیدادگری
\r\nتو بر آنی که دل من ببری دل ندهی
\r\nمن بدین پرده نیم، گر تو بدین پرده دری
\r\nغم تو چند خورم و انده تو چند برم
\r\n[...]
","targetPoemId":62779,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":2},{"id":89976696,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":3,"poetId":14,"relationOrder":2,"poetName":"منوچهری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/manoochehri.gif","fullUrl":"/manoochehri/divanm/mosammatm/sh4#bn7","fullTitle":"منوچهری » دیوان اشعار » مسمطات » شمارهٔ ۴ - مسمط چهارم","htmlExcerpt":"چون به هم کردی بسیار بنفشهٔ طبری
\r\nباز برگرد به بستان در چون کبک دری
\r\nتا کجا بیش بود نرگس خوشبوی طری
\r\nکه به چشم تو چنان آید، چون درنگری
","targetPoemId":14262,"targetSectionIndex":3,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":89976697,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":3,"poetId":17,"relationOrder":3,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/towsifat/shahrashoob/sh81","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » توصیفات » شهرآشوب » شمارهٔ ۸۱ - صفت دلبر قصاب بود","htmlExcerpt":"آلت کشتن داری صنما غمزه و کارد
\r\nزین دو ناکشته ز دستت نرهد جانوری
\r\nتو مرا جانی و چون با تو بوم جانوری
\r\nزنده گردم که ز دیدار تو یابم نظری
\r\nمی بترسم که مرا روزی بکشی تو از آنک
\r\n[...]
","targetPoemId":81537,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":89976698,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":3,"poetId":64,"relationOrder":4,"poetName":"امیر معزی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/amir.gif","fullUrl":"/amir/ghasa/sh446","fullTitle":"امیر معزی » قصاید » شمارهٔ ۴۴۶","htmlExcerpt":"گشت تابنده ز گردون معالی قَمَری
\r\nگشت تابنده ز دریای معانی گهری
\r\nسال تو فرخ و فرخنده شد از شادی آنک
\r\nملک‌العرش عطا داد ملک را پسری
\r\nملک باغ است و در آن باغ ملک سنجر هست
\r\n[...]
","targetPoemId":69921,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":89976699,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":3,"poetId":10,"relationOrder":5,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/divans/ghgh/sh181","fullTitle":"سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۱۸۱","htmlExcerpt":"برهٔ بریان هر جا که بود چاکر تست
\r\nطبق حلوا داماد و تو او را خسری
\r\nخوردنیهای جهان گر به شکم جمع شدند
\r\nهمه گفتند که ای خواجه تو ما را پدری
\r\nای همه نزهت و شادی و همه راحت و روح
\r\n[...]
","targetPoemId":27521,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":89976700,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":3,"poetId":18,"relationOrder":6,"poetName":"انوری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/anvari.gif","fullUrl":"/anvari/divan-anvari/ghaside-anvari/sh192","fullTitle":"انوری » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۲ - مدح خاقان اعظم رکن‌الدین قلج طفغاج خان","htmlExcerpt":"ای ترا گشته مسخر حشم دیو و پری
\r\nکوش تا آب سلیمان پیمبر نبری
\r\nزانکه در نسبت ملک تو که باقی بادا
\r\nهست امروز همان رتبت پیغامبری
\r\nتویی آن سایهٔ یزدان که شب چتر تو کرد
\r\n[...]
","targetPoemId":16101,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247163,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":4,"number":5,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":23,"ganjoorMetre":{"id":23,"urlSlug":null,"rhythm":"فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)","name":null,"description":null,"verseCount":186905},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"یم","plainText":"شفیع مطاع نبی کریم\r\nقسیم جسیم نسیم وسیم","htmlText":"شفیعٌ مطاعٌ نَبیٌ کریم
قسیمٌ جسیمٌ نسیمٌ وسیم
ببخشیدشان بیکران زر و سیم
\r\nچو آرامش آمد به هنگام بیم
","targetPoemId":1388,"targetSectionIndex":20,"poetMorePoemsLikeThisCount":53},{"id":98287090,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":4,"poetId":124,"relationOrder":2,"poetName":"عیوقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ayyooghi.gif","fullUrl":"/ayyooghi/vg/sh1#bn3","fullTitle":"عیوقی » ورقه و گلشاه » بخش ۱ - طبق نظر محققان شانزده بیت ابتدایی توسط نسخه برداران اضافه شده و از همای و همایون خواجوی کرمانی وام گرفته شده است","htmlExcerpt":"معطر کنِ باد عنبر نسیم
\r\nنظام‌آور کار در یتیم
","targetPoemId":106287,"targetSectionIndex":4,"poetMorePoemsLikeThisCount":5},{"id":98287091,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":4,"poetId":52,"relationOrder":3,"poetName":"اسدی توسی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/asadi.gif","fullUrl":"/asadi/garshaspname/sh25#bn8","fullTitle":"اسدی توسی » گرشاسپ‌نامه » بخش ۲۵ - پند دادن اثرط گرشاسب را","htmlExcerpt":"دَم پادشاهان امیدست و بیم
\r\nیکی را سموم و دگر را نسیم
","targetPoemId":49151,"targetSectionIndex":9,"poetMorePoemsLikeThisCount":11},{"id":98287092,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":4,"poetId":126,"relationOrder":4,"poetName":"سرایندهٔ فرامرزنامه","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nashenas.gif","fullUrl":"/nashenas/faramarz/sh12#bn31","fullTitle":"سرایندهٔ فرامرزنامه » فرامرزنامه » بخش ۱۲ - زخم زدن بانو گشسب بر رستم","htmlExcerpt":"بیا تا به صحرای توران شویم
\r\nدو روزه بر آن بوم صیدی کنیم
","targetPoemId":106612,"targetSectionIndex":32,"poetMorePoemsLikeThisCount":17},{"id":98287093,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":4,"poetId":109,"relationOrder":5,"poetName":"عثمان مختاری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/mokhtari.gif","fullUrl":"/mokhtari/shahriarname/sh31#bn8","fullTitle":"عثمان مختاری » شهریارنامه » بخش ۳۱ - پیدا شدن نقاب دار زرد پوش و رزم او با نسناس گوید","htmlExcerpt":"بدواره نامی که کردش دو نیم
\r\nدل شاه ارژنگ شد پر ز بیم
","targetPoemId":95383,"targetSectionIndex":9,"poetMorePoemsLikeThisCount":3},{"id":98287094,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":4,"poetId":127,"relationOrder":6,"poetName":"ایرانشان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/iranshan.gif","fullUrl":"/iranshan/bahman/aghaz/sh7","fullTitle":"ایرانشان » بهمن‌نامه » آغاز داستان » بخش ۷ - در آمدنِ لؤلؤ پیش کتایون و شکایت کردن از پارس","htmlExcerpt":"بیایم میانش کنم بر دو نیم
\r\nز صور و کتایون مرا نیست بیم
","targetPoemId":146192,"targetSectionIndex":34,"poetMorePoemsLikeThisCount":25}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247167,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":5,"number":6,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":23,"ganjoorMetre":{"id":23,"urlSlug":null,"rhythm":"فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)","name":null,"description":null,"verseCount":186905},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ار","plainText":"کرم بین و لطف خداوندگار\r\nگنه بنده کرده ست و او شرمسار","htmlText":"کَرَم بین و لطف خداوندْگار
گُنه بنده کرده‌ست و او شرمسار
مرا جود او تازه دارد همی
\r\nمگر جودش ابر است و من کشتزار
\r\n«مگر» یک سو افکن، که خود هم چنین
\r\nبیندیش و دیدهٔ خرد برگمار
\r\nابا برق و با جستن صاعقه
\r\n[...]
","targetPoemId":25241,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":3},{"id":99594840,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":5,"poetId":4,"relationOrder":2,"poetName":"فردوسی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ferdousi.gif","fullUrl":"/ferdousi/shahname/aghaz/sh3#bn23","fullTitle":"فردوسی » شاهنامه » آغاز کتاب » بخش ۳ - گفتار اَندر آفرینشِ عالم","htmlExcerpt":"سِرِ مایه یی گوهران این چهار
\r\nبَرآوَرده بی‌رَنج و بی‌روزگار
","targetPoemId":1323,"targetSectionIndex":4,"poetMorePoemsLikeThisCount":2556},{"id":99594841,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":5,"poetId":62,"relationOrder":3,"poetName":"عنصری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/onsori.gif","fullUrl":"/onsori/oghas/sh25","fullTitle":"عنصری » قصاید » شمارهٔ ۲۵ - در مدح یمین الدوله سلطان محمود غزنوی","htmlExcerpt":"به از عید نشناسم از روزگار
\r\nنه از مدح خسرو به آموزگار
\r\nخداوند عالم کزو وقت ما
\r\nهمه ساله عیدست لیل ونهار
\r\nیمین و امین اختر یمن و امن
\r\n[...]
","targetPoemId":68803,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":4},{"id":99594842,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":5,"poetId":124,"relationOrder":4,"poetName":"عیوقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ayyooghi.gif","fullUrl":"/ayyooghi/vg/sh1#bn5","fullTitle":"عیوقی » ورقه و گلشاه » بخش ۱ - طبق نظر محققان شانزده بیت ابتدایی توسط نسخه برداران اضافه شده و از همای و همایون خواجوی کرمانی وام گرفته شده است","htmlExcerpt":"جهان‌دار بخشندهٔ کامکار
\r\nخداوند بی‌چون، پروردگار
","targetPoemId":106287,"targetSectionIndex":6,"poetMorePoemsLikeThisCount":57},{"id":99594843,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":5,"poetId":15,"relationOrder":5,"poetName":"فرخی سیستانی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/farrokhi.gif","fullUrl":"/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh73","fullTitle":"فرخی سیستانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۷۳ - در ستایش سلطان مسعود غزنوی گوید","htmlExcerpt":"بدین خرمی و خوشی روزگار
\r\nبدین خوبی و فرخی شهریار
\r\nچنان گشت گیتی که ما خواستیم
\r\nخدایا تو چشم بدان دور دار
\r\nخداوند گار جهان فرخست
\r\n[...]
","targetPoemId":62652,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":99594844,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":5,"poetId":13,"relationOrder":6,"poetName":"ناصرخسرو","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/naserkhosro.gif","fullUrl":"/naserkhosro/divann/ghaside-naser/sh111","fullTitle":"ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۱۱","htmlExcerpt":"برآمد سپاه بخار از بحار
\r\nسوارانش پر در کرده کنار
\r\nرخ سبز صحرا بخندید خوش
\r\nچو بر وی سیاه ابر بگریست زار
\r\nگل سرخ بر سر نهاد و ببست
\r\n[...]
","targetPoemId":14000,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247168,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":6,"number":7,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":9,"ganjoorMetre":{"id":9,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)","name":null,"description":null,"verseCount":118006},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"از","plainText":"گر کسی وصف او ز من پرسد\r\nبی دل از بی نشان چه گوید باز\r\nعاشقان کشتگان معشوقند\r\nبر نیاید ز کشتگان آواز","htmlText":"گر کسی وصف او ز من پرسد
بیدل از بی‌نشان چه گوید باز؟
عاشقان، کشتگان معشوقند
بَر نیاید ز کشتگان آواز
زندگانی چه کوته و چه دراز
\r\nنه به آخر بمرد باید باز؟
\r\nهم به چنبر گذار خواهد بود
\r\nاین رسن را، اگرچه هست دراز
\r\nخواهی اندر عنا و شدت زی
\r\n[...]
","targetPoemId":25252,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98734160,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":6,"poetId":15,"relationOrder":2,"poetName":"فرخی سیستانی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/farrokhi.gif","fullUrl":"/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh102","fullTitle":"فرخی سیستانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۰۲ - در مدح شمس الکفاة خواجه احمدبن حسن میمندی","htmlExcerpt":"سرو ساقی وماه رود نواز
\r\nپرده بر بسته در ره شهناز
\r\nزخمه رودزن نه پست ونه تیز
\r\nزلف ساقی نه کوته ونه دراز
\r\nمجلس خوب خسروانی وار
\r\n[...]
","targetPoemId":62681,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98734161,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":6,"poetId":194,"relationOrder":3,"poetName":"ابوالفضل بیهقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/beyhaghi.gif","fullUrl":"/beyhaghi/tarikh/jeld7/sh33","fullTitle":"ابوالفضل بیهقی » تاریخ بیهقی » مجلد هفتم » بخش ۳۳ - مرگ خواجه احمد حسن","htmlExcerpt":"زندگانی چه کوته و چه دراز
\r\nنه بآخر بمرد باید باز؟
\r\nهم بچنبر گذار خواهد بود
\r\nاین رسن را اگر چه هست دراز
\r\nخواهی اندر عنا و شدّت زی
\r\n[...]
","targetPoemId":140825,"targetSectionIndex":2,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98734162,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":6,"poetId":13,"relationOrder":4,"poetName":"ناصرخسرو","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/naserkhosro.gif","fullUrl":"/naserkhosro/divann/ghaside-naser/sh116","fullTitle":"ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۱۶","htmlExcerpt":"ای تو را آروزی نعمت و ناز
\r\nآز کرده عنان اسپ نیاز
\r\nعمرت از تو گریزد از پس آز
\r\nتو همی تاز در نشیب و فراز
\r\nبر در بخت بد فرود آید
\r\n[...]
","targetPoemId":14005,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98734163,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":6,"poetId":17,"relationOrder":5,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/ghasidemk/sh167","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۶۷ - در نصیحت و ستایش منصور بن سعید","htmlExcerpt":"چند گویی که نشنوندت راز
\r\nچند جویی که می نیابی باز
\r\nبد مکن خو که طبع گیرد خو
\r\nناز کم کن که آز گردد ناز
\r\nاز فراز آمدی سبک به نشیب
\r\n[...]
","targetPoemId":63717,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":5},{"id":98734164,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":6,"poetId":110,"relationOrder":6,"poetName":"ابوالفرج رونی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/rooni.gif","fullUrl":"/rooni/divan/ghaside/sh40","fullTitle":"ابوالفرج رونی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۴۰ - در مدح سیف الدوله ابوالقاسم محمود بن سلطان ابراهیم غزنوی","htmlExcerpt":"آمد آن مایه سعادت باز
\r\nکز جهان ملک را به دوست نیاز
\r\nتخت او را سپهر گشته رهی
\r\nبخت او را زمانه برده نماز
\r\nحزم او پیش بین سیاه و سپید
\r\n[...]
","targetPoemId":95518,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247169,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":7,"number":8,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":10,"ganjoorMetre":{"id":10,"urlSlug":null,"rhythm":"مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":55167},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ازنیامد","plainText":"ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز\r\nکآن سوخته را جان شد و آواز نیامد\r\nاین مدعیان در طلبش بی خبرانند\r\nکآن را که خبر شد خبری باز نیامد","htmlText":"ای مرغ سحر! عشق ز پروانه بیاموز
کآن سوخته را جان شد و آواز نیامد
این مدعیان در طلبش بی‌خبرانند
کآن را که خبر شد، خبری باز نیامد
ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز
\r\nکآن سوخته را جان شد و آواز نیامد
\r\nاین مدعیان در طلبش بی خبرانند
\r\nکآن را که خبر شد خبری باز نیامد
","targetPoemId":77004,"targetSectionIndex":6,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":5110102,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":7,"poetId":76,"relationOrder":2,"poetName":"حزین لاهیجی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/hazin.gif","fullUrl":"/hazin/ghazal-hz/sh299","fullTitle":"حزین لاهیجی » غزلیات » شمارهٔ ۲۹۹","htmlExcerpt":"یک ره به سر تربتم از ناز نیامد
\r\nاین جان ز تن رفته، دگر باز نیامد
\r\nپیغام دروغی که فریبد دل ما را
\r\nافسوس کزان لعل فسون ساز نیامد
\r\nخونین جگری بی تو نهفتیم ولیکن
\r\n[...]
","targetPoemId":82209,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247174,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":8,"number":9,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":24,"ganjoorMetre":{"id":24,"urlSlug":null,"rhythm":"مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)","name":null,"description":null,"verseCount":53371},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"راست","plainText":"زآن گه که تو را بر من مسکین نظر است\r\nآثارم از آفتاب مشهورتر است\r\nگر خود همه عیب ها بدین بنده در است\r\nهر عیب که سلطان بپسندد هنر است","htmlText":"زآن گه که تو را بر من مسکین نظر است
آثارم از آفتاب مشهورتر است
گر خود همه عیب‌ها بدین بنده در است
هر عیب که سلطان بپسندد، هنر است
شنگرف چکانیده تو را بر شکر است
\r\nمشکین زلفت شکسته گِردِ قمر است
\r\nحورات مگر مادر و غلمان پدر است
\r\nکاین صورت تو ز آدمی خوب‌تر است
","targetPoemId":68853,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98676593,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":8,"poetId":26,"relationOrder":2,"poetName":"ابوسعید ابوالخیر","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/abusaeed.gif","fullUrl":"/abusaeed/robaee-aa/sh60","fullTitle":"ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۶۰","htmlExcerpt":"گر طالب راه حق شوی ره پیداست
\r\nاو راست بود با تو، تو گر باشی راست
\r\nوآنگه که به اخلاص و درون صافی
\r\nاو را باشی بدان که او نیز تو راست
","targetPoemId":20568,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98676594,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":8,"poetId":3,"relationOrder":3,"poetName":"خیام","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/khayyam.gif","fullUrl":"/khayyam/robaee/sh48","fullTitle":"خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۸","htmlExcerpt":"نیکی و بدی که در نهاد بشر است
\r\nشادی و غمی که در قضا و قدر است
\r\nبا چرخ مکن حواله کاندر ره عقل
\r\nچرخ از تو هزار بار بیچاره‌تر است
","targetPoemId":1166,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":98676595,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":8,"poetId":160,"relationOrder":4,"poetName":"غزالی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ghazzali.gif","fullUrl":"/ghazzali/kimia/arkan/a2/sh69","fullTitle":"غزالی » کیمیای سعادت » ارکان معاملت مسلمانی » رکن دوم - رکن معاملات » بخش ۶۹ - باب دوم","htmlExcerpt":"زاول به منت میل بد آن میل کجاست؟
\r\nو امروز ملول گشتی از بهر چراست؟
","targetPoemId":125125,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":98676596,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":8,"poetId":177,"relationOrder":5,"poetName":"سوزنی سمرقندی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/soozani.gif","fullUrl":"/soozani/divan/hazl/robaee/sh38","fullTitle":"سوزنی سمرقندی » دیوان اشعار » هزلیات » رباعیات » شمارهٔ ۳۸","htmlExcerpt":"خر سر سر تو سزای زخم تبر است
\r\nوز روی قیاس کرد گوئی دگر است
\r\nلیکن بمیان هر دو فرق اینقدر است
\r\nکاینجا ملحد بزیر و آنجا زبر است
","targetPoemId":132541,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98676597,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":8,"poetId":54,"relationOrder":6,"poetName":"مهستی گنجوی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/mahsati.gif","fullUrl":"/mahsati/robmah/sh40","fullTitle":"مهستی گنجوی » رباعیات » رباعی شمارۀ ۴۰","htmlExcerpt":"در طاس فلک نقش قضا و قدر است
\r\nمشکل گرهیست خلق از این بی‌خبر است
\r\nپندار مدار کین گره بگشایی
\r\nدانستن این گره به قدر بشر است
","targetPoemId":50100,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":3}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247181,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":9,"number":10,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":null,"ganjoorMetre":null,"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ر","plainText":"لقد سعد الدنیا به دام سعده\r\nو أیده المولیٰ بألویة النصر\r\nکذلک ینشأ لینة هو عرقها\r\nو حسن نبات الأرض من کرم البذر","htmlText":"لَقَد سَعِدَ الدُنیا بهِ دامَ سَعدُه
وَ أَیَّدَهُ الْمَولیٰ بِأَلوِیَةِ النَّصرِ
کذلکَ یَنْشَأُ لینةٌ هو عِرقُها
و حُسنُ نباتِ الْأَرضِ من کَرمِ الْبَذرِ
اقلیم پارس را غم از آسیب دهر نیست
تا بر سرش بُوَد چو تویی سایهٔ خدا
امروز کس نشان ندهد در بسیط خاک
مانند آستان درت مأمن رضا
بر توست پاس خاطر بیچارگان و شکر
بر ما و بر خدای جهان‌آفرین جزا
یا رب! ز باد فتنه نگهدار خاک پارس
چندان که خاک را بُوَد و باد را بقا
تا داد باغ را سمن و گل بنونوا
\r\nبلبل همی سراید بر گل بنونوا
\r\nرود و سرود ساخته بر سرو فاخته
\r\nچون عاشقی که باشد معشوق او نوا
\r\nمشک و عبیر بارد بر گلستان شمال
\r\n[...]
","targetPoemId":115210,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":98175310,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":10,"poetId":17,"relationOrder":2,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/ghasidemk/sh1","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱ - در مدح محمد بن علی خاص از سرداران سلطان ابراهیم غزنوی","htmlExcerpt":"چون نای بینوایم ازین نای بینوا
\r\nشادی ندید هیچ کس از نای بینوا
\r\nبا کوه گویم آنچه ازو پر شود دلم
\r\nزیرا جواب گفته من نیست جز صدا
\r\nشد دیده تیره و نخورم غم ز بهر آنک
\r\n[...]
","targetPoemId":63551,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":98175311,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":10,"poetId":64,"relationOrder":3,"poetName":"امیر معزی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/amir.gif","fullUrl":"/amir/ghasa/sh9","fullTitle":"امیر معزی » قصاید » شمارهٔ ۹","htmlExcerpt":"آمدگه وداع چو تاریک شد هوا
\r\nآن مه که هست جان و دلم را بدو هوا
\r\nگرمی گرفته از جگر گرم او زمین
\r\nسردی گرفته از نفس سرد من هوا
\r\nماه تمام او شده چون آسمان کبود
\r\n[...]
","targetPoemId":69482,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":98175312,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":10,"poetId":10,"relationOrder":4,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/divans/ghaside-sanaee/sh6","fullTitle":"سنایی » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۶ - در شکایت روزگار و بی‌وفایی مردم","htmlExcerpt":"منسوخ شد مروت و معدوم شد وفا
\r\nزین هر دو مانده نام چو سیمرغ و کیمیا
\r\nشد راستی خیانت و شد زیرکی سفه
\r\nشد دوستی عداوت و شد مردمی جفا
\r\nگشته‌ست باژگونه همه رسمهای خلق
\r\n[...]
","targetPoemId":12545,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98175313,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":10,"poetId":58,"relationOrder":5,"poetName":"وطواط","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/vatvat.gif","fullUrl":"/vatvat/ghasv/sh1","fullTitle":"وطواط » قصاید » شمارهٔ ۱ - در مدح وزیر ضیاءالدین عراق بن جعفر","htmlExcerpt":"ای بر مراد رأی تو ایام رامضا
\r\nبسته میان بطاعت فرمان تو قضا
\r\nاز جاه تو گرفته سیادت بسی شرف
\r\nوز فر تو فزوده وزارت بسی بها
\r\nخلق خدای را برعایت تویی پناه
\r\n[...]
","targetPoemId":65093,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":2},{"id":98175314,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":10,"poetId":177,"relationOrder":6,"poetName":"سوزنی سمرقندی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/soozani.gif","fullUrl":"/soozani/divan/ghaside/sh2","fullTitle":"سوزنی سمرقندی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲ - در مدح علاء الدین محمد بن سلیمان","htmlExcerpt":"آورد گرد فتح و ظفر پیش چشم ما
\r\nباد از رکاب عالی لازال عالیا
\r\nگرد از رکاب عالی بر نصرت و ظفر
\r\nدر دیده رعیت باشد چو توتیا
\r\nعالی علاء دولت و دین آنکه تا بحشر
\r\n[...]
","targetPoemId":132040,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247183,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":11,"number":12,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":9,"ganjoorMetre":{"id":9,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)","name":null,"description":null,"verseCount":118006},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"","plainText":"هر دم از عمر می رود نفسی\r\nچون نگه می کنم نمانده بسی\r\nای که پنجاه رفت و در خوابی\r\nمگر این پنج روز دریابی\r\nخجل آن کس که رفت و کار نساخت\r\nکوس رحلت زدند و بار نساخت\r\nخواب نوشین بامداد رحیل\r\nباز دارد پیاده را ز سبیل\r\nهر که آمد عمارتی نو ساخت\r\nرفت و منزل به دیگری پرداخت\r\nوآن دگر پخت همچنین هوسی\r\nوین عمارت به سر نبرد کسی\r\nیار ناپایدار دوست مدار\r\nدوستی را نشاید این غدار\r\nنیک و بد چون همی بباید مرد\r\nخنک آن کس که گوی نیکی برد\r\nبرگ عیشی به گور خویش فرست\r\nکس نیارد ز پس ز پیش فرست\r\nعمر برف است و آفتاب تموز\r\nاندکی ماند و خواجه غره هنوز\r\nای تهی دست رفته در بازار\r\nترسمت پر نیاوری دستار\r\nهر که مزروع خود بخورد به خوید\r\nوقت خرمنش خوشه باید چید","htmlText":"هر دم از عمر میرود نفسی
چون نگه میکنم نمانده بسی
ای که پنجاه رفت و در خوابی
مگر این پنج روز دریابی
خجل آن کس که رفت و کار نساخت
کوسِ رحلت زدند و بار نساخت
خوابِ نوشینِ بامدادِ رحیل
باز دارد پیاده را ز سبیل
هر که آمد عمارتی نو ساخت
رفت و منزل به دیگری پرداخت
وآن دگر پخت همچنین هوسی
وین عمارت به سر نبرد کسی
یارِ ناپایدار، دوست مدار
دوستی را نشاید این غدّار
نیک و بد چون همی بباید مُرد
خُنُک آن کس که گویِ نیکی بُرد
برگِ عیشی به گور خویش فرست
کس نیارد ز پس، ز پیش فرست
عمر برف است و آفتابِ تموز
اندکی ماند و خواجه غَرِّه هنوز
ای تهی‌دستْ رفته در بازار
ترسمت پُر نیاوری دستار
هر که مزروع خود بخورد به خوید
وقت خرمنش خوشه باید چید
چون بیامد بوعده بر سامند
\r\nآن کنیزک سبک زبام بلند
\r\nبرسن سوی او فرود آمد
\r\nگفتی از جنبشش درود آمد
\r\nجان سامند را بلوس گرفت
\r\n[...]
","targetPoemId":69188,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":51538231,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":11,"poetId":17,"relationOrder":2,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/ghasidemk/sh19","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۹ - هم در مدح سلطان محمود","htmlExcerpt":"چیست آن کاتشش زدوده چو آب
\r\nچو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
\r\nنیست سیماب و آب و هست درو
\r\nصفوت آب و گونه سیماب
\r\nنه سطرلاب و خوبی و زشتی
\r\n[...]
","targetPoemId":63569,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":27},{"id":51538232,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":11,"poetId":110,"relationOrder":3,"poetName":"ابوالفرج رونی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/rooni.gif","fullUrl":"/rooni/divan/ghaside/sh85","fullTitle":"ابوالفرج رونی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۸۵ - در مدح ثقة الملک طاهر بن علی","htmlExcerpt":"ثقة الملک خاص و خازن شاه
\r\nخواجه طاهر علیک عین الله
\r\nبه قدوم عزیز لوهاور
\r\nمصر کرد و ز مصر بیش به جاه
\r\nنور او نور یوسف چاهی است
\r\n[...]
","targetPoemId":95563,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":51538233,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":11,"poetId":10,"relationOrder":4,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/tariq/sh1","fullTitle":"سنایی » طریق التحقیق » بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم","htmlExcerpt":"ابتدای سخن به نام خداست
\r\nآنکه بی‌مثل و شبه و بی‌همتاست
\r\nخالق الخلق و باعث الاموات
\r\nعالم الغیب سامع الاصوات
\r\nذات بیچونش را بدایت نیست
\r\n[...]
","targetPoemId":39322,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":520},{"id":51538234,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":11,"poetId":58,"relationOrder":5,"poetName":"وطواط","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/vatvat.gif","fullUrl":"/vatvat/ghasv/sh90#bn2","fullTitle":"وطواط » قصاید » شمارهٔ ۹۰ - قصیدۀ مصنوعه در مدح قزل ارسلان (۱)","htmlExcerpt":"الترصیع مع التجنیس
\r\nتجنیس تام
\r\nتجنیس تاقص
\r\nتجنیس الزاید و المزید
\r\nتجنیس المرکب
\r\n[...]
","targetPoemId":65182,"targetSectionIndex":84,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":51538235,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":11,"poetId":179,"relationOrder":6,"poetName":"قوامی رازی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ghavami.gif","fullUrl":"/ghavami/divan/sh5","fullTitle":"قوامی رازی » دیوان اشعار » شمارهٔ ۵ - در مدح شاه بطور عام و عرض تسلیت بدو شاه خاص","htmlExcerpt":"تا زمین زیر گنبد خضراست
\r\nبی جهانیان جهان نیاید راست
\r\nتاز گردش فلک نیاساید
\r\nبر زمین شاه داد گر باید
\r\nشاه خورشید جان فزای بود
\r\n[...]
","targetPoemId":133931,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247196,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":12,"number":13,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":3,"ganjoorMetre":{"id":3,"urlSlug":null,"rhythm":"مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":141984},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"کم","plainText":"زبان بریده به کنجی نشسته صم بکم\r\nبه از کسی که نباشد زبانش اندر حکم","htmlText":"زبان‌بریده به کنجی نشسته صُمٌّ بُکمْ
به از کسی که نباشد زبانش اندر حُکم
زبان بریده بکنجى نشسته صم بکم
\r\nبه از کسى که نباشد زبانش اندر حکم
","targetPoemId":78451,"targetSectionIndex":6,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":45728478,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":12,"poetId":132,"relationOrder":2,"poetName":"ملا احمد نراقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/naraghi.gif","fullUrl":"/naraghi/meraj/bab4/sh254","fullTitle":"ملا احمد نراقی » معراج السعادة » باب چهارم » فایده - مفاسد و آفات زبان","htmlExcerpt":"زبان بریده، به کنجی نشسته صم بکم
\r\nبه از کسی که نباشد زبانش اندر حکم
","targetPoemId":111163,"targetSectionIndex":1,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247197,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":13,"number":14,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":23,"ganjoorMetre":{"id":23,"urlSlug":null,"rhythm":"فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)","name":null,"description":null,"verseCount":186905},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"شی","plainText":"کنونت که امکان گفتار هست\r\nبگو ای برادر به لطف و خوشی\r\nکه فردا چو پیک اجل در رسید\r\nبه حکم ضرورت زبان در کشی","htmlText":"کنونت که امکان گفتار هست
بگو ای برادر به لطف و خَوشی
که فردا چو پیک اجل در رسید
به حکم ضرورت زبان در کَشی
چهارم که خوانند اهتوخوشی
\r\nهمان دست‌ورزان ابا سرکشی
","targetPoemId":1342,"targetSectionIndex":30,"poetMorePoemsLikeThisCount":9},{"id":88342048,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":13,"poetId":124,"relationOrder":2,"poetName":"عیوقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ayyooghi.gif","fullUrl":"/ayyooghi/vg/sh24#bn35","fullTitle":"عیوقی » ورقه و گلشاه » بخش ۲۴ - رفتن شاه شام به دیدن گلشاه","htmlExcerpt":"بتی دید پر ناز و زیب و کشی
\r\nهمه سر به سر دلکشی و خوشی
","targetPoemId":106310,"targetSectionIndex":36,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":88342049,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":13,"poetId":52,"relationOrder":3,"poetName":"اسدی توسی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/asadi.gif","fullUrl":"/asadi/garshaspname/sh30#bn92","fullTitle":"اسدی توسی » گرشاسپ‌نامه » بخش ۳۰ - جنگ دوم گرشاسب با سالاران بهو","htmlExcerpt":"برانگیخت آن باره آتشی
\r\nبه کف آهنین نیزه سی رشی
","targetPoemId":49156,"targetSectionIndex":93,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":88342050,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":13,"poetId":126,"relationOrder":4,"poetName":"سرایندهٔ فرامرزنامه","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nashenas.gif","fullUrl":"/nashenas/faramarz/sh6#bn27","fullTitle":"سرایندهٔ فرامرزنامه » فرامرزنامه » بخش ۶ - داستان رستم پور زال در هفت ده سالگی و جنگ کردن او با ببر بیان قسمت اول","htmlExcerpt":"چو گیری به کف نیزه آتشی
\r\nفلک با تو ناید به گردن کشی
","targetPoemId":106606,"targetSectionIndex":28,"poetMorePoemsLikeThisCount":2},{"id":88342051,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":13,"poetId":127,"relationOrder":5,"poetName":"ایرانشان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/iranshan.gif","fullUrl":"/iranshan/koosh/sh20#bn55","fullTitle":"ایرانشان » کوش‌نامه » بخش ۲۰ - داستان پلاطُس","htmlExcerpt":"چو دانش نیاموزی از دانشی
\r\nهمی لاجرم خیره مردم کشی
","targetPoemId":106813,"targetSectionIndex":56,"poetMorePoemsLikeThisCount":17},{"id":88342052,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":13,"poetId":6,"relationOrder":6,"poetName":"نظامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nezami.gif","fullUrl":"/nezami/5ganj/sharafname/sh4#bn16","fullTitle":"نظامی » خمسه » اسکندرنامه - بخش اول: شرف‌نامه » بخش ۴ - در معراج پیغمبر اکرم","htmlExcerpt":"به عالم‌گشایی فرشته‌وشی
\r\nنه عالم‌گشایی که عالم‌کشی
","targetPoemId":9153,"targetSectionIndex":17,"poetMorePoemsLikeThisCount":18}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247198,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":14,"number":15,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":23,"ganjoorMetre":{"id":23,"urlSlug":null,"rhythm":"فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)","name":null,"description":null,"verseCount":186905},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ر","plainText":"زبان در دهان ای خردمند چیست\r\nکلید در گنج صاحب هنر\r\nچو در بسته باشد چه داند کسی\r\nکه جوهرفروش است یا پیله ور","htmlText":"زبان در دهان ای خردمند چیست؟
کلیدِ درِ گنجِ صاحب هنر
چو در بسته باشد چه داند کسی
که جوهرفروش است یا پیله‌ور؟
اگر بازی اندر چغو کم نگر
\r\nوگر باشه‌ای سوی بطّان مپر
","targetPoemId":146541,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":99590426,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":14,"poetId":112,"relationOrder":2,"poetName":"دقیقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/daghighi.gif","fullUrl":"/daghighi/parakande/sh14","fullTitle":"دقیقی » ابیات پراکنده » شمارهٔ ۱۴","htmlExcerpt":"که را رودکی گفته باشد مدیح
\r\nامام فنون سخن بود ور
\r\nدقیقی مدیح آورد نزد او
\r\nچو خرما بود برده سوی هَجَر
","targetPoemId":95906,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":99590427,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":14,"poetId":4,"relationOrder":3,"poetName":"فردوسی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ferdousi.gif","fullUrl":"/ferdousi/shahname/aghaz/sh3#bn6","fullTitle":"فردوسی » شاهنامه » آغاز کتاب » بخش ۳ - گفتار اَندر آفرینشِ عالم","htmlExcerpt":"چو دانا تَوانا بُد و دادگَر
\r\nاز ایرا نکرد ایچ پنهان هنر
","targetPoemId":1323,"targetSectionIndex":25,"poetMorePoemsLikeThisCount":1040},{"id":99590428,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":14,"poetId":62,"relationOrder":4,"poetName":"عنصری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/onsori.gif","fullUrl":"/onsori/oghas/sh16","fullTitle":"عنصری » قصاید » شمارهٔ ۱۶ - نیز در مدح امیر نصر بن ناصر الدین","htmlExcerpt":"پدید آرد آن سرو بیجاده بر
\r\nهمی گرد عنبر به بیجاده بر
\r\nز روی و ز بالا و زلف و لبش
\r\nخجل شد گل و سرو و مشک و شکر
\r\nبت و ماه را نام خوبی مده
\r\n[...]
","targetPoemId":68794,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":3},{"id":99590429,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":14,"poetId":124,"relationOrder":5,"poetName":"عیوقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ayyooghi.gif","fullUrl":"/ayyooghi/vg/sh1#bn15","fullTitle":"عیوقی » ورقه و گلشاه » بخش ۱ - طبق نظر محققان شانزده بیت ابتدایی توسط نسخه برداران اضافه شده و از همای و همایون خواجوی کرمانی وام گرفته شده است","htmlExcerpt":"ز شرم گنه آبرویم مبر
\r\nچو خاکم ز تقصیر من درگذر
","targetPoemId":106287,"targetSectionIndex":16,"poetMorePoemsLikeThisCount":76},{"id":99590430,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":14,"poetId":52,"relationOrder":6,"poetName":"اسدی توسی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/asadi.gif","fullUrl":"/asadi/garshaspname/sh3#bn26","fullTitle":"اسدی توسی » گرشاسپ‌نامه » بخش ۳ - در ستایش دین گوید","htmlExcerpt":"ازین پس پیمبر نباشد دگر
\r\nبه آخر زمان مهدی آید به در
","targetPoemId":49129,"targetSectionIndex":27,"poetMorePoemsLikeThisCount":208}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247203,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":15,"number":16,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":23,"ganjoorMetre":{"id":23,"urlSlug":null,"rhythm":"فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)","name":null,"description":null,"verseCount":186905},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"یز","plainText":"چو جنگ آوری با کسی بر ستیز\r\nکه از وی گزیرت بود یا گریز","htmlText":"چو جنگ آوری با کسی بر ستیز
که از وی گزیرت بُوَد یا گریز
بدین اندرون سال پنجاه نیز
\r\nبخورد و بورزید و بخشید چیز
","targetPoemId":1342,"targetSectionIndex":32,"poetMorePoemsLikeThisCount":306},{"id":95959172,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":15,"poetId":124,"relationOrder":2,"poetName":"عیوقی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ayyooghi.gif","fullUrl":"/ayyooghi/vg/sh3#bn106","fullTitle":"عیوقی » ورقه و گلشاه » بخش ۳ - آغاز قصه","htmlExcerpt":"شب تیره و زخم شمشیر تیز
\r\nازین صعب تر چون بود رستخیز
","targetPoemId":106289,"targetSectionIndex":107,"poetMorePoemsLikeThisCount":6},{"id":95959173,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":15,"poetId":52,"relationOrder":3,"poetName":"اسدی توسی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/asadi.gif","fullUrl":"/asadi/garshaspname/sh1#bn10","fullTitle":"اسدی توسی » گرشاسپ‌نامه » بخش ۱ - آغاز","htmlExcerpt":"مدان از ستاره بی‌او هیچ‌چیز
\r\nنه از چرخ و نه‌ز چار گوهر بنیز
","targetPoemId":49127,"targetSectionIndex":11,"poetMorePoemsLikeThisCount":121},{"id":95959174,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":15,"poetId":180,"relationOrder":4,"poetName":"لبیبی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/labibi.gif","fullUrl":"/labibi/abyat/sh58","fullTitle":"لبیبی » ابیات پراکنده در لغت نامه اسدی و مجمع الفرس سروری و فرهنگ جهانگیری و رشیدی » شمارهٔ ۵۸ - به شاهد لغت غرشیده، بمعنی خشم آلوده","htmlExcerpt":"چو غرشیده گشتی ز کین و ستیز
\r\nگرفتی ازو دیو راه گریز
","targetPoemId":134114,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":95959175,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":15,"poetId":126,"relationOrder":5,"poetName":"سرایندهٔ فرامرزنامه","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nashenas.gif","fullUrl":"/nashenas/faramarz/sh7","fullTitle":"سرایندهٔ فرامرزنامه » فرامرزنامه » بخش ۷ - داستان رستم پور زال در هفت ده سالگی و جنگ کردن او با ببر بیان قسمت دوم","htmlExcerpt":"ز بهر سبک رفتن اندر گریز
\r\nیک افکند درع و یکی تیغ تیز
","targetPoemId":106607,"targetSectionIndex":121,"poetMorePoemsLikeThisCount":46},{"id":95959176,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":15,"poetId":17,"relationOrder":6,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/ghetemk/sh69","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » مقطعات » شمارهٔ ۶۹ - ستایش و تشجیع خویش","htmlExcerpt":"تو ای تن برامش میا و مرو
\r\nتو ای سر به شادی مخسب و مخیز
\r\nتو ای دل دژم باش و هموار باش
\r\nتو ای دیده خون ریز و پیوسته ریز
\r\nنبینید پیری که جان مرا
\r\n[...]
","targetPoemId":63933,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247204,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":16,"number":17,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":13,"ganjoorMetre":{"id":13,"urlSlug":null,"rhythm":"مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":42648},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ختان","plainText":"پیراهن برگ بر درختان\r\nچون جامه عید نیک بختان","htmlText":"پیراهنِ برگ، بر درختان
چون جامهٔ عیدِ نیکبختان
خندید شکوفه بر درختان
\r\nچون سکه روی نیکبختان
","targetPoemId":9021,"targetSectionIndex":76,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":5121246,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":16,"poetId":7,"relationOrder":2,"poetName":"سعدی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/saadi.gif","fullUrl":"/saadi/golestan/dibache#bn70","fullTitle":"سعدی » گلستان » دیباچه","htmlExcerpt":"پیراهن برگ بر درختان
\r\nچون جامهٔ عید نیکبختان
","targetPoemId":41293,"targetSectionIndex":46,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":5121247,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":16,"poetId":24,"relationOrder":3,"poetName":"جامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/jami.gif","fullUrl":"/jami/7ourang/7-6-leyli-majnoon/sh2#bn26","fullTitle":"جامی » هفت اورنگ » لیلی و مجنون » بخش ۲ - دست فکرت در سلسله ممکنات زدن و به ذروه توحید واجب برآمدن","htmlExcerpt":"با خلعت سبز نیکبختان
\r\nرقصان به هوای او درختان
","targetPoemId":66167,"targetSectionIndex":27,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247205,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":17,"number":18,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":9,"ganjoorMetre":{"id":9,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)","name":null,"description":null,"verseCount":118006},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ون","plainText":"روضة ماء نهرها سلسال\r\nدوحة سجع طیرها موزون\r\nآن پر از لاله های رنگارنگ\r\nوین پر از میوه های گوناگون\r\nباد در سایه درختانش\r\nگسترانیده فرش بوقلمون","htmlText":"روضةٌ ماءُ نهرِها سَلسال
دَوحةٌ سَجعُ طَیرِها موزون
آن پر از لاله‌های رنگارنگ
وین پر از میوه‌های گوناگون
باد در سایهٔ درختانش
گسترانیده فرشِ بوقلمون
بودنی بود، می بیار اکنون
\r\nرطل پرکن ، مگوی بیش سخون
","targetPoemId":27030,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":90698144,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":17,"poetId":17,"relationOrder":2,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/ghasidemk/sh272","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲۷۲ - ستایش سلطان مسعود","htmlExcerpt":"ای خرد را به راستی قانون
\r\nوی دل تو ز هر هنر قارون
\r\nدون طبع تو مایه دریا
\r\nزیر قدر تو پایه گردون
\r\nفضل را فکرت تو یاری گر
\r\n[...]
","targetPoemId":63822,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":3},{"id":90698145,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":17,"poetId":110,"relationOrder":3,"poetName":"ابوالفرج رونی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/rooni.gif","fullUrl":"/rooni/divan/ghaside/sh60","fullTitle":"ابوالفرج رونی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۶۰ - در مدح سلطان ابراهیم یا سیف الدوله محمود بن ابراهیم","htmlExcerpt":"ماه ملک آمد از خسوف برون
\r\nتخت ازو یافت رتبت گردون
\r\nبرد نورش ز ثابتات شکوه
\r\nداد سیرش به حادثات سکون
\r\nباز بر برگرفت باطل دست
\r\n[...]
","targetPoemId":95538,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":90698146,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":17,"poetId":64,"relationOrder":4,"poetName":"امیر معزی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/amir.gif","fullUrl":"/amir/ghasa/sh390","fullTitle":"امیر معزی » قصاید » شمارهٔ ۳۹۰","htmlExcerpt":"صنع یزدان بی‌چگونه و چون
\r\nداد ما را چهار چیز کنون
\r\nکه بدان هر چهار بخت بلند
\r\nروز ما کرد فرخ و میمون
\r\nموسم عید و روزگار بهار
\r\n[...]
","targetPoemId":69865,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":90698147,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":17,"poetId":10,"relationOrder":5,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/divans/ghazal-sanaee/sh336","fullTitle":"سنایی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۳۳۶","htmlExcerpt":"صبر کم گشت و عشق روز افزون
\r\nکیسه بی سیم گشت و دل پرخون
\r\nمیدهد درد می‌نهد منت
\r\nیار ما را عجب گرفت زبون
\r\nصنعتش سال و ماه عشوه و زرق
\r\n[...]
","targetPoemId":12440,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":81},{"id":90698148,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":17,"poetId":54,"relationOrder":6,"poetName":"مهستی گنجوی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/mahsati.gif","fullUrl":"/mahsati/divan/ghete/sh12","fullTitle":"مهستی گنجوی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۱۲","htmlExcerpt":"طیبتی نیک گویمت بشنو
\r\nرسم مردی مجوی از معنون
\r\nهر چه تنگ است دست بخشش او
\r\nبه همان حد گشاد دارد کون
","targetPoemId":133916,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247206,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":18,"number":19,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":9,"ganjoorMetre":{"id":9,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)","name":null,"description":null,"verseCount":118006},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"د","plainText":"به چه کار آیدت ز گل طبقی\r\nاز گلستان من ببر ورقی\r\nگل همین پنج روز و شش باشد\r\nوین گلستان همیشه خوش باشد","htmlText":"به چه کار آیدت ز گل طبقی؟
از گلستان من بِبَر ورقی
گل همین پنج روز و شَش باشد
وین گلستان همیشه خوش باشد
بخت و دولت چو پیشکار تواند
\r\nنصرة و فتح پیشیار تو باد
","targetPoemId":26723,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98646116,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":18,"poetId":62,"relationOrder":2,"poetName":"عنصری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/onsori.gif","fullUrl":"/onsori/oghat/sh29","fullTitle":"عنصری » قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید » شمارهٔ ۲۹","htmlExcerpt":"گر چو شته دلت بیفشارند
\r\nقطره ای خون ازان برون ناید
","targetPoemId":68956,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":98646117,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":18,"poetId":17,"relationOrder":3,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/ghetemk/sh23","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » مقطعات » شمارهٔ ۲۳ - مرثیت","htmlExcerpt":"راشد از رشد روزگار نیافت
\r\nرشد از اینگونه بس فراوان کرد
\r\nتن او را که جان دانش بود
\r\nفلک جان ربای بی جان کرد
\r\nگوهری بود رشکش آمد ازو
\r\n[...]
","targetPoemId":63887,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":12},{"id":98646118,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":18,"poetId":10,"relationOrder":4,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/divans/ghgh/sh53","fullTitle":"سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۵۳","htmlExcerpt":"چون ز بد گوی من سخن شنوی
\r\nبر تو تهمت نهم ز روی خرد
\r\nگویم ار تو نبودیی خرسند
\r\nاو مرا پیش تو نگفتی بد
","targetPoemId":27393,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":87},{"id":98646119,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":18,"poetId":18,"relationOrder":5,"poetName":"انوری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/anvari.gif","fullUrl":"/anvari/divan-anvari/ghaside-anvari/sh43","fullTitle":"انوری » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۴۳ - در مدح صاحب صدر طاهربن مظفر","htmlExcerpt":"باغ سرمایهٔ دگر دارد
\r\nکان شد از بس که سیم و زر دارد
\r\nهیچ طفل رسیده نیست درو
\r\nکه نه پیرایهٔ دگر دارد
\r\nمی‌نماید که از رسیدن عید
\r\n[...]
","targetPoemId":15952,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":98646120,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":18,"poetId":49,"relationOrder":6,"poetName":"نصرالله منشی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/monshi.gif","fullUrl":"/monshi/kelile-demni/boofozagh/sh13","fullTitle":"نصرالله منشی » کلیله و دمنه » باب البوم و الغراب » بخش ۱۳ - حکایت درودگر و زن خیانتکارش","htmlExcerpt":"در دهان دار تا بود خندان
\r\nچون گرانی کند بکن دندان
\r\nهرکجا داغ بایدت فرمود
\r\nچون تو مرهم نهی نداردسود
","targetPoemId":45183,"targetSectionIndex":1,"poetMorePoemsLikeThisCount":1}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247207,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":19,"number":20,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":3,"ganjoorMetre":{"id":3,"urlSlug":null,"rhythm":"مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":141984},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"نگیست","plainText":"گر التفات خداوندی اش بیاراید\r\nنگارخانه چینی و نقش ارتنگی ست\r\nامید هست که روی ملال در نکشد\r\nاز این سخن که گلستان نه جای دلتنگی ست\r\nعلی الخصوص که دیباچه همایونش\r\nبه نام سعد ابوبکر سعد بن زنگی ست","htmlText":"گر التفات خداوندی‌اش بیاراید
نگارخانهٔ چینی و نقش اَرتَنگی‌ست
امید هست که روی ملال در نکشد
از این سخن که گلستان نه جای دلتنگی‌ست
علی الخصوص که دیباچهٔ همایونش
به نام سعدِ ابوبکرِ سعدِ بِنْ زنگیست
امید عیش مدار از جهان بوقلمون
\r\nکه هر دمش چو مخنث طبیعتان رنگیست
\r\nولی تو سخت ازین غافلی که از هر رنگ
\r\nبسان مرد مخنث به دامنت ننگیست
","targetPoemId":45667,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247208,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":20,"number":21,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":9,"ganjoorMetre":{"id":9,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)","name":null,"description":null,"verseCount":118006},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"وست","plainText":"هر که در سایه عنایت اوست\r\nگنهش طاعت است و دشمن دوست","htmlText":"هر که در سایهٔ عنایت اوست
گنهش طاعت است و دشمن، دوست
عمر کاک را که خواهد گفت
\r\nکای عزیز و گزین برادر دوست
\r\nدر هوای من اردل تو دوتاست
\r\nدل من در هوای تو یک توست
\r\nمهر هر کس کهن کهن گشته
\r\n[...]
","targetPoemId":63883,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":3},{"id":96333882,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":20,"poetId":10,"relationOrder":2,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/tariq/sh4#bn3","fullTitle":"سنایی » طریق التحقیق » بخش ۴ - فی وحدانیة الله تعالی","htmlExcerpt":"هر چه درکل کون کهنه و نوست
\r\nهست مفعول و فاعل همه اوست
","targetPoemId":39325,"targetSectionIndex":4,"poetMorePoemsLikeThisCount":59},{"id":96333883,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":20,"poetId":18,"relationOrder":3,"poetName":"انوری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/anvari.gif","fullUrl":"/anvari/divan-anvari/ghetea/sh94","fullTitle":"انوری » دیوان اشعار » مقطعات » شمارهٔ ۹۴ - لطیفه","htmlExcerpt":"صاحبا ماجرای دشمن تو
\r\nکه کسش در جهان ندارد دوست
\r\nگفته‌ام در سه بیت چار لطیف
\r\nزان چنانها که خاطرم را خوست
\r\nطنز میکرد با جهان کهن
\r\n[...]
","targetPoemId":28425,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":96333884,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":20,"poetId":107,"relationOrder":4,"poetName":"جمال‌الدین عبدالرزاق","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/jamal.gif","fullUrl":"/jamal/divan/ghete/sh18","fullTitle":"جمال‌الدین عبدالرزاق » دیوان اشعار » مقطعات » شمارهٔ ۱۸ - تقاضا","htmlExcerpt":"ای کریمی که در جهان کرم
\r\nبخشش بی ریات عادت و خوست
\r\nمیزبانی است تازه روی گفت
\r\nکه همه پشت گرمی من ازوست
\r\nپشتم از خدمتت دوتاست چرا
\r\n[...]
","targetPoemId":94691,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":96333885,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":20,"poetId":162,"relationOrder":5,"poetName":"حمیدالدین بلخی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/hamid.gif","fullUrl":"/hamid/safarname/sh3#bn56","fullTitle":"حمیدالدین بلخی » سفرنامهٔ منظوم » حکایت دوم","htmlExcerpt":"بالله ار بر تنم بدرّی پوست
\r\nهیچ دشمنت را ندارم دوست
","targetPoemId":125444,"targetSectionIndex":57,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":96333886,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":20,"poetId":6,"relationOrder":6,"poetName":"نظامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nezami.gif","fullUrl":"/nezami/5ganj/7peykar/sh4#bn58","fullTitle":"نظامی » خمسه » هفت پیکر » بخش ۴ - سبب نظم کتاب","htmlExcerpt":"زو طلب کن مرا که فخر من اوست
\r\nمن کی‌ام؟ بازمانده لختی پوست
","targetPoemId":9052,"targetSectionIndex":59,"poetMorePoemsLikeThisCount":12}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247209,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":21,"number":22,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":15,"ganjoorMetre":{"id":15,"urlSlug":null,"rhythm":"مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف)","name":null,"description":null,"verseCount":12846},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"امرا","plainText":"پشت دوتای فلک راست شد از خرمی\r\nتا چو تو فرزند زاد مادر ایام را\r\nحکمت محض است اگر لطف جهان آفرین\r\nخاص کند بنده ای مصلحت عام را\r\nدولت جاوید یافت هر که نکونام زیست\r\nکز عقبش ذکر خیر زنده کند نام را\r\nوصف تو را گر کنند ور نکنند اهل فضل\r\nحاجت مشاطه نیست روی دلارام را","htmlText":"پشتِ دوتایِ فلک، راست شد از خرّمی
تا چو تو فرزند زاد، مادر ایّام را
حکمتِ محض است اگر لطفِ جهان‌آفرین
خاص کند بنده‌ای مصلحتِ عام را
دولت جاوید یافت هر که نکونام زیست
کز عقبش ذکر خیر، زنده کند نام را
وصف تو را گر کنند، ور نکنند اهل فضل
حاجت مَشّاطه نیست، رویِ دلارام را
سخندانِ پرورده پیرِ کهن
بیندیشد، آنگه بگوید سخن
مزن تا توانی به گفتار، دم
نکو گوی، گر دیر گویی چه غم؟
بیندیش، وآنگه بر آور نفس
وز آن پیش بس کن، که گویند «بس»
به نطقْ آدمی بهتر است از دَواب
دَواب از تو به، گر نگویی صواب
هر که گردن به دعوی افرازد
خویشتن را به گردن اندازد
سعدی افتاده‌ای‌ست آزاده
کس نیاید به جنگ افتاده
اول اندیشه وآن‌گهی گفتار
پای‌بست آمده‌ست و پس دیوار
چون بیامد بوعده بر سامند
\r\nآن کنیزک سبک زبام بلند
\r\nبرسن سوی او فرود آمد
\r\nگفتی از جنبشش درود آمد
\r\nجان سامند را بلوس گرفت
\r\n[...]
","targetPoemId":69188,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":51538296,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":23,"poetId":17,"relationOrder":2,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/ghasidemk/sh19","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۹ - هم در مدح سلطان محمود","htmlExcerpt":"چیست آن کاتشش زدوده چو آب
\r\nچو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
\r\nنیست سیماب و آب و هست درو
\r\nصفوت آب و گونه سیماب
\r\nنه سطرلاب و خوبی و زشتی
\r\n[...]
","targetPoemId":63569,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":27},{"id":51538297,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":23,"poetId":110,"relationOrder":3,"poetName":"ابوالفرج رونی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/rooni.gif","fullUrl":"/rooni/divan/ghaside/sh85","fullTitle":"ابوالفرج رونی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۸۵ - در مدح ثقة الملک طاهر بن علی","htmlExcerpt":"ثقة الملک خاص و خازن شاه
\r\nخواجه طاهر علیک عین الله
\r\nبه قدوم عزیز لوهاور
\r\nمصر کرد و ز مصر بیش به جاه
\r\nنور او نور یوسف چاهی است
\r\n[...]
","targetPoemId":95563,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":51538298,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":23,"poetId":10,"relationOrder":4,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/tariq/sh1","fullTitle":"سنایی » طریق التحقیق » بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم","htmlExcerpt":"ابتدای سخن به نام خداست
\r\nآنکه بی‌مثل و شبه و بی‌همتاست
\r\nخالق الخلق و باعث الاموات
\r\nعالم الغیب سامع الاصوات
\r\nذات بیچونش را بدایت نیست
\r\n[...]
","targetPoemId":39322,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":520},{"id":51538299,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":23,"poetId":58,"relationOrder":5,"poetName":"وطواط","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/vatvat.gif","fullUrl":"/vatvat/ghasv/sh90#bn2","fullTitle":"وطواط » قصاید » شمارهٔ ۹۰ - قصیدۀ مصنوعه در مدح قزل ارسلان (۱)","htmlExcerpt":"الترصیع مع التجنیس
\r\nتجنیس تام
\r\nتجنیس تاقص
\r\nتجنیس الزاید و المزید
\r\nتجنیس المرکب
\r\n[...]
","targetPoemId":65182,"targetSectionIndex":84,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":51538300,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":23,"poetId":179,"relationOrder":6,"poetName":"قوامی رازی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ghavami.gif","fullUrl":"/ghavami/divan/sh5","fullTitle":"قوامی رازی » دیوان اشعار » شمارهٔ ۵ - در مدح شاه بطور عام و عرض تسلیت بدو شاه خاص","htmlExcerpt":"تا زمین زیر گنبد خضراست
\r\nبی جهانیان جهان نیاید راست
\r\nتاز گردش فلک نیاساید
\r\nبر زمین شاه داد گر باید
\r\nشاه خورشید جان فزای بود
\r\n[...]
","targetPoemId":133931,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247219,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":24,"number":25,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":9,"ganjoorMetre":{"id":9,"urlSlug":null,"rhythm":"فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)","name":null,"description":null,"verseCount":118006},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"نگ","plainText":"گر چه شاطر بود خروس به جنگ\r\nچه زند پیش باز رویین چنگ\r\nگربه شیر است در گرفتن موش\r\nلیک موش است در مصاف پلنگ","htmlText":"گر چه شاطر بود خروس به جنگ
چه زند پیش باز رویین چنگ؟
گربه شیر است در گرفتن موش
لیک موش است در مصاف پلنگ
چون برو ن کرد زو هماره و هنگ
\r\nدر زمان درکشید محکم تنگ
","targetPoemId":146535,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":91032633,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":24,"poetId":62,"relationOrder":2,"poetName":"عنصری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/onsori.gif","fullUrl":"/onsori/omas/okhaf/sh44","fullTitle":"عنصری » ابیات پراکندهٔ مثنویها » بحر خفیف » شمارهٔ ۴۴","htmlExcerpt":"بسپاریم دل بجستن جنگ
\r\nدر دم اژدها ویشک نهنگ
","targetPoemId":69215,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":91032634,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":24,"poetId":15,"relationOrder":3,"poetName":"فرخی سیستانی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/farrokhi.gif","fullUrl":"/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh107","fullTitle":"فرخی سیستانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۰۷ - در مدح محمد بن محمود بن ناصر الدین گوید","htmlExcerpt":"چه فسون ساختند و باز چه رنگ
\r\nآسمان کبود و آب چو زنگ
\r\nکه دگرگون شدند و دیگر سان
\r\nبه نهاد و به خوی و گونه و رنگ
\r\nآن شد از ابر همچو سینه غرم
\r\n[...]
","targetPoemId":62686,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":91032635,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":24,"poetId":13,"relationOrder":4,"poetName":"ناصرخسرو","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/naserkhosro.gif","fullUrl":"/naserkhosro/divann/ghaside-naser/sh135","fullTitle":"ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۳۵","htmlExcerpt":"ای فگنده امل دراز آهنگ
\r\nپست منشین که نیست جای درنگ
\r\nتو چو نخچیر دل به سوی چرا
\r\nدهر پوشیده بر تو پوست پلنگ
\r\nدل نهادی در این سرای سپنج
\r\n[...]
","targetPoemId":14024,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":91032636,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":24,"poetId":63,"relationOrder":5,"poetName":"ازرقی هروی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/azraghi.gif","fullUrl":"/azraghi/aghas/sh30","fullTitle":"ازرقی هروی » قصاید » شمارهٔ ۳۰","htmlExcerpt":"شاه کرده است رای زی پوشنگ
\r\nهامراهش میست و ساغر و چنگ
\r\nگه شرابی همی خورد بشتاب
\r\nگه سماعی همی کند بدرنگ
\r\nشادی نو کند بهر منزل
\r\n[...]
","targetPoemId":69316,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":91032637,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":24,"poetId":17,"relationOrder":6,"poetName":"مسعود سعد سلمان","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/masood.gif","fullUrl":"/masood/divan-masood/ghasidemk/sh175","fullTitle":"مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۷۵ - شکوه از روزگار و ناله از زندان","htmlExcerpt":"کرد با من زمانه حمله به جنگ
\r\nچون مرا بسته دید میدان تنگ
\r\nرنج و غم را ز بهر جان و دلم
\r\nتیغ پولاد کرد و تیر خدنگ
\r\nهر زمانی همی رسد مددش
\r\n[...]
","targetPoemId":63725,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247220,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":25,"number":26,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":12,"ganjoorMetre":{"id":12,"urlSlug":null,"rhythm":"مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)","name":null,"description":null,"verseCount":158705},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ایی","plainText":"بماند سال ها این نظم و ترتیب\r\nز ما هر ذره خاک افتاده جایی\r\nغرض نقشی ست کز ما باز ماند\r\nکه هستی را نمی بینم بقایی\r\nمگر صاحب دلی روزی به رحمت\r\nکند در کار درویشان دعایی","htmlText":"بمانَد سالها این نظم و ترتیب
ز ما هر ذرّه خاک افتاده جایی
غرض نقشیست کز ما باز ماند
که هستی را نمیبینم بقایی
مگر صاحب‌دلی روزی به رحمت
کند در کار درویشان دعایی
بدو زیباست ملک و پادشایی
\r\nکه هرگز ناید از ملکش جدایی
","targetPoemId":33546,"targetSectionIndex":3,"poetMorePoemsLikeThisCount":139},{"id":99569858,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":25,"poetId":28,"relationOrder":2,"poetName":"باباطاهر","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/babataher.gif","fullUrl":"/babataher/2beytiha/sh265","fullTitle":"باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۲۶۵","htmlExcerpt":"سر راهون نشینم تا\u00A0 ته یایی
\r\nدر شادی به روی مو گشایی
\r\nآیه روزی به روز مو نشینی
\r\nبوینی تا چه سخته بی‌وفائی
","targetPoemId":21573,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":2},{"id":99569859,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":25,"poetId":177,"relationOrder":3,"poetName":"سوزنی سمرقندی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/soozani.gif","fullUrl":"/soozani/divan/ghaside/sh196","fullTitle":"سوزنی سمرقندی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۹۶ - در مدح نصیرالدین علی","htmlExcerpt":"نصیر دین که چشم پادشائی
\r\nنبیند چون تو فرخ کدخدائی
\r\nجهان را کدخدائی جز تو نبود
\r\nچنان چون نیست جز یزدان خدائی
\r\nاگر گویم بهمت آسمانی
\r\n[...]
","targetPoemId":132234,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":99569860,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":25,"poetId":6,"relationOrder":4,"poetName":"نظامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nezami.gif","fullUrl":"/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh2#bn26","fullTitle":"نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۲ - در توحید باری","htmlExcerpt":"ز هر شمعی که جویی روشنایی
\r\nبه وحدانیتش یابی گوایی
","targetPoemId":8866,"targetSectionIndex":27,"poetMorePoemsLikeThisCount":60},{"id":99569861,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":25,"poetId":9,"relationOrder":5,"poetName":"عطار","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/attar.gif","fullUrl":"/attar/divana/ghazal-attar/sh848","fullTitle":"عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۴۸","htmlExcerpt":"دلا در راه حق گیر آشنایی
\r\nاگر خواهی که یابی روشنایی
\r\nچو مست خنب وحدت گشتی ای دل
\r\nمیندیش آن زمان تا خود کجایی
\r\nدر افتادی به دریای حقیقت
\r\n[...]
","targetPoemId":11804,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":382},{"id":99569862,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":25,"poetId":67,"relationOrder":6,"poetName":"کمال‌الدین اسماعیل","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/kamal.gif","fullUrl":"/kamal/ghetek/sh346","fullTitle":"کمال‌الدین اسماعیل » قطعات » شمارهٔ ۳۴۵ - فی مدح ابن بدرالدّین باسمعیل","htmlExcerpt":"بنامیزد چنان فرّخ لقایی
\r\nکه گویی سایۀ پرّ همایی
\r\nچو بگشایی زبان لبها ببندی
\r\nچو در بندگی قبا گیتی گشایی
\r\nبشمشیر تو نصرت را تفاخر
\r\n[...]
","targetPoemId":73141,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":247221,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":26,"number":27,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":12,"ganjoorMetre":{"id":12,"urlSlug":null,"rhythm":"مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)","name":null,"description":null,"verseCount":158705},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"م","plainText":"در این مدت که ما را وقت خوش بود\r\nز هجرت شش صد و پنجاه و شش بود\r\nمراد ما نصیحت بود و گفتیم\r\nحوالت با خدا کردیم و رفتیم","htmlText":"در این مدت که ما را وقت خوش بود
ز هجرت ششصد و پنجاه و شش بود
مراد ما نصیحت بود و گفتیم
حوالت با خدا کردیم و رفتیم
به پاکی سید فرزند آدم
\r\nبه نیکی رهنمای خلق عالم
","targetPoemId":33547,"targetSectionIndex":12,"poetMorePoemsLikeThisCount":62},{"id":99520822,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":26,"poetId":180,"relationOrder":2,"poetName":"لبیبی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/labibi.gif","fullUrl":"/labibi/abyat/sh75","fullTitle":"لبیبی » ابیات پراکنده در لغت نامه اسدی و مجمع الفرس سروری و فرهنگ جهانگیری و رشیدی » شمارهٔ ۷۵ - به شاهد لغت ماژ، بمعنی عشرت و سور کردن","htmlExcerpt":"درین محنت سرای شادی و غم
\r\nکه گاهی ماژ باشد گاه ماتم
","targetPoemId":134131,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":99520823,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":26,"poetId":28,"relationOrder":3,"poetName":"باباطاهر","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/babataher.gif","fullUrl":"/babataher/2beytiha/sh92","fullTitle":"باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۹۲","htmlExcerpt":"غمم غم بی و همراز دلم غم
\r\nغمم هم‌صحبت و همراز و همدم
\r\nغمت مهله که مو تنها نشینم
\r\nمریزا بارک الله مرحبا غم
","targetPoemId":21400,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":99520824,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":26,"poetId":10,"relationOrder":4,"poetName":"سنایی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/sanaee.gif","fullUrl":"/sanaee/divans/ghazal-sanaee/sh251","fullTitle":"سنایی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۲۵۱","htmlExcerpt":"چو دانستم که گردنده‌ست عالم
\r\nنیاید مرد را بنیاد محکم
\r\nپس آن بهتر که ما در وی مقیمیم
\r\nشبان و روز با هم مست و خرم
\r\nمرا زان چه که چونان گفت ابلیس
\r\n[...]
","targetPoemId":12355,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":2},{"id":99520825,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":26,"poetId":18,"relationOrder":5,"poetName":"انوری","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/anvari.gif","fullUrl":"/anvari/divan-anvari/ghaside-anvari/sh124","fullTitle":"انوری » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۲۴ - در مدح امیر ضیاء الدین مودود احمد عصمی و تهنیت او به تشریف سلطان","htmlExcerpt":"مبارک باد و میمون باد و خرم
\r\nهمایون خلعت سلطان عالم
\r\nبلی خود خلعت سلطان بهرحال
\r\nمبارک باشد و میمون و خرم
\r\nترا بیرون ز تشریف شهنشاه
\r\n[...]
","targetPoemId":16033,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":99520826,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":26,"poetId":6,"relationOrder":6,"poetName":"نظامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nezami.gif","fullUrl":"/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh3#bn31","fullTitle":"نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۳ - در استدلال نظر و توفیق شناخت","htmlExcerpt":"مگو ز ارکان پدید آیند مردم
\r\nچنان که‌ارکان پدید آیند از انجم
","targetPoemId":8867,"targetSectionIndex":33,"poetMorePoemsLikeThisCount":9}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":563439,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":28,"number":28,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":2,"ganjoorMetre":{"id":2,"urlSlug":null,"rhythm":"مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)","name":null,"description":null,"verseCount":66205},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"شتیبان","plainText":"چه غم دیوار امت را که دارد چون تو پشتیبان\r\nچه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتی بان","htmlText":"چه غم دیوارِ امّت را که دارد چون تو پشتیبان؟
چه باک از موجِ بحر آن را که باشد نوح، کَشتی‌بان؟
بَلَغَ الْعُلیٰ بِکمالِهِ، کَشَفَ الدُّجیٰ بِجَمالِهِ
حَسُنتْ جَمیعُ خِصالِه، صَلُّوا علیه و آلِهِ
بلغَ العلی بِکمالِه کشفَ الدُّجی بِجَمالِه
\r\nحَسنتْ جَمیعُ خِصالِه صلّوا علیه و آله
","targetPoemId":41293,"targetSectionIndex":30,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":563443,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":32,"number":32,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":1,"ganjoorMetre":{"id":1,"urlSlug":null,"rhythm":"مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":126416},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"اندهایم","plainText":"ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم\r\nوز هر چه گفته اند و شنیدیم و خوانده ایم\r\nمجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر\r\nما همچنان در اول وصف تو مانده ایم","htmlText":"ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم
وز هر چه گفته‌اند و شنیدیم و خوانده‌ایم
مجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر
ما همچنان در اوّلِ وصفِ تو مانده‌ایم
ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم
\r\nوز هر چه گفته اند و شنیدیم و خوانده ایم
\r\nمجلس تمام گشت و به پایان رسید عمر
\r\nما همچنان در اول وصف تو مانده‌ایم
\r\n*
","targetPoemId":77004,"targetSectionIndex":15,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":6127009,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":32,"poetId":73,"relationOrder":2,"poetName":"کمال خجندی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/khojandi.gif","fullUrl":"/khojandi/ghazalkk/sh756","fullTitle":"کمال خجندی » غزلیات » شمارهٔ ۷۵۶","htmlExcerpt":"عمریست کز دیار تو محروم مانده ایم
\r\nوز شوق نامهای تو سطری نخوانده ایم
\r\nتا دامنت بدست ارادت گرفته ایم
\r\nدامن ز هر چه غیر تو باشد نشانده ایم
\r\nدر حیرتم که بینو چرا مرده نیستم
\r\n[...]
","targetPoemId":77275,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":563447,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":36,"number":36,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":12,"ganjoorMetre":{"id":12,"urlSlug":null,"rhythm":"مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)","name":null,"description":null,"verseCount":158705},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ستم","plainText":"گلی خوش بوی در حمام روزی\r\nرسید از دست محبوبی به دستم\r\nبدو گفتم که مشکی یا عبیری\r\nکه از بوی دلاویز تو مستم\r\nبگفتا من گلی ناچیز بودم\r\nو لیکن مدتی با گل نشستم\r\nکمال همنشین در من اثر کرد\r\nوگرنه من همان خاکم که هستم","htmlText":"گِلی خوشبوی در حمام روزی
رسید از دست محبوبی به دستم
بدو گفتم که «مشکی یا عبیری؟
که از بوی دلاویز تو مستم؟»
بگفتا: «من گِلی ناچیز بودم
و لیکن مدّتی با گُل نشستم
کمال همنشین در من اثر کرد
وگرنه من همان خاکم که هستم»
ز فرمان تو خشنودیت جستم
\r\nچنین آزاد مردی را ببستم
","targetPoemId":33569,"targetSectionIndex":39,"poetMorePoemsLikeThisCount":17},{"id":68174105,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":36,"poetId":28,"relationOrder":2,"poetName":"باباطاهر","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/babataher.gif","fullUrl":"/babataher/2beytiha/sh95","fullTitle":"باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۹۵","htmlExcerpt":"مو آن دل داده یکتا پرستم
\r\nکه جام شرک و خود بینی شکستم
\r\nمنم طاهر که در بزم محبت
\r\nمحمد را کمینه چاکرستم
","targetPoemId":21403,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":68174106,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":36,"poetId":6,"relationOrder":3,"poetName":"نظامی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/nezami.gif","fullUrl":"/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh4#bn31","fullTitle":"نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۴ - آمرزش خواستن","htmlExcerpt":"اگر دین دارم و گر بت پرستم
\r\nبیامرزم به هر نوعی که هستم
","targetPoemId":8868,"targetSectionIndex":32,"poetMorePoemsLikeThisCount":13},{"id":68174107,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":36,"poetId":9,"relationOrder":4,"poetName":"عطار","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/attar.gif","fullUrl":"/attar/divana/ghazal-attar/sh478","fullTitle":"عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۷۸","htmlExcerpt":"درآمد دوش ترک نیم مستم
\r\nبه ترکی برد دین و دل ز دستم
\r\nدلم برخاست دینم رفت از دست
\r\nکنون من بی دل و بی دین نشستم
\r\nچو آتش شیشه‌ای می پیشم آورد
\r\n[...]
","targetPoemId":11434,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":59},{"id":68174108,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":36,"poetId":5,"relationOrder":5,"poetName":"مولانا","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/moulavi.gif","fullUrl":"/moulavi/shams/ghazalsh/sh1496","fullTitle":"مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۹۶","htmlExcerpt":"چه دیدم خواب شب کامروز مستم
\r\nچو مجنونان ز بند عقل جستم
\r\nبه بیداری مگر من خواب بینم
\r\nکه خوابم نیست تا این درد هستم
\r\nمگر من صورت عشق حقیقی
\r\n[...]
","targetPoemId":4120,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":68174109,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":36,"poetId":7,"relationOrder":6,"poetName":"سعدی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/saadi.gif","fullUrl":"/saadi/mavaez/masnaviat/sh41#bn26","fullTitle":"سعدی » مواعظ » مثنویات » شمارهٔ ۴۱ - حکایت","htmlExcerpt":"ز خُردی تا بدین غایت که هستم
\r\nحدیث دیگری بر خود نبستم
","targetPoemId":28314,"targetSectionIndex":27,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":563451,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":40,"number":40,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":3,"ganjoorMetre":{"id":3,"urlSlug":null,"rhythm":"مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)","name":null,"description":null,"verseCount":141984},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"وشی","plainText":"اگر چه پیش خردمند خامشی ادب است\r\nبه وقت مصلحت آن به که در سخن کوشی\r\nدو چیز طیره عقل است دم فرو بستن\r\nبه وقت گفتن و گفتن به وقت خاموشی","htmlText":"اگر چه پیشِ خردمند خامُشی ادب است
به وقتِ مصلحت آن به، که در سخن کوشی
دو چیز طَیرهٔ عقل است، دم فرو بستن
به وقتِ گفتن و گفتن به وقتِ خاموشی
اگر تو پرده بر این زلف و رخ نمی‌پوشی
\r\nبه هتکِ پردهٔ\u00A0صاحبدلان همی‌کوشی
\r\nچنین قیامت و قامت ندیده‌ام همه عمر
\r\nتو سرو یا بدنی، شمس یا بناگوشی؟!
\r\nغلام حلقهٔ\u00A0سیمینِ گوشوارِ توام
\r\n[...]
","targetPoemId":9907,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":92826031,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":40,"poetId":22,"relationOrder":2,"poetName":"صائب","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/saeb.gif","fullUrl":"/saeb/divan-saeb/motefarreghat/sh582","fullTitle":"صائب » دیوان اشعار » متفرقات » شمارهٔ ۵۸۲","htmlExcerpt":"زهی نگاه تو با فتنه گرم همدوشی
\r\nبه دور خط تو خورشید در سیه پوشی
\r\nز قرب زلف دل آشفته بود، غافل ازین
\r\nکه در دو روز کشد کار خط به سرگوشی
","targetPoemId":59896,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":1},{"id":92826032,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":40,"poetId":120,"relationOrder":3,"poetName":"سلیم تهرانی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/salim.gif","fullUrl":"/salim/divan/ghazal/sh937","fullTitle":"سلیم تهرانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۹۳۷","htmlExcerpt":"به روی جوهر ذاتی چه پرده می پوشی
\r\nچو هست حرف بلندت، مگو به سر گوشی
\r\nزبان خویش نگه دار و پادشاهی کن
\r\nکه نیست خاتم جم، غیر مهر خاموشی
\r\nبه این لباس کسی کآشناست می داند
\r\n[...]
","targetPoemId":101697,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":92826033,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":40,"poetId":172,"relationOrder":4,"poetName":"فیاض لاهیجی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/fayyaz.gif","fullUrl":"/fayyaz/divan/ghazal/sh691","fullTitle":"فیاض لاهیجی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۶۹۱","htmlExcerpt":"زهی به پیش لبت کار عقل مدهوشی
\r\nزبان نطق، نوآموزِ حرف خاموشی
\r\nبه یاد رحم تو زان دیر می‌رسیم که هست
\r\nدل رحیم تو مجموعة فراموشی
\r\nکه میتواند درد مرا دوا کردن
\r\n[...]
","targetPoemId":133253,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":92826034,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":40,"poetId":119,"relationOrder":5,"poetName":"آشفتهٔ شیرازی","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/ashofte.gif","fullUrl":"/ashofte/ghazal/sh1127","fullTitle":"آشفتهٔ شیرازی » غزلیات » شمارهٔ ۱۱۲۷","htmlExcerpt":"چرا بدست نگارین تو چهره میپوشی
\r\nباحتجاب مه و مهر از چه میکوشی
\r\nاسیر طره مشکین چون کمند توام
\r\nکه روز و شب بمه و مهر گفته سر گوشی
\r\nشراب عشق تو در جان پارسایان ریخت
\r\n[...]
","targetPoemId":100631,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0},{"id":92826035,"poemId":41293,"poem":null,"sectionIndex":40,"poetId":173,"relationOrder":6,"poetName":"بلند اقبال","poetImageUrl":"/api/ganjoor/poet/image/bolandeghbal.gif","fullUrl":"/bolandeghbal/divan/ghazal/sh483","fullTitle":"بلند اقبال » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۴۸۳","htmlExcerpt":"بتا به کشتن ما عاشقان چه می کوشی
\r\nچوآب بر سر آتش ز کین چه می جوشی
\r\nمگر نه زلف توافتاده چون زره به برت
\r\nچه حاجت است که دیگر به تن زره پوشی
\r\nمن شکسته دل افراسیاب شاه نیم
\r\n[...]
","targetPoemId":131428,"targetSectionIndex":0,"poetMorePoemsLikeThisCount":0}],"oldGanjoorMetreId":null,"oldRhymeLetters":null,"modified":false,"excerpt":null},{"id":563454,"poemId":41293,"poem":null,"poetId":7,"poet":null,"index":43,"number":43,"sectionType":0,"verseType":1,"ganjoorMetreId":14,"ganjoorMetre":{"id":14,"urlSlug":null,"rhythm":"مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور)","name":null,"description":null,"verseCount":11874},"ganjoorMetreRefSectionIndex":null,"rhymeLetters":"ضبان","plainText":"اول اردیبهشت ماه جلالی\r\nبلبل گوینده بر منابر قضبان\r\nبر گل سرخ از نم اوفتاده لآلی\r\nهمچو عرق بر عذار شاهد غضبان","htmlText":"اوّلِ اردیبهشت ماهِ جلالی
بلبلْ گوینده بر منابرِ قُضبان
بر گل سرخ از نم اوفتاده لَآلی
همچو عرق بر عُذارِ شاهدِ غَضْبان